Iran trình Quốc hội dự luật thu phí và thuế đối với tàu qua eo biển Hormuz

Theo Đài Truyền hình Quốc gia Iran và các kênh truyền thông thân chính phủ, hôm thứ Năm (19/3), một dự luật nhằm áp “phí quá cảnh và thuế” đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz đã được trình lên Quốc hội Iran để xem xét.

Trong bối cảnh tình hình Trung Đông tiếp tục leo thang, chính quyền Iran đang tìm cách biến quyền kiểm soát quân sự của mình đối với tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng toàn cầu thành đòn bẩy kinh tế.

Các nghị sĩ Iran xác nhận với truyền hình quốc gia rằng Quốc hội Iran đang thúc đẩy một dự luật yêu cầu các quốc gia sử dụng eo biển Hormuz để vận chuyển hàng hóa, năng lượng và lương thực phải nộp “phí quá cảnh và thuế” cho Iran.

Thứ Năm (19/3), cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran, cựu quyền tổng thống Mohammad Mokhber, tuyên bố Iran có thể thông qua biện pháp này để áp đặt hạn chế trên biển, nhằm trừng phạt các quốc gia phương Tây từng áp đặt lệnh trừng phạt đối với Iran.

Ông cho rằng sau chiến sự sẽ hình thành “một chế độ mới cho eo biển Hormuz”. Theo đó, Tehran có thể áp đặt các hạn chế hàng hải đối với những quốc gia đã áp đặt lệnh trừng phạt lên Iran, thậm chí ngăn cản tàu thuyền của họ đi qua tuyến đường huyết mạch này.

“Chúng ta có thể sử dụng vị trí chiến lược của Hormuz để trừng phạt phương Tây” ông nói, hàm ý biến địa lý thành công cụ quyền lực.

Kể từ khi chiến sự bùng phát, Iran đã nhiều lần làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển đối với các tàu mà họ cho là có liên hệ với đối thủ.

Nếu chính sách thu phí được triển khai, Hormuz sẽ không còn là tuyến hàng hải trung lập theo nghĩa truyền thống, mà có nguy cơ trở thành một “điểm kiểm soát quyền lực”, nơi mỗi chuyến tàu đều mang theo chi phí chính trị.

Điều này có thể kéo theo phản ứng mạnh mẽ từ Mỹ và các đồng minh, những bên lâu nay coi tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là lợi ích cốt lõi.

Hiện nay, khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu được vận chuyển qua eo biển này, bất kỳ sự can thiệp nào của Iran đều có thể khiến giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh.

Phân tích của Wall Street Journal cho rằng bất kỳ nỗ lực nào của Iran nhằm kiểm soát eo biển Hormuz đều cần sự ủng hộ từ các bên trong khu vực. Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột hiện tại và tác động của Iran đối với các quốc gia vùng Vịnh láng giềng của Iran, sự ủng hộ này có thể khó đạt được.

Để đảm bảo tuyến đường biển luôn thông suốt, Tổng thống Trump đã cam kết cử hải quân hộ tống các tàu thương mại và kêu gọi thành lập một liên minh quốc tế.

Hôm thứ Năm (19/3), Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết thêm, Mỹ có thể sớm dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với khoảng 140 triệu thùng dầu thô Iran hiện đang bị giữ trên các tàu chở dầu và đưa ra thị trường, nhằm vừa gây sức ép lên chính quyền Iran, vừa tăng nguồn cung toàn cầu để hạ giá năng lượng.

Cùng ngày, các nước châu Âu và Nhật Bản cho biết, họ sẵn sàng phối hợp nhằm đảm bảo an toàn lưu thông qua eo biển Hormuz và giúp ổn định thị trường năng lượng. Trong tuyên bố chung, họ cũng cho biết đã sẵn sàng hỗ trợ các quốc gia bị ảnh hưởng, đồng thời hoan nghênh các hành động phối hợp, bao gồm việc giải phóng dự trữ dầu chiến lược nhằm ổn định thị trường.

Ở một diễn biến khác, mối đe dọa từ Iran vẫn là tâm điểm quan ngại của cộng đồng quốc tế. Các kênh truyền thông như Just the News tiết lộ rằng Iran đang tích cực tìm cách mua tên lửa chống hạm siêu thanh CM-302 từ Trung Quốc.

Loại tên lửa này được các chuyên gia đánh giá là vũ khí chống hạm nguy hiểm nhất, và một khi được triển khai, hệ thống phòng không của hải quân Mỹ sẽ chỉ có khoảng 45 giây để phản ứng sau khi phát hiện mục tiêu.

Hôm thứ Năm (19/3), Tổng thống Trump đã chia sẻ lại bài viết của Just the News trên nền tảng Truth Social và một lần nữa cảnh báo truyền thông và các nhà lập pháp đã đánh giá thấp mối đe dọa từ chính quyền Iran, nhưng các bằng chứng cho thấy mức độ nguy hiểm thực sự của họ.