Lãnh đạo Nhật Bản – Hàn Quốc gặp nhau bên lề thượng đỉnh Andong

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 19/5 đã tổ chức hội nghị thượng đỉnh tại thành phố Andong, quê hương của ông Lee ở miền đông nam Hàn Quốc. Đây là cuộc gặp lần thứ 4 giữa lãnh đạo 2 nước chỉ trong vòng 6 tháng, phản ánh xu hướng xích lại gần nhau giữa Seoul và Tokyo trong bối cảnh bất ổn an ninh và năng lượng ngày càng gia tăng tại khu vực.

Andong nổi tiếng với ngôi làng dân gian truyền thống có lịch sử hàng trăm năm, được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Trước đó vào tháng 1, hai nhà lãnh đạo cũng từng gặp nhau tại thành phố Nara — quê hương của bà Takaichi ở Nhật Bản. Giới truyền thông Hàn Quốc và Nhật Bản gọi chuỗi sự kiện này là “ngoại giao quê hương”, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử hai lãnh đạo đương nhiệm thăm quê của nhau.

Bà Takaichi đến sân bay quốc tế Daegu vào gần trưa 19/5 trước khi di chuyển tới Andong. Tổng thống Lee trực tiếp ra đón tại khách sạn và gây chú ý khi đeo cà vạt màu xanh nhạt đồng điệu với trang phục của nữ thủ tướng Nhật Bản. Theo truyền thông địa phương, ông Lee nói với bà Takaichi: “Cảm ơn bà đã không quản đường xa đến thành phố nhỏ này.”

Trước chuyến thăm, bà Takaichi cho biết bà kỳ vọng có thể thảo luận sâu với Tổng thống Lee về các vấn đề quốc tế cấp bách, bao gồm tình hình Trung Đông và khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đồng thời thúc đẩy hơn nữa quan hệ song phương Nhật – Hàn.

Một trong những chủ đề trọng tâm của cuộc họp là an ninh năng lượng. Sau khi xung đột Iran bùng phát từ cuối tháng 2, tuyến vận tải dầu chiến lược qua eo biển Hormuz vẫn chưa thể khôi phục hoàn toàn hoạt động tự do hàng hải. Điều này gây áp lực lớn lên Nhật Bản và Hàn Quốc — hai nền kinh tế phụ thuộc mạnh vào nguồn dầu nhập khẩu từ Trung Đông.

Theo giới chức hai nước, Seoul và Tokyo dự kiến tăng cường phối hợp nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định, đồng thời xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược có khả năng chống chịu tốt hơn trước các biến động địa chính trị.

Ngoài kinh tế và năng lượng, vấn đề an ninh khu vực cũng được đặt lên hàng đầu. Hai bên được cho là đã thảo luận về chương trình tên lửa và hạt nhân của Triều Tiên, cũng như hoạt động quân sự ngày càng gia tăng của Trung Quốc. Nhật Bản và Hàn Quốc hiện đang mở rộng hợp tác quốc phòng song phương và tiếp tục thúc đẩy liên minh ba bên với Mỹ. Các nhà lãnh đạo cũng có thể trao đổi về cuộc gặp gần đây giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.

Dù các tranh cãi lịch sử liên quan đến lao động cưỡng bức và phụ nữ mua vui thời thuộc địa Nhật Bản vẫn chưa được giải quyết triệt để, hai chính phủ hiện ưu tiên thúc đẩy hợp tác thay vì công khai đối đầu.

Nhà nghiên cứu Choi Eun-mi thuộc Viện Chính sách Asan nhận định Nhật Bản và Hàn Quốc đang coi trọng lợi ích hợp tác hơn các vấn đề gây chia rẽ. Theo bà, cả hai bên đều hiểu rằng việc để quan hệ song phương tiếp tục rơi vào vòng xoáy căng thẳng sẽ không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai.

Sau hội đàm, 2 nhà lãnh đạo dự kiến tổ chức họp báo chung, tham dự tiệc tối và chương trình biểu diễn văn hóa trước khi bà Takaichi kết thúc chuyến thăm Hàn Quốc kéo dài 2 ngày 1 đêm vào sáng 20/5.