Lưỡng đảng Mỹ đề xuất 5 biện pháp đáp trả Luật Đoàn kết Dân tộc của ĐCSTQ

Nhân thời điểm Luật Thúc đẩy Đoàn kết và Tiến bộ Dân tộc của Trung Quốc (sau đây gọi là Luật Đoàn kết Dân tộc) chính thức có hiệu lực vào thứ Tư (1/7), 14 nghị sĩ lưỡng đảng của Mỹ đã đồng ký tên trong một bức thư gửi Ngoại trưởng Marco Rubio, kêu gọi chính phủ Mỹ công khai và mạnh mẽ lên án đạo luật này.

Các nghị sĩ cảnh báo đạo luật không chỉ là công cụ “đồng hóa cưỡng bức”, mà còn có “hiệu lực ngoài lãnh thổ”, tạo cơ sở pháp lý để Bắc Kinh mở rộng các hoạt động đàn áp xuyên quốc gia.

Nghị sĩ Mỹ: Luật này hợp pháp hóa chính sách đồng hóa cưỡng bức

Bức thư do các Hạ nghị sĩ Dân chủ Jim McGovern, Ro Khanna và Hạ nghị sĩ Cộng hòa Chris Smith khởi xướng cho rằng, mặc dù Luật Đoàn kết Dân tộc tuyên bố mục tiêu cốt lõi là “củng cố ý thức về cộng đồng dân tộc Trung Hoa”, nhưng trên thực tế lại hợp pháp hóa chính sách đồng hóa cưỡng bức mà Đảng Cộng sản Trung Quốc áp dụng đối với người Tây Tạng, người Duy Ngô Nhĩ, người Mông Cổ, người Kazakhstan, người Kyrgyz cùng nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số khác.

Các nghị sĩ viết trong thư:

“Đạo luật này hoàn toàn không nhằm thúc đẩy sự bình đẳng thực sự giữa các dân tộc, mà là hệ thống hóa và mở rộng chiến dịch đồng hóa cưỡng bức của Đảng Cộng sản Trung Quốc đối với các cộng đồng không phải người Hán”.

Theo phân tích trong thư, đạo luật đã biến khái niệm “đoàn kết dân tộc” từ một trạng thái xã hội thành kết quả hành chính do nhà nước thiết kế và cưỡng chế thực hiện, buộc các dân tộc thiểu số phải từ bỏ bản sắc về ngôn ngữ, tôn giáo và văn hóa để hòa nhập vào một bản sắc duy nhất do người Hán chi phối.

Các nghị sĩ nhấn mạnh:

“Đạo luật này không chỉ là một khẩu hiệu chính trị, mà còn huy động trường học, sách giáo khoa, bảo tàng, các nền tảng truyền thông, gia đình, đội ngũ cán bộ, ngân sách nhà nước, cơ quan an ninh và cả các tổ chức hướng tới cộng đồng người Hoa ở nước ngoài nhằm thúc đẩy sự thống nhất về tư tưởng”.

Lo ngại “cánh tay nối dài” và sức ép ngoài lãnh thổ

Ngoài tác động trong nước, bức thư đặc biệt cảnh báo về nguy cơ “cánh tay nối dài” của đạo luật.

Các nghị sĩ dẫn Điều 10 và Điều 63 của luật, cho rằng các điều khoản này tạo cơ sở pháp lý để truy cứu trách nhiệm đối với các “thế lực bên ngoài” và những cá nhân chỉ trích chính sách dân tộc của Bắc Kinh.

Theo họ, đạo luật đã trao cho chính quyền Trung Quốc cái cớ pháp lý để nhắm tới các nhà hoạt động nhân quyền ở nước ngoài, bao gồm cả những người đang sinh sống tại Mỹ.

“Đây cần được xem là một phần trong mô hình đàn áp xuyên quốc gia rộng lớn hơn của Trung Quốc.” Các nghị sĩ nhấn mạnh rằng Luật Đoàn kết Dân tộc sẽ trực tiếp đe dọa các cộng đồng người Hoa ở nước ngoài, các nhà bảo vệ nhân quyền, cũng như các tổ chức xã hội dân sự và các nhà lập pháp tại Mỹ.

Đồng quan điểm, Phó Giáo sư Feng Chongyi của Đại học Công nghệ Sydney cho rằng Điều 63 thực chất là một “tội danh bỏ túi” với khái niệm rất mơ hồ và phạm vi áp dụng không còn giới hạn trong lãnh thổ Trung Quốc.

Ông cảnh báo:

“Đạo luật này giống như một chiếc túi khổng lồ luôn mang theo bên mình. Quyền giải thích hoàn toàn nằm trong tay Đảng Cộng sản Trung Quốc. Nếu bạn ở nước ngoài thì họ không thể bắt bạn. Nhưng chỉ cần bạn đặt chân vào Trung Quốc, họ có thể nói rằng bạn từng phát biểu hoặc thể hiện quan điểm nào đó ở bất kỳ nơi nào và lập tức bắt giữ bạn.”

Ông nói thêm:

“Nếu bạn là người đến Trung Quốc để kinh doanh hoặc đầu tư, đạo luật này thậm chí có thể khiến bạn mất toàn bộ tài sản.”

Giáo sư Wu Se-chih của Đại học Tamkang, đồng thời là nhà nghiên cứu thuộc Hiệp hội Chính sách Hai bờ eo biển Đài Loan, cũng chia sẻ quan điểm tương tự. Ông cho rằng Bắc Kinh đang sử dụng “chiến tranh pháp lý” để buộc cộng đồng quốc tế chấp nhận cách diễn giải chính trị của mình, đặc biệt liên quan đến bản sắc của Đài Loan.

Theo ông Wu:

“Chỉ cần bạn đề cập đến sự khác biệt trong bản sắc giữa người Trung Quốc và người Đài Loan, hoặc nói rằng hai bờ eo biển không trực thuộc lẫn nhau, hay thậm chí bày tỏ không chấp nhận khái niệm ‘cộng đồng dân tộc Trung Hoa’, rất có thể bạn sẽ bị quy kết là ‘phá hoại đoàn kết dân tộc’.”

Nghị sĩ Mỹ đề xuất 5 biện pháp đối phó

Trước khi đạo luật có hiệu lực, các nghị sĩ đã kêu gọi Bộ Ngoại giao Mỹ có phản ứng mạnh mẽ và đưa ra năm đề xuất cụ thể:

1. Công khai lên án: Xác định đạo luật là công cụ phục vụ đồng hóa cưỡng bức, kiểm soát tư tưởng và đàn áp xuyên quốc gia.
2. Phối hợp quốc tế: Hợp tác với các đồng minh tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc và các diễn đàn quốc tế khác, đồng thời đưa vấn đề này vào các cuộc đối thoại song phương Mỹ – Trung.
3. Bảo vệ văn hóa: Ưu tiên bảo tồn ngôn ngữ, văn hóa và quyền tự do tôn giáo của người Tây Tạng, Duy Ngô Nhĩ, Mông Cổ và các cộng đồng dân tộc thiểu số khác thông qua các chính sách và chương trình hỗ trợ.
4. Đối phó đàn áp xuyên quốc gia: Tăng cường bảo vệ các cộng đồng ở nước ngoài và xem xét áp đặt các lệnh trừng phạt có mục tiêu đối với những quan chức thực thi chính sách đồng hóa cưỡng bức.
5. Thực thi nghiêm pháp luật: Tăng cường thực thi Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức Người Duy Ngô Nhĩ (UFLPA), đồng thời thúc giục các đồng minh và đối tác có cùng quan điểm với Mỹ xây dựng và thực thi các đạo luật chống lao động cưỡng bức tương tự.

Bức thư được 14 nghị sĩ thuộc cả hai đảng ký tên, cho thấy sự đồng thuận rộng rãi trong Quốc hội Mỹ đối với vấn đề này.

Ở phần kết, các nghị sĩ nhấn mạnh Mỹ từ lâu luôn ủng hộ quyền của các dân tộc bị áp bức trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa của mình, đồng thời kêu gọi Ngoại trưởng Marco Rubio bảo đảm nguyên tắc này tiếp tục giữ vị trí trung tâm trong chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc.