Mỹ: Bắn hạ nhiều máy bay không người lái của Iran, bảo đảm eo biển Hormuz thông suốt

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) hôm thứ Sáu (12/6) xác nhận quân đội Mỹ đã bắn hạ nhiều máy bay không người lái tấn công phóng từ Iran tại khu vực eo biển Hormuz. Các máy bay này đang tìm cách tấn công các tàu thương mại đi qua tuyến đường thủy chiến lược này, và phía Mỹ cho biết hành động trên đã bảo đảm hành lang thương mại quốc tế này tiếp tục mở cửa.

CENTCOM đăng tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội X rằng: “Iran đã phóng nhiều máy bay không người lái tấn công một chiều nhằm vào các tàu thương mại đang đi qua Eo biển Hormuz”.

“Quân đội Mỹ đã bắn hạ toàn bộ số máy bay này trong vài giờ qua, trong khi lưu thông hàng hải tại eo biển vẫn thông suốt. Hành lang thương mại quốc tế này vẫn mở cửa.”

Reuters dẫn nguồn từ truyền thông Iran cho biết đã có tiếng nổ vang lên tại khu vực eo biển ngoài khơi cảng Sirik và đảo Qeshm, và người dân cùng quan chức địa phương nói rằng đây là hoạt động khai hỏa của lực lượng Iran nhằm cảnh báo các tàu cố gắng đi qua khu vực.

Vụ chặn đánh quân sự này diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang phát đi tín hiệu về việc chiến tranh sắp kết thúc. Hai bên hiện đang tiến gần tới một bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) gồm 14 điểm, nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài khoảng ba tháng rưỡi.

Theo dự thảo, eo biển sẽ được mở lại hoàn toàn để đổi lấy việc Mỹ dỡ phong tỏa các cảng của Iran. Hai bên sẽ bước vào giai đoạn đàm phán 60 ngày tiếp theo để xử lý các tranh chấp liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm phát biểu tại Phòng Bầu dục rằng thỏa thuận có thể sớm được ký. Ông nói: “Ngay khi chúng tôi ký, eo biển sẽ chính thức được mở, có thể rất sớm, rất nhanh, có thể ngay cuối tuần này tại châu Âu”.

Một quan chức cấp cao Mỹ cũng cho biết hai bên đã thống nhất nội dung văn bản, và Washington dự kiến ký thỏa thuận sơ bộ trong vài ngày tới, đồng thời cho rằng thỏa thuận phù hợp với mục tiêu cốt lõi của ông Trump và đưa tiến trình đàm phán vào “vị trí rất, rất tốt”.

Tuy nhiên, hai bên vẫn có sự khác biệt trong cách mô tả hiện trạng eo biển. Cơ quan quản lý eo biển Hormuz của Iran (PGSA) tuyên bố eo biển sẽ tiếp tục đóng cửa do “hành động xâm nhập” của quân đội Mỹ cho đến khi có thông báo mới. Trong khi đó, CENTCOM nhiều lần khẳng định tuyến hàng hải vẫn thông suốt.

Về chương trình hạt nhân, phía Mỹ yêu cầu Iran phải tiêu hủy và đưa ra khỏi nước lượng uranium làm giàu cao, trong khi Iran khẳng định chỉ chấp nhận “pha loãng” uranium làm giàu.

Thỏa thuận hòa bình tiềm năng này đã tác động đến thị trường toàn cầu. Do kỳ vọng eo biển sẽ được mở lại, giá dầu Brent giảm hơn 3% vào thứ Sáu, xuống mức thấp nhất gần 2 tháng.

Các nguồn tin cho biết thỏa thuận có thể được ký sớm nhất vào Chủ nhật tại Geneva bởi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf.