Mỹ tấn công tàu chở dầu liên hệ với Iran ở sâu trong Vịnh Ba Tư

Ngày 15/7 (giờ miền Đông nước Mỹ), quân đội Mỹ đã tấn công một siêu tàu chở dầu ở vùng sâu Vịnh Ba Tư, gần bến xuất khẩu dầu chính của Iran. Đây là lần đầu tiên Mỹ tấn công một tàu thuyền kể từ khi tái áp đặt phong tỏa hàng hải đối với hoạt động vận tải của Iran.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ đã theo dõi tàu chở dầu M/T Belma treo cờ Curaçao; mặc dù đã nhận nhiều cảnh báo, con tàu vẫn di chuyển trên vùng biển quốc tế với ý định tiến về đảo Kharg của Iran.

Trong một tuyên bố, CENTCOM nói: “Tàu thương mại này đã phớt lờ nhiều lần cảnh báo khi cố tình vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ.”

Theo cơ quan này, một máy bay quân sự Mỹ sau đó đã bắn tên lửa Hellfire vào ống khói của tàu, khiến nó mất khả năng hành hải và không thể tiếp tục hướng về Iran.

Hành động này diễn ra trong 24 giờ đầu tiên kể từ khi Mỹ khôi phục phong tỏa biển đối với Iran. CENTCOM cho biết trong khoảng thời gian đó, quân đội Mỹ đã yêu cầu hai tàu thương mại tuân thủ lệnh phong tỏa và đổi hướng, đồng thời làm mất khả năng hành hải của một tàu không hợp tác.

“Quân đội Mỹ sẽ duy trì cảnh giác và sẵn sàng bảo đảm mọi bên tuân thủ đầy đủ các quy định có liên quan,” tuyên bố của CENTCOM nhấn mạnh.

Mỹ đang mở rộng phạm vi phong tỏa

Theo Bloomberg, vụ tấn công diễn ra ở vùng sâu Vịnh Ba Tư, cách xa eo biển Hormuz, có thể cho thấy Mỹ đang mở rộng phạm vi phong tỏa. Trước đó, hoạt động chặn tàu chủ yếu tập trung ở vùng biển bên ngoài Vịnh Oman, nhằm ngăn các tàu cố vượt qua tuyến phong tỏa do Mỹ thiết lập.

Giáo sư Jennifer Parker, thuộc Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh của Đại học Tây Úc, nói với Bloomberg: “Mặc dù đây là lần đầu hành động được triển khai bên trong Vịnh Ba Tư, nhưng nó hoàn toàn phù hợp với mục tiêu đã định của Mỹ là phong tỏa tất cả cảng biển và vùng bờ của Iran.”

Hôm thứ Năm, lưu lượng tàu thuyền qua lại trong eo biển Hormuz vẫn rất thưa thớt. Một tàu chở khí hóa lỏng (LPG) từng bị Mỹ trừng phạt đã rời khu vực này trong khi bật hệ thống nhận dạng tự động, còn một tàu chở bột đậu nành có điểm đến là Iran đã tiến vào Vịnh Ba Tư.

Hải quân Mỹ cho biết sau khi xem xét đơn xin phép thông hành, họ sẽ cho phép các tàu chở thực phẩm, vật tư y tế và các mặt hàng thiết yếu khác dành cho dân thường Iran đi qua vùng bị phong tỏa.

Đảo Kharg là đầu mối then chốt mang lại nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Theo thống kê của tổ chức phi lợi nhuận “Liên minh thống nhất Chống Iran sở hữu vũ khí hạt nhân” (United Against Nuclear Iran), kể từ khi thỏa thuận hòa bình tạm thời được ký kết vào giữa tháng 6, đã có ít nhất 11 lô dầu thô và sản phẩm hóa dầu được vận chuyển xuất khẩu từ hòn đảo này. Đến thứ Tư (15/7), các quan sát viên ghi nhận một siêu tàu chở dầu đang bốc xếp dầu thô tại đảo Kharg.

Hai đợt không kích trong một ngày: sáng và tối

Cùng ngày thứ Tư, quân đội Mỹ tiến hành hai đợt không kích nhằm vào Iran.

Tối hôm đó, CENTCOM thông báo đã hoàn tất một đợt tấn công ban đêm, nhắm vào các trung tâm chỉ huy, trận địa phòng không, năng lực tác chiến tên lửa và máy bay không người lái, cùng các cơ sở giám sát ven biển của Iran, nhằm tiếp tục làm suy yếu khả năng đe dọa an toàn thủy thủ trên tàu thương mại.

Theo cơ quan này, trong chiến dịch này, Mỹ đã sử dụng “vũ khí dẫn đường chính xác để tấn công các mục tiêu ở nhiều địa điểm, bao gồm cả cảng Bandar Abbas”.

Sáng sớm cùng ngày, CENTCOM đăng trên X rằng: “Đầu ngày hôm nay, quân đội Mỹ đã tiến hành một đợt tấn công kéo dài 90 phút tại đảo Greater Tunb, phá hủy các cơ sở phòng thủ ven biển và trận địa tên lửa hành trình tại đây.”

Bài đăng này còn nhấn mạnh: “Quân đội Mỹ đang thực hiện chỉ đạo của Tổng tư lệnh, buộc Iran phải chịu trách nhiệm về các hành động của mình.”