Mỹ tranh cãi về cải cách H-1B: Phí visa 100.000 USD có khả thi?

Theo Bloomberg và một số hãng truyền thông khác, hệ thống xổ số cấp thị thực H-1B trong những năm gần đây đã bộc lộ nhiều lỗ hổng. Một số doanh nghiệp đã nộp số lượng hồ sơ rất lớn, làm quá tải hệ thống xét chọn. Trong quá khứ, các doanh nghiệp này từng giành được khoảng một nửa trong tổng số 85.000 thị thực H-1B mới được cấp mỗi năm. Khác với các tập đoàn công nghệ lớn như Amazon hay Microsoft, các doanh nghiệp này thường tuyển dụng lao động có mức lương thấp hơn và thực hiện việc tuyển dụng thông qua các công ty gia công dịch vụ (outsourcing).

Những người chỉ trích cho rằng chương trình này đã làm suy giảm cơ hội việc làm của lao động kỹ thuật người Mỹ.

Phí nộp đơn 100.000 USD

Trong nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Donald Trump không chỉ tăng cường thực thi luật nhập cư và các hoạt động trục xuất, mà còn thúc đẩy cải cách toàn diện chương trình H-1B nhằm biến nó thành nền tảng của hệ thống nhập cư dựa trên việc làm. Mục tiêu là vừa thu hút nhân lực công nghệ cao mà thị trường lao động Mỹ đang thiếu hụt, vừa ngăn chặn lao động giá rẻ từ nước ngoài tràn vào gây ảnh hưởng đến người lao động trong nước.

Ngày 19/9 năm ngoái, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp quy định rằng kể từ ngày 21/9/2025, các doanh nghiệp muốn tuyển mới lao động H-1B từ bên ngoài nước Mỹ phải nộp thêm khoản phí 100.000 USD ngoài các loại phí hiện hành (tổng chi phí cho mỗi hồ sơ trước đó dao động từ khoảng 960 USD đến 7.600 USD).

Trong thông báo công bố chính sách này, ông Trump nhấn mạnh rằng chương trình H-1B đã bị nhiều doanh nghiệp lạm dụng để thay thế lao động Mỹ bằng lao động nước ngoài có mức lương thấp hơn.

Ưu tiên lao động lương cao

Ngoài khoản phí 100.000 USD, chu kỳ xổ số H-1B bắt đầu từ tháng 3 năm nay cũng lần đầu tiên áp dụng cơ chế ưu tiên cho lao động có thu nhập cao.

Theo quy định mới, người lao động được chia thành bốn nhóm lương khác nhau. Những người thuộc nhóm lương cao nhất sẽ có bốn cơ hội tham gia bốc thăm; nhóm thứ ba có ba cơ hội; nhóm tiếp theo có hai cơ hội; còn nhóm lương thấp nhất chỉ có một cơ hội duy nhất.

Theo dự thảo do Bộ Lao động Mỹ công bố hồi tháng 3, mức lương tối thiểu đối với một số ngành nghề sẽ tăng thêm hàng chục nghìn USD mỗi năm. Chẳng hạn, mức lương tối thiểu dành cho kỹ sư phần mềm mới vào nghề tại San Francisco sẽ tăng lên 162.000 USD, cao hơn khoảng 30% so với tiêu chuẩn hiện hành.

Dữ liệu sơ bộ do U.S. Citizenship and Immigration Services công bố hồi tháng 5 cho thấy các doanh nghiệp đã nộp khoảng 211.000 hồ sơ H-1B hợp lệ cho năm tài khóa 2027, giảm hơn 38% so với gần 344.000 hồ sơ hợp lệ của năm tài khóa 2026.

Các vụ kiện phản đối

Nhiều vụ kiện đã được đệ trình nhằm phản đối khoản phí 100.000 USD, trong đó có vụ kiện do 20 bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo nộp tại Boston.

Các nguyên đơn cho rằng quy định mới sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu giáo viên trong hệ thống giáo dục K-12, cản trở các hoạt động nghiên cứu quan trọng tại các trường đại học và khiến tình trạng thiếu nhân lực tại các bệnh viện trở nên nghiêm trọng hơn, bởi các tổ chức này khó có khả năng chi trả khoản phí bổ sung lên tới 100.000 USD cho mỗi hồ sơ.

Trong khi đó, nhiều tổ chức đại diện giới doanh nghiệp Mỹ tiếp tục kêu gọi mở rộng quy mô chương trình H-1B. Họ cho rằng hạn ngạch hiện nay đang hạn chế khả năng tuyển dụng nhân lực để lấp đầy các vị trí còn thiếu. Ngoài ra, do số lượng thẻ xanh diện việc làm bị giới hạn, nhiều lao động nước ngoài buộc phải duy trì tình trạng thị thực H-1B tạm thời trong thời gian rất dài, thậm chí kéo dài hàng chục năm.