Mỹ và NATO thống nhất khuôn khổ hợp tác về Greenland, EU tăng đầu tư vào Bắc Cực

Thứ Năm (22/1), Tổng thống Mỹ Trump cho biết Mỹ sẽ hợp tác với NATO về vấn đề Greenland. Liên minh Châu Âu (EU) đồng thời cam kết sẽ gia tăng đầu tư cho khu vực Bắc Cực và an ninh Bắc Cực.

Ngày 21 và 22/1/2026, Tổng thống Trump tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos, tại đây ông và Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã đạt được nhất trí về một khuôn khổ thỏa thuận liên quan đến Greenland và khu vực Bắc Cực rộng lớn hơn.

Thứ Năm (22/1), trên chuyên cơ Không lực Một trên đường trở về Mỹ, ông Trump nói với các phóng viên: “Chúng tôi sẽ cùng nhau làm việc; trên thực tế, NATO cũng sẽ tham gia vào đó. Chúng tôi sẽ hợp tác với NATO trong một phần công việc này, đó mới là cách tiếp cận phù hợp.”

Khuôn khổ thỏa thuận về Greenland: Mỹ và NATO hợp tác

Khi trả lời câu hỏi của phóng viên về giải pháp cho Greenland, ông Trump cho biết khuôn khổ thỏa thuận được định hướng là dài hạn, không giới hạn thời gian, song nhấn mạnh rằng các bên vẫn đang trong quá trình đàm phán chi tiết. “Chúng tôi có thể làm bất cứ điều gì chúng tôi muốn, bao gồm cả những việc về quân sự. Chúng tôi đang đàm phán, hãy chờ xem. Tôi cho rằng kết quả sẽ rất tốt.”

Ông bổ sung: “Thỏa thuận này mang lại rất nhiều lợi ích. Điều đó cũng tốt cho Châu Âu, bởi như bạn biết, nếu Mỹ ổn định và vững mạnh thì châu Âu cũng được hưởng lợi, và ngược lại. Nếu chúng tôi không tốt thì với họ cũng sẽ không ổn, bởi chúng tôi đang cùng nhau nỗ lực. Chúng tôi cùng nhau duy trì toàn bộ hệ thống này.”

“Mọi người đều có thiện chí để đạt được đồng thuận,” Tổng thống nói.

Ông Trump nói: “Chúng ta phải có một nền tự do vững mạnh. Chúng ta phải có khả năng làm những gì mình muốn làm.” Ông một lần nữa nhắc tới kế hoạch xây dựng hệ thống “Vòm Vàng” (Golden Dome) tại đảo Greenland.

Tổng thống tiết lộ rằng khoảng hai tuần nữa, chính quyền có thể công bố về kết quả của giải pháp Greenland.

Một quan chức châu Âu quen thuộc với các cuộc đàm phán cho biết, “khuôn khổ” của thỏa thuận, được Tổng thống Trump thảo luận trong cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sĩ, bao gồm việc triển khai tên lửa của Mỹ, cấp quyền khai thác mỏ để ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc và mở rộng sự hiện diện của NATO trong khu vực.

Quan chức này, người yêu cầu giấu tên vì các cuộc đàm phán không được công khai, lưu ý rằng khuôn khổ thỏa thuận cơ bản đã được hoàn tất ngay sau khi ông Trump đến Davos, song việc triển khai đầy đủ vẫn sẽ phụ thuộc vào việc ông Trump có thực hiện lời hứa không áp thuế đối với các nước châu Âu hay không. Theo đánh giá của quan chức này, thỏa thuận có thể góp phần làm giảm một trong những thách thức an ninh nghiêm trọng nhất mà NATO phải đối mặt kể từ sau Thế chiến II.

Theo các nguồn tin, khuôn khổ đàm phán hiện tại tập trung vào an ninh và hợp tác quân sự, không bao gồm các nội dung liên quan đến thay đổi chủ quyền lãnh thổ. Đây được xem là một bước đột phá lớn. Trong vài tuần qua, ông Trump nhiều lần phát ngôn gay gắt về Greenland, khiến các nhà lãnh đạo châu Âu hết sức lo ngại. Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, một quốc gia thành viên NATO.

Ông Rutte nói: “Chúng tôi hoàn toàn không bàn tới những chi tiết này.” Ngoài ra, hai bên cũng không thảo luận việc tăng số lượng binh sĩ Mỹ đồn trú tại đây, mặc dù chính phủ Đan Mạch trước đó đã bày tỏ “hoàn toàn cởi mở” với khả năng này.

EU: Tăng đầu tư cho Bắc Cực, ổn định quan hệ thương mại Mỹ–EU

Hôm thứ Năm, các nhà lãnh đạo EU tổ chức họp báo, tập trung vào vấn đề quốc phòng Bắc Cực và quan hệ Mỹ–EU. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen phát biểu tại cuộc họp báo: “Từ trước đến nay, chúng ta đầu tư cho Bắc Cực và an ninh Bắc Cực chưa đủ; giờ là lúc tăng cường đầu tư, củng cố những thành quả đã đạt được.”

“Bên cạnh đầu tư, chúng ta còn có kế hoạch làm sâu sắc thêm hợp tác với Mỹ và tất cả các đối tác về chủ đề quan trọng là an ninh Bắc Cực. Đặc biệt, chúng tôi cho rằng chi tiêu quốc phòng cần được dùng để mua sắm trang bị phù hợp với điều kiện Bắc Cực, chẳng hạn như tàu phá băng châu Âu, đồng thời tăng cường các dàn xếp về an ninh và quốc phòng với các đối tác trong khu vực.” bà nói tiếp.

Chủ tịch Hội đồng Châu Âu António Costa nói: “Việc hôm qua thông báo rằng Mỹ sẽ không áp đặt thêm các mức thuế mới đối với Châu Âu là một tin tích cực. Việc tăng thuế bổ sung sẽ không phù hợp với thỏa thuận thương mại giữa EU và Mỹ.”

Ông Costa cho biết: “Mục tiêu của chúng ta vẫn là ổn định một cách hiệu quả quan hệ thương mại giữa EU và Hoa Kỳ. Đồng thời, EU sẽ tiếp tục bảo vệ lợi ích của mình và sẽ bảo vệ chính mình, các quốc gia thành viên, công dân và doanh nghiệp trước mọi hình thức cưỡng ép.”

“Triển vọng tương lai, chúng ta vẫn sẵn sàng tiếp tục hợp tác xây dựng với Mỹ trên mọi vấn đề cùng quan tâm, bao gồm cả việc tạo lập những điều kiện cho một nền hòa bình công bằng và bền vững đối với Ukraine.” ông nói.

Trí Đạt (t/h)