Mỹ: Xả súng tại Đại học Old Dominion, nghi phạm từng liên quan ISIS

Ngày thứ Năm (12/3), một cựu quân nhân thuộc lực lượng Vệ binh Quốc gia Lục quân (Army National Guard) đã nổ súng vào các học viên trong một lớp học của chương trình huấn luyện sĩ quan dự bị (ROTC) tại Đại học Old Dominion (bang Virginia), sau đó bị khống chế và tử vong không lâu sau đó. Người này trước đây từng bị kết án tù vì tìm cách hỗ trợ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (ISIS).

Đại học Old Dominion tọa lạc tại khu vực ven biển Norfolk, có khoảng 24.000 sinh viên. Theo trang web của trường, gần 30% sinh viên có liên hệ với quân đội. Khu vực này cũng là nơi đặt Căn cứ Hải quân Norfolk – căn cứ hải quân lớn nhất thế giới, và chương trình ROTC tại đây đào tạo, bồi dưỡng các sĩ quan tương lai.

Vụ xả súng khiến 1 người thiệt mạng, 2 người bị thương

Vụ nổ súng hôm thứ Năm đã khiến một người phụ trách chương trình ROTC thiệt mạng và làm hai học viên bị thương. Đại học Voorhees (bang South Carolina) xác nhận nạn nhân là trung tá Brandon Shah, con rể của một thành viên Hội đồng quản trị nhà trường.

Theo lý lịch trên trang web của Đại học Old Dominion, Shah từng học tại đây, sau đó phục vụ trong quân đội với vai trò phi công, lái trực thăng trên bầu trời Iraq, Afghanistan và khu vực Đông Âu, rồi trở về trường vào năm 2022 với tư cách người phụ trách chương trình ROTC.

Theo hệ thống y tế Sentara Health, trong hai người bị thương, một người đang trong tình trạng nguy kịch, người còn lại đã được điều trị và xuất viện.

Cảnh sát: Điều tra theo hướng khủng bố

Kẻ nổ súng được xác định là Mohamed Bailor Jalloh, người Sierra Leone, đã nhập quốc tịch Mỹ và sống tại thành phố Sterling, bang Virginia. Theo Cục Điều tra Liên bang (FBI), trước khi nổ súng, hắn đã hô “Allahu Akbar” (tức “Thượng đế vĩ đại nhất”). Giám đốc văn phòng FBI tại Norfolk, bà Dominique Evans, trong cuộc họp báo đã ca ngợi các học viên ROTC đã thể hiện “lòng can đảm và dũng khí phi thường” khi lao vào khống chế kẻ tấn công, ngăn chặn thêm thương vong.

Bà Evans xác nhận Jalloh không chết vì trúng đạn, mà chết sau khi bị sinh viên khống chế, đồng thời cho biết hắn từng nuôi ý định thực hiện một vụ tấn công kiểu khủng bố tương tự vụ xả súng tại Fort Hood năm 2009. Trưởng phòng cảnh sát Đại học Old Dominion, ông Garrett Shelton, cho hay từ khi cảnh sát nhận được cuộc gọi báo nổ súng đến lúc lực lượng cứu hộ xác nhận kẻ tấn công tử vong chỉ chưa đầy 10 phút.

Ông Garrett Shelton nói thêm, nhà chức trách vẫn chưa xác định đầy đủ nguyên nhân tử vong của Jalloh, và cũng chưa khẳng định có sĩ quan cảnh sát nào nổ súng hay không.

Giám đốc FBI Kash Patel viết trên mạng xã hội rằng vụ nổ súng trong khuôn viên trường đang được điều tra như một vụ khủng bố.

Từng âm mưu khủng bố, bị kết án 11 năm tù

Lực lượng Vệ binh Quốc gia Lục quân bang Virginia xác nhận Jalloh từng phục vụ với cấp bậc hạ sĩ quan chuyên nghiệp trong giai đoạn 2009–2015. Theo bản tuyên thệ mà FBI nộp cho tòa án năm 2016 trong vụ án hình sự đối với Jalloh, người này từng nói với một chỉ điểm viên của chính phủ rằng mình đã rời lực lượng Vệ binh sau khi nghe các bài giảng của giáo sĩ cực đoan Anwar al‑Awlaki.

Một lời khai trước tòa cho thấy, sau khi Jalloh liên lạc với các thành viên của ISIS ở châu Phi hồi đầu năm 2016, nhà chức trách đã mở một chiến dịch “mật phục gài bẫy” kéo dài ba tháng nhằm vào anh ta. Trong chiến dịch này, khi mới 26 tuổi, Jalloh thừa nhận đang cân nhắc thực hiện một vụ tấn công khủng bố giống vụ xả súng tại Fort Hood năm 2009, vốn đã khiến 13 người thiệt mạng.

Jalloh nói với chỉ điểm viên rằng ISIS đã hỏi liệu anh ta có sẵn sàng tham gia một vụ tấn công hay không. Sau đó, anh ta tìm cách mua một khẩu súng trường tấn công AR‑15 từ một cửa hàng súng ở Virginia nhưng bị từ chối vì thiếu giấy tờ cần thiết. Theo các công tố viên, ngày hôm sau hắn quay lại cửa hàng, mua một khẩu súng trường tấn công khác và bị bắt ngay ngày kế tiếp.

Năm 2017, Bộ Tư pháp Mỹ đề nghị mức án 20 năm tù đối với Jalloh, với lý do anh ta đã tìm cách mua vũ khí để thực hiện âm mưu giết người ngay trên lãnh thổ Mỹ. Trong bản ghi nhớ đề nghị tuyên án, công tố viên viết rằng “bị cáo đã khoác cho âm mưu giết người này tấm áo ngôn ngữ tôn giáo, ám chỉ việc sát hại binh sĩ Mỹ là con đường đưa hắn lên thiên đàng, điều này cho thấy mức độ tin theo tư tưởng cực đoan chết chóc của ISIS sâu sắc đến thế nào”.

Cuối cùng, thẩm phán liên bang Liam O’Grady tuyên phạt Jalloh 11 năm tù giam, kèm theo 5 năm giám sát sau khi được thả. Khi thực hiện vụ tấn công hôm thứ Năm, anh ta đang trong thời gian bị giám sát sau khi được thả, tương tự chế độ án treo. Hiện vẫn chưa rõ lý do vì sao anh ta được trả tự do sớm như vậy.