Ngân hàng Thế giới từng bước chấm dứt các khoản vay dành cho Trung Quốc

Theo kế hoạch vừa được trình lên Hội đồng Giám đốc Ngân hàng Thế giới vào thứ Ba (30/6), Ngân hàng Thế giới sẽ từng bước chấm dứt chương trình cho vay đối với Trung Quốc trước năm 2031. Financial Times cho biết động thái này sẽ đồng nghĩa với việc Trung Quốc sẽ không còn là quốc gia nhận vốn vay từ Ngân hàng Thế giới.

Ngân hàng Thế giới là tổ chức tài chính quốc tế cung cấp các khoản vay lãi suất thấp hoặc không lãi suất cho các dự án vốn ở các nước đang phát triển, với mục tiêu xóa đói giảm nghèo trên toàn cầu. Tổ chức này có 189 thành viên, trong đó Mỹ là cổ đông lớn nhất.

Đề xuất mới về Trung Quốc sẽ được Hội đồng Giám đốc Ngân hàng Thế giới thảo luận trong tuần bắt đầu từ ngày 20/7. Trước đó, Mỹ và một số nước khác đã nhiều năm gây sức ép, cho rằng khi kinh tế Trung Quốc đã phát triển, Ngân hàng Thế giới không nên tiếp tục cho vay ưu đãi đối với nước này.

Theo bản tóm tắt mà Financial Times tiếp cận được, đề xuất yêu cầu từ nay đến năm 2031, tổng mức cho vay của Ngân hàng Thế giới đối với Bắc Kinh sẽ không vượt quá 2 tỷ USD, và sau năm 2031 sẽ chấm dứt hoàn toàn.

Một quan chức Ngân hàng Thế giới nói với Financial Times: “Đây mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ của chúng tôi với Trung Quốc. Khi giai đoạn khung này kết thúc, Trung Quốc sẽ ‘tốt nghiệp’, tức không còn thuộc nhóm quốc gia được Ngân hàng Thế giới cho vay.” Ông nói thêm: “Chúng tôi ghi nhận chặng đường phát triển của Trung Quốc, và cũng cho rằng Trung Quốc không nên tiếp tục nhận nguồn vốn ưu đãi từ các tổ chức tài chính phát triển như Ngân hàng Thế giới.”

Quan chức này cho biết, trong những năm gần đây, khoản vay của Ngân hàng Thế giới dành cho Trung Quốc đã giảm, từ mức 2,4 tỷ USD mỗi năm vào năm 2017 xuống còn 750 triệu USD vào năm 2025.

Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Ngân hàng Thế giới đã đạt thỏa thuận với Bộ Tài chính Mỹ, theo đó ngân hàng này cam kết chuyển một phần khoản vay dành cho Trung Quốc sang các nền kinh tế nghèo hơn, đổi lại là sự ủng hộ của Mỹ đối với kế hoạch tăng vốn 13 tỷ USD cho tổ chức. Khi đó, Ngân hàng Thế giới cũng hứa sẽ thay đổi mô hình cho vay, xếp Trung Quốc và một số nước khác vào nhóm có lãi suất cho vay cao hơn, đồng thời giảm dần các khoản vay dành cho Trung Quốc.

Chính quyền Trump cho rằng Ngân hàng Thế giới đã dành quá nhiều vốn vay cho những nước như Trung Quốc — những nước vốn đã có đủ năng lực đi vay — trong khi nhiều nước nghèo hơn, cần vốn hơn lại không nhận được cơ hội vay tương xứng.

Người phát ngôn Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Ba kêu gọi các ngân hàng phát triển khác làm theo Ngân hàng Thế giới và hạn chế cho Trung Quốc vay.

“Là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, Trung Quốc không nên tiếp tục nhận các khoản vay ưu đãi từ các tổ chức tài chính đa phương. Việc Nhóm Ngân hàng Thế giới chấm dứt cho Trung Quốc vay là một bước đi đúng hướng, và chúng tôi hy vọng các tổ chức khác cũng sẽ làm theo,” tuyên bố của Bộ Tài chính cho biết.

Đầu tháng này, Ngân hàng Thế giới đã đồng ý áp dụng một biện pháp chuyển tiếp tương tự đối với Ba Lan, với kế hoạch chấm dứt cung cấp các khoản vay phát triển cho quốc gia Trung Âu này trước năm 2031.