Tối cao Pháp viện bác đơn kiện của ông Trump về thời hạn nhận phiếu bầu qua thư

Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ hôm thứ Hai (29/6) đã bác bỏ với tỷ lệ sít sao một đơn kiện được Tổng thống Donald Trump hậu thuẫn nhằm siết chặt thời hạn tiếp nhận phiếu bầu qua thư trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay. Phán quyết này có ý nghĩa quan trọng đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, sự kiện sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa có giữ được quyền kiểm soát Quốc hội hay không.

Với tỷ lệ biểu quyết 5–4, tòa án giữ nguyên hiệu lực của luật bang Mississippi, cho phép các lá phiếu được đóng dấu bưu điện trước hoặc trong Ngày Bầu cử vẫn được tính nếu đến nơi trong vòng 5 ngày.

“Các đạo luật về Ngày Bầu cử yêu cầu lựa chọn của cử tri phải được đưa ra vào chính Ngày Bầu cử. Điều đó được đáp ứng miễn là Ngày Bầu cử là hạn chót để người dân bỏ phiếu – như quy định tại bang Mississippi”, Thẩm phán Amy Coney Barrett viết thay mặt đa số thẩm phán.

Trong ý kiến phản đối, Thẩm phán Samuel Alito lập luận rằng việc kiểm đếm các lá phiếu nhận được sau Ngày Bầu cử “trên thực tế đã lùi thời điểm đưa ra lựa chọn của cử tri, trong khi luật liên bang không cho phép việc trì hoãn đó”.

Phản ứng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump gọi phán quyết này là “một tổn thất to lớn” đối với quyền lợi của cử tri, đồng thời tiếp tục kêu gọi Quốc hội thông qua Đạo luật Cứu nước Mỹ (Save America Act).

Dự luật được đề xuất sẽ yêu cầu cử tri xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh và bằng chứng chứng minh tư cách công dân, đồng thời siết chặt đáng kể việc bỏ phiếu qua thư.

“Chỉ có một lý do để phản đối điều đó – GIAN LẬN!” ông Trump viết.

Ông Trump từ lâu đã thúc đẩy việc siết chặt luật bầu cử tại Mỹ, cho rằng tình trạng gian lận bầu cử trên diện rộng đã khiến ông thất bại trước ông Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020. Quy định bầu cử tại Mỹ có sự khác biệt đáng kể giữa các bang, trong đó một số bang cho phép cử tri bỏ phiếu mà không cần xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh hoặc bằng chứng về quốc tịch.

Đảng Dân chủ và các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử cho rằng các đề xuất của ông Trump sẽ khiến những công dân đủ điều kiện đi bỏ phiếu gặp nhiều khó khăn hơn, đặc biệt là các nhóm thiểu số, người thu nhập thấp và người cao tuổi.

Trong một diễn biến khác, hôm thứ Năm (25/6), một thẩm phán liên bang đã chặn việc thực thi các điều khoản quan trọng trong sắc lệnh hành pháp do ông Trump ký hồi đầu năm nay nhằm siết chặt việc bỏ phiếu qua thư và chống gian lận trong các cuộc bầu cử liên bang.

Thẩm phán Tòa án Liên bang cấp quận của Mỹ Indira Talwani phán quyết rằng Cơ quan Bưu chính Mỹ (USPS) không được phép hạn chế việc gửi phiếu bầu tới các bang từ chối cung cấp danh sách cử tri đủ điều kiện. Bà cho rằng USPS không có thẩm quyền theo Hiến pháp trong việc quản lý bầu cử, cũng như không được Quốc hội trao quyền ban hành các quy định có tính ràng buộc pháp lý về bỏ phiếu qua thư.

Bà Talwani, người được cựu Tổng thống đảng Dân chủ Barack Obama bổ nhiệm, cho rằng những phần quan trọng trong sắc lệnh hành pháp được ông Trump ký vào cuối tháng Ba là vi hiến. Bà kết luận rằng ông Trump đã vượt quá thẩm quyền khi tìm cách cải cách quy trình bầu cử, lưu ý rằng kể từ khi nước Mỹ được thành lập vào năm 1789, các cuộc bầu cử luôn do chính quyền bang và địa phương quản lý, trong khi USPS chỉ có trách nhiệm chuyển phát thư từ và bưu kiện.

Sắc lệnh yêu cầu Bộ trưởng An ninh Nội địa, với sự hỗ trợ của Cơ quan An sinh Xã hội (Social Security Administration), lập danh sách các công dân Mỹ đã được xác minh đủ điều kiện bỏ phiếu qua thư tại từng bang. Sắc lệnh cũng yêu cầu USPS chỉ gửi phiếu bầu qua thư cho những người có tên trong danh sách cử tri đã được các bang phê duyệt. Ngoài ra, sắc lệnh quy định phiếu bầu qua thư phải được gửi trong các phong bì bảo mật được thiết kế riêng và in mã vạch riêng biệt để phục vụ việc theo dõi.

Sắc lệnh cũng yêu cầu các bang phải nhận được danh sách cử tri đã được chính phủ liên bang rà soát và xác minh ít nhất 60 ngày trước mỗi cuộc bầu cử liên bang.

Vụ kiện phản đối sắc lệnh được khởi xướng bởi 23 bang do đảng Dân chủ lãnh đạo cùng với Đặc khu Columbia. Kết quả của vụ kiện được cho là sẽ có tác động trực tiếp đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, khi đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ đang cạnh tranh quyết liệt để giành quyền kiểm soát Quốc hội.

Theo phán quyết của bà Talwani, chính phủ liên bang không được phép thực thi sắc lệnh hành pháp này trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ diễn ra vào ngày 3/11.

Các tổng chưởng lý thuộc đảng Dân chủ của những bang khởi kiện đã hoan nghênh phán quyết, trong khi chính quyền Trump được dự đoán sẽ sớm kháng cáo.

Phó Thư ký Báo chí Nhà Trắng Abigail Jackson cho biết trong một tuyên bố: “Sắc lệnh hành pháp của Tổng thống bảo vệ các cuộc bầu cử của chúng ta một cách hợp pháp và chúng tôi tin tưởng rằng cuối cùng sẽ giành chiến thắng trong việc bảo vệ việc thực thi sắc lệnh này”.