Nguy cơ phá hoại cáp Internet ngầm dưới biển trước đàm phán Mỹ–Trung

Cáp quang ngầm dưới biển là “huyết mạch” của Internet và dòng chảy tài chính toàn cầu, nên nếu bị phá hoại có thể gây gián đoạn kinh tế–an ninh ở quy mô rất lớn. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị Mỹ–Trung, khả năng các hành động “vùng xám” khó quy trách nhiệm và dẫn một số sự cố/nhận định liên quan khu vực nhạy cảm như Đài Loan. Đồng thời, nhiều vụ đứt cáp thực tế là do tai nạn, và các nước đang bàn bạc các biện pháp tăng khả năng phục hồi như đa tuyến, giám sát và sửa chữa nhanh.

Cáp ngầm là xương sống Internet toàn cầu, chuyên chở khoảng 99% lưu lượng Internet quốc tế (không phải vệ tinh).

Nhiều nguồn nghiên cứu/chính sách thường trích con số khoảng 10 nghìn tỷ USD dữ liệu giao dịch tài chính mỗi ngày chạy qua các tuyến cáp (ý là dữ liệu phục vụ giao dịch).

Do đó, tấn công/gián đoạn cáp có thể gây ảnh hưởng dây chuyền tới ngân hàng, thị trường năng lượng, đám mây (cloud), liên lạc chính phủ/quân sự.

Vậy “mối đe dọa” cụ thể là gì?

Nhân vật chính được trích dẫn là ông Andrew Badger (cựu quan chức Lầu Năm Góc, hiện làm việc tại một công ty công nghệ quốc phòng), lập luận rằng:

Trung Quốc/Nga có thể coi đáy biển là “chiến trường”, dùng đòn phá cáp để gây rối loạn kinh tế và tạo sức ép chính trị (đặc biệt trong kịch bản liên quan Đài Loan).

Ví dụ Đài Loan báo cáo khoảng 30 sự cố cáp vài năm gần đây, có vụ “bị cáo buộc” liên quan tàu Trung Quốc khiến liên lạc bị gián đoạn kéo dài.

Đặc biệt, một thông tin đáng chú ý: Trung Quốc được cho là đã thử nghiệm thiết bị có thể cắt cáp bọc giáp ở độ sâu khoảng 3.500m.

Lưu ý quan trọng: đây là cảnh báo/đánh giá rủi ro và dẫn chứng theo “sự cố/điều tra/báo cáo”, không đồng nghĩa là đã có kết luận chắc chắn về mọi vụ việc.

“Vùng xám/Chiến tranh hỗn hợp (Gray-zone / hybrid warfare)” là gì trong câu chuyện này?

Vùng xám/Chiến tranh hỗn hợp (Gray-zone / hybrid warfare)

Vùng xám/Chiến tranh hỗn hợp (Gray-zone / hybrid warfare) là các hành động dưới ngưỡng chiến tranh công khai: ví dụ “thả neo kéo lê”, “tàu hoạt động bất thường gần tuyến cáp”, cùng những hành động khác để có thể dễ bề chối tội (plausible deniability). Một số tờ báo phương Tây dùng đúng khung này để giải thích vì sao khó quy trách nhiệm.

Các báo cáo phân tích độc lập cũng nêu xu hướng rủi ro tấn công/phá hoại có yếu tố nhà nước có thể gia tăng (đặc biệt quanh khu vực Baltic và gần Đài Loan giai đoạn 2024–2025).

Nhưng cáp đứt có phải lúc nào cũng do “phá hoại”?

Không phải tất cả những lần đứt cáp đều là do “phá hoại”.

Ước tính có khoảng 150–200 vụ đứt cáp mỗi năm trên toàn cầu, phần lớn là tai nạn (neo tàu, đánh cá, sự cố tự nhiên, cùng những sự kiện khác).

Phần “chính sách” – Mỹ đang làm gì?

Các Thượng nghị sĩ Mỹ thuộc lưỡng đảng đưa ra Đạo luật về Cáp ngầm dưới biển mang tính chiến lược năm 2026 (Strategic Subsea Cables Act of 2026) nhằm tăng an ninh và “độ bền” (resilience) cho hạ tầng cáp.

Trong các hướng phân tích phổ biến, “độ bền (resilience)” thường gồm: đa tuyến (redundancy), giám sát, phối hợp chia sẻ thông tin, năng lực sửa chữa nhanh, bảo vệ các điểm “trạm đầu cuối cáp biển (landing stations)”, và phối hợp đồng minh.

Vì sao tin tức này gắn với “Cuộc gặp Trump–Tập”?

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dự kiến gặp gỡ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Bắc Kinh, đàm phán xoay quanh thương mại, AI, Đài Loan; câu chuyện về cáp ngầm có thể được xem như một đòn bẩy chiến lược mà Bắc Kinh/Moskva có thể sử dụng để răn đe.

Thiên Vân, theo Fox News, International Telecommunication Union (ITU), ScienceDirect, The Guardian