Ông Burnham tuyên thệ nhậm chức nghị sĩ, dự kiến sẽ kế nhiệm ông Starmer làm thủ tướng

Cựu Thị trưởng Đại đô thị Manchester thuộc Công đảng Anh Andy Burnham hôm thứ Hai (22/6) đã tuyên thệ nhậm chức nghị sĩ, mở ra khả năng sẽ kế nhiệm ông Keir Starmer làm Thủ tướng. Ông Starmer đã tuyên bố từ chức trong cùng ngày, và ông Burnham hiện được xem là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí này.

Chỉ vài ngày trước đó, ông Burnham đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử bổ sung mang tính quyết định tại khu vực Makerfield, miền Tây Bắc nước Anh. Chiến thắng này giúp ông đủ điều kiện tranh cử chức lãnh đạo Công đảng với tư cách nghị sĩ đương nhiệm.

Ông Burnham, 56 tuổi, đã có mặt tại London vào thứ Hai để tuyên thệ nhậm chức nghị sĩ Quốc hội. Trước đó, ông đã rời chính trường gần 10 năm, trong thời gian đó ông đảm nhiệm vai trò Thị trưởng Đại đô thị Manchester.

Thủ tướng đương nhiệm Keir Starmer tuyên bố từ chức vào thứ Hai, đồng thời khẳng định sẽ nỗ lực đảm bảo quá trình chuyển giao quyền lực diễn ra trật tự và cam kết ủng hộ người kế nhiệm. Hiện tại, ông Burnham là nghị sĩ duy nhất xác nhận tham gia cuộc đua lãnh đạo Công đảng, khiến khả năng ông bước vào số 10 phố Downing mà không gặp đối thủ cạnh tranh trở nên đáng chú ý.

Ông Burnham cho biết quyết định từ chức của ông Starmer “đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn chuyển giao, và điều quan trọng là quá trình này phải diễn ra một cách trật tự và có trách nhiệm”.

Ông nói thêm: “Đất nước này cần sự ổn định, nghiêm túc và sự tập trung bền bỉ vào những vấn đề quan trọng nhất — và đó cũng chính là điều mà đất nước sẽ nhận được”.

Theo lộ trình bầu chọn lãnh đạo do ông Starmer công bố, Công đảng dự kiến từ ngày 9/7 sẽ bắt đầu tiếp nhận đề cử ứng viên lãnh đạo. Nếu đến thời điểm đó không có đối thủ nào khác, ông Burnham có thể được xác nhận trở thành lãnh đạo Công đảng chỉ sau khoảng một tuần, qua đó trở thành Thủ tướng Anh mới. Tuy nhiên, nếu xuất hiện cạnh tranh, tiến trình bầu chọn có thể kéo dài đến tháng Chín.

Lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do Ed Davey cho rằng việc “thay đổi thủ tướng” không thể giải quyết tình trạng “hệ thống chính trị rạn nứt” của nước Anh, đồng thời nhấn mạnh cử tri “đã quá mệt mỏi với việc các đời thủ tướng thay đổi liên tục”.

Ông Davey nhận định rằng việc tái thiết quan hệ với châu Âu, thúc đẩy kinh tế và cải cách hệ thống an sinh xã hội nên là ưu tiên hàng đầu của thủ tướng tiếp theo. Khi được hỏi về ứng viên có khả năng cao nhất, ông nói: “Xin hãy tạm thời chưa bình luận về ông Burnham”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là sẽ theo dõi sát sao cách người kế nhiệm ông Starmer xử lý kế hoạch đầu tư quốc phòng, yếu tố có thể đóng vai trò quan trọng đối với quan hệ giữa Thủ tướng mới và ông Trump.