Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố từ chức, sẽ ủng hộ người kế nhiệm

Vào thứ Hai (22/6), Thủ tướng Anh Keir Starmer đã xuất hiện trong cuộc họp báo trước Phủ Thủ tướng tại số 10 phố Downing và tuyên bố từ chức cả chức vụ Thủ tướng lẫn lãnh đạo Công đảng. Quyết định này sẽ khiến nước Anh chỉ trong vòng 10 năm phải chứng kiến người đứng đầu chính phủ thứ 7 liên tiếp.

Theo BBC, Starmer cho biết ông đã nói chuyện điện thoại với Nhà vua vào đầu ngày thứ Hai để thông báo quyết định từ chức. Ông yêu cầu Ủy ban điều hành quốc gia của Công đảng xây dựng lịch trình mở cuộc bầu cử lãnh đạo, dự kiến mở đề cử vào ngày 9/7 và hoàn tất quy trình trước kỳ nghỉ hè của Quốc hội.

Điều này có nghĩa là nhà lãnh đạo mới sẽ nhậm chức trước khi Quốc hội họp trở lại vào tháng Chín. Starmer cho biết trong thời gian chuyển giao, ông sẽ tiếp tục giữ vai trò Thủ tướng.

Ông nói sẽ làm hết sức để đảm bảo quá trình chuyển giao quyền lực diễn ra trật tự, đồng thời hoàn toàn ủng hộ người kế nhiệm.

Sau đó, ông gửi lời cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và đội ngũ nhân viên tại Phủ Thủ tướng số 10 cũng như “đội ngũ công chức xuất sắc”.

Trước khi tuyên bố từ chức, Starmer nói rằng khi ông tiếp quản, Công đảng “đã phá sản về chính trị, tài chính và đạo đức”, nhưng ông đã thay đổi đảng này bằng cách “loại bỏ tận gốc chủ nghĩa bài Do Thái” và “khôi phục niềm tin về kinh tế, quốc phòng và an ninh quốc gia”.

Ông Starmer cũng nói rằng việc làm Thủ tướng là “khoảnh khắc tự hào nhất trong cuộc đời ông”. Sau khi rời khỏi vị trí “quan trọng nhất của đất nước”, ông sẽ dành nhiều thời gian hơn cho “trách nhiệm quan trọng nhất” — “làm người chồng tốt nhất có thể, ở bên người vợ tuyệt vời của tôi, Vic. Dù thuận lợi hay khó khăn, cô ấy luôn là chỗ dựa vững chắc của tôi”.

Bị áp lực trong nội bộ đảng buộc phải rời chức

Áp lực lên ông Starmer gia tăng kể từ khi Công đảng mất gần 1.500 ghế hội đồng trong các cuộc bầu cử địa phương tháng Năm, với hơn 80 nghị sĩ Công đảng sau đó kêu gọi ông từ chức. Cuộc khủng hoảng trở nên nghiêm trọng hơn sau khi Thị trưởng Greater Manchester Andy Burnham – người chưa chính thức tuyên thệ làm nghị sĩ Quốc hội – giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử bổ sung tại Makerfield hôm thứ Năm tuần trước, với gần 55% số phiếu và trở thành ứng viên hàng đầu thay thế ông Starmer.

Sau kết quả này, ban đầu ông Starmer từng tuyên bố sẽ không từ chức. Tuy nhiên, cuối tuần trước, các đồn đoán về khả năng ông từ chức ngày càng tăng.

Theo nhiều báo cáo truyền thông, bao gồm CNBC, nhiều thành viên nội các như Ngoại trưởng Yvette Cooper, Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood và Bộ trưởng Năng lượng Ed Miliband đã thúc giục ông Starmer công bố kế hoạch từ nhiệm.

Do thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử địa phương tháng trước và tỷ lệ ủng hộ thấp trong các cuộc thăm dò, quyền lực của ông Starmer trong đảng cầm quyền đã bị suy yếu nghiêm trọng.

Ông Burnham dự kiến sẽ tuyên thệ nhậm chức nghị sĩ vào tối thứ Hai (22/6). Nếu ông Starmer từ chức, điều này sẽ mở đường cho ông Burnham trở thành lãnh đạo Công đảng và Thủ tướng Anh, thậm chí có thể không cần đối thủ cạnh tranh.

Chính phủ của ông Starmer cũng vướng nhiều bê bối, bao gồm việc bổ nhiệm Peter Mandelson làm Đại sứ Anh tại Mỹ dù trước đây ông từng có liên hệ với tội phạm tình dục bị kết án Jeffrey Epstein. Chính phủ cũng bị chỉ trích vì các cáo buộc liên quan đến việc che đậy vụ bê bối “băng nhóm dụ dỗ trẻ em”.

Tháng trước, Bộ Ngoại giao Mỹ cáo buộc Anh áp dụng chính sách “cảnh sát tiêu chuẩn kép” sau khi đoạn video từ camera gắn trên người cho thấy cảnh sát còng tay sinh viên đại học Henry Nowak (18 tuổi, mang hai quốc tịch Ba Lan–Anh) trong lúc anh qua đời, trong khi người được cho là đã giết anh – một người Sikh 23 tuổi – lại tuyên bố mình là nạn nhân của một vụ tấn công mang tính phân biệt chủng tộc.

Quan hệ giữa ông Trump và ông Starmer cũng rạn nứt liên quan đến cuộc chiến Mỹ – Iran, khi Thủ tướng Anh ban đầu từ chối cho Mỹ sử dụng căn cứ Diego Garcia ở quần đảo Chagos để tấn công nước này. Có thời điểm, ông Trump nói ông Starmer “không phải Winston Churchill”.

Vào Chủ nhật (21/6), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng trên Truth Social rằng ông Starmer sẽ từ chức.

Bài đăng viết: “Starmer sẽ từ chức Thủ tướng Anh. Ông đã thất bại hoàn toàn trong hai vấn đề cực kỳ quan trọng — nhập cư và năng lượng (mở khai thác dầu biển Bắc!)”

• Tổng thống Trump nói Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ từ chức

Bộ trưởng đối lập: Không cần bầu cử toàn quốc

Theo BBC, Bộ trưởng đối lập phụ trách Bắc Ireland của Đảng Bảo thủ, Alex Burghart, nói vào thứ Hai rằng ngay cả khi ông Starmer bị buộc rời chức Thủ tướng, cũng không cần tổ chức tổng tuyển cử.

Khi được hỏi liệu Đảng Bảo thủ có yêu cầu bầu cử hay không, ông nói trên chương trình “Today” của BBC Radio 4: “Không, theo hiến pháp, không cần bầu cử toàn quốc, chỉ cần thay Thủ tướng”.

Trước đó trong chương trình BBC Breakfast, ông nói rằng “điều cốt yếu là Thủ tướng có còn nhận được sự ủng hộ của các nghị sĩ hay không”.

Tuy nhiên, ông cũng nói thêm rằng nếu có bầu cử, đảng của ông “đã sẵn sàng”.

Nhà nghiên cứu và thăm dò More in Common, bà Sophie Stowers, nói rằng với tình hình khảo sát kém kể từ cuộc bầu cử địa phương tháng Năm, sẽ không bất ngờ nếu ông Starmer quyết định từ chức.

Bà nói trên chương trình “Today” của BBC Radio 4 rằng khảo sát của More in Common cho thấy hơn một nửa người được hỏi cho rằng ông Starmer nên từ chức sau cuộc bầu cử tháng Năm.

Bà cũng cho biết “đa số” người được hỏi muốn một cuộc tổng tuyển cử được tổ chức “càng sớm càng tốt”.

“Tuy nhiên, câu hỏi là liệu điều đó có nghĩa là tổ chức ngay lập tức hay chỉ là trước năm 2029, quan điểm của công chúng vẫn còn chia rẽ,” bà nói thêm.

Xem thêm

Tổng thống Trump nói Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ từ chức

Tổng thống Donald Trump hôm 21/6 cho biết Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ rời nhiệm sở.