Ông Rob Sand (Đảng Dân chủ) thắng cuộc đua Thống đốc bang Iowa

Ứng viên Đảng Dân chủ Rob Sand đã đắc cử Thống đốc bang Iowa của Mỹ hôm thứ Ba (3/11). Ông sẽ kế nhiệm Thống đốc Kim Reynolds của Đảng Cộng hòa, người sắp nghỉ hưu.

Ông Sand, Tổng Kiểm toán bang Iowa, đã thắng áp đảo ứng viên Đảng Cộng hòa Zach Lahn.

Hãng tin AP xác định ông Sand thắng cử lúc 22h12.

Ông Sand dẫn đầu các cuộc thăm dò trong nhiều tháng trước ngày bầu cử. Mức ủng hộ ngày càng tăng của ông khiến trang phân tích phi đảng phái Cook Political Report chuyển xếp hạng cuộc đua từ “Ngang ngửa” sang “Nghiêng về Đảng Dân chủ”.

Thống đốc đắc cử sẽ kế nhiệm bà Kim Reynolds. Năm 2025, bà Reynolds cho biết không tái tranh cử vì muốn dành nhiều thời gian hơn cho gia đình.

Ông Sand trước đây đăng ký là cử tri độc lập. Ông nói chưa từng nghe một “lý do thuyết phục” nào cho thấy người dân phải chọn giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ. Tại buổi gặp gỡ cử tri ở Đại học Bang Iowa hôm 15/10, ông hứa sẽ làm việc vì tất cả mọi người nếu đắc cử.

“Đảng Cộng hòa đã nắm đa số lớn trong cơ quan lập pháp bang suốt 10 năm qua. Tốt thôi, chúng ta sẽ phải làm việc cùng nhau,” ông Sand nói tại sự kiện. “Đó là truyền thống của Iowa.”

Ông tranh cử với cam kết phát triển kinh tế, củng cố giáo dục công, giảm chi phí sinh hoạt và giúp người dân Iowa sống tốt hơn, khỏe mạnh hơn.

Thống đốc đắc cử cũng ủng hộ việc tổ chức bầu cử sơ bộ mở ở Iowa, cùng với giới hạn nhiệm kỳ và giới hạn tuổi đối với các quan chức dân cử.

Trước ngày bầu cử, ông Sand gặp biến cố gia đình. Ông Walter Lauridsen, 42 tuổi, anh em ruột của vợ ông Sand, qua đời sau một vụ tai nạn có hai xe liên quan hôm 15/10 tại hạt Lucas, bang Iowa.

“Dù đây là quãng thời gian khó khăn và đau đớn với tất cả chúng tôi, chúng tôi biết giờ đây anh ấy đã được yên nghỉ,” ông Sand viết trên mạng xã hội X hôm 16/10.

Biến cố này khiến một số đòn công kích trong chiến dịch tạm lắng xuống, nhưng không xóa được một hướng công kích khác vốn đeo bám ông Lahn suốt nhiều tháng.

Một số cử tri nói với The Epoch Times rằng họ băn khoăn liệu ông Lahn có thật sự sống toàn thời gian ở Iowa hay không. Mối nghi ngờ này xuất hiện sau khi ông Sand nói trong một quảng cáo tranh cử: “Chúng ta sống ở Iowa, còn ông ấy thì không”. Ông Sand cáo buộc ông Lahn dành thời gian ở bang Kansas với gia đình tái hôn của mình.

“Tôi đâu có đi khắp nơi nói: ‘Các bạn bầu tôi thì tôi sẽ phải chuyển chỗ ở, nhưng cứ tin tôi, các bạn nhất định nên bầu tôi, vì khi đó tôi sẽ ở Iowa nhiều nhất có thể’,” ông Sand nói đùa tại buổi gặp gỡ cử tri hôm 15/10.

The Epoch Times đã hỏi ông Lahn rằng trong năm qua, ông có mặt ở Iowa bao nhiêu phần trăm thời gian.

“Có lẽ gần như 100%, trừ khi tôi đi công tác hay việc gì đó,” ông Lahn trả lời sau một buổi gặp gỡ cử tri ở hạt Lyon hôm 16/10.

Khi được hỏi năm qua ông ở Kansas bao nhiêu, ứng viên Đảng Cộng hòa đáp: “Rất ít. Tôi đến đó để đón các con”.

Ông Lahn xác nhận với The Epoch Times rằng ông vẫn sở hữu bất động sản ở Kansas. Ông sinh ra tại Hinton, một thị trấn nhỏ ở phía bắc thành phố Sioux City, nhưng đã sống và đăng ký cử tri ở Kansas từ năm 2018 đến năm 2022, trước khi chuyển về Iowa vào năm 2023. Ông đăng ký cử tri tại Iowa vào tháng 10/2024 và tuyên bố tranh cử thống đốc vào tháng 11/2025.

Ông Lahn cáo buộc chiến dịch của ông Sand đã chi 15 triệu USD cho quảng cáo truyền hình để lan truyền thông điệp rằng ông không sống ở Iowa.

Mỗi ứng viên huy động được hơn 16 triệu USD trong mùa bầu cử, đưa cuộc đua này trở thành cuộc bầu cử thống đốc tốn kém nhất trong lịch sử bang.

Hôm 14/10 là ngày đầu tiên bỏ phiếu sớm ở Iowa. Một số cử tri đi bầu tại Văn phòng Bầu cử hạt Polk ở thành phố Des Moines hôm đó cho The Epoch Times biết các vấn đề họ quan tâm nhất gồm chất lượng nước kém của bang, tỷ lệ ung thư tăng vọt và chi phí sinh hoạt ngày càng cao.

“Tôi không thể đến hồ Gray, hồ Easter hay bất cứ hồ nào vì nước bẩn kinh khủng,” bà Mima Keco, 29 tuổi, cử tri Đảng Dân chủ sống lâu năm ở Des Moines, nói. “Con chó của tôi từng bị bệnh vì nước [ở hồ Gray] và bắt đầu nôn mửa.”

Các vấn đề về chất lượng nước ở Iowa bắt nguồn từ phân bón và phân chuồng bị rửa trôi từ các trang trại. Tình trạng này buộc đơn vị cấp nước Central Iowa Water Works phải vận hành Nhà máy Khử nitrat suốt 193 ngày trong năm 2026, trước khi cho nhà máy ngừng hoạt động vào cuối tháng 7.

“Nước của chúng tôi bẩn kinh khủng,” bà Maisie Stilwell, một cư dân thuộc Đảng Dân chủ, nói. “Tôi không cho các con chạm vào nước. Tất nhiên tôi sẽ không để chúng uống nước máy, và tôi biết hầu hết các phụ huynh khác cũng vậy, vì nước đầy hóa chất bẩn thỉu và rất nguy hiểm.”