Ông Rubio: Nếu làm việc cho chính quyền Cuba, tôi chắc chắn sẽ lo lắng

Sau khi chiến dịch quân sự nhằm vào Venezuela thành công, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Bảy (3/1) trong buổi họp báo đã nhấn mạnh rằng Cuba sẽ là vấn đề thảo luận sau đó. Ngoại trưởng Marco Rubio ngay lập tức đưa ra cảnh báo cứng rắn, cho rằng các quan chức phục vụ chế độ Cuba cần phải lo lắng.

Tại buổi họp báo ở Mar-a-Lago, khi một phóng viên Cuba đặt câu hỏi về chính sách Mỹ đối với Cuba, ông Trump trả lời thẳng thắn: “Cuba sẽ là chủ đề cuối cùng mà chúng ta sẽ bàn tới”.

Ông giải thích: “Cuba hiện là một quốc gia thất bại, thất bại nghiêm trọng. Chúng tôi muốn giúp người dân Cuba, cũng như những người buộc phải rời Cuba và hiện đang sống tại Mỹ”.

Ngay sau đó, Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh mối liên kết quân sự chặt chẽ giữa Cuba và chính quyền Maduro ở Venezuela: “Khi Tổng thống phát biểu, bạn nên coi trọng lời ông ấy. Toàn bộ vệ sĩ bảo vệ Maduro và các cơ quan gián điệp của ông ta đều là người Cuba. Nếu tôi sống ở Havana và làm việc trong chính quyền, tôi chắc chắn sẽ lo lắng”.

Ông Rubio còn gọi chính quyền Cuba là: “Một thảm họa. Nó được quản lý bởi một nhóm người không có năng lực; trong nhiều trường hợp, họ không thể biện minh bằng lý do ‘lớn tuổi’, đơn giản là không đủ năng lực. Họ không có nền kinh tế và đang trên bờ vực sụp đổ hoàn toàn”.

Vũ khí và radar Trung Quốc hoàn toàn không phát huy tác dụng

Venezuela đã chi hàng tỷ USD để xây dựng mạng lưới phòng không và phòng thủ mặt đất, lấy các radar cảnh giới tầm xa của Trung Quốc làm nòng cốt. Trong đó nổi bật là radar sóng mét JY-27 – được Trung Quốc quảng bá là “khắc tinh của máy bay tàng hình” – cùng radar ba tọa độ JYL-1 do Tập đoàn Điện tử Trung Quốc (CETC) sản xuất. Hải quân đánh bộ Venezuela cũng được trang bị các phương tiện lưỡng cư VN-16, VN-18 và xe bọc thép VN-4 do Trung Quốc cung cấp.

Hệ thống này từng được chính quyền Caracas tuyên bố là “một trong những mạng lưới phòng thủ hiện đại nhất Nam Mỹ”. Tuy nhiên, trong chiến dịch của Mỹ, các radar và khí tài này hầu như không phát huy vai trò cảnh báo hay ngăn chặn.

Các báo cáo trong ngày cho thấy hai cơ sở quân sự trọng yếu tại Caracas bốc khói dữ dội, gồm căn cứ không quân La Carlota và căn cứ quân sự Fuerte Tiuna – nơi được cho là nơi ở lâu dài của Tổng thống Maduro. Việc Mỹ có thể dễ dàng tiếp cận và tấn công các mục tiêu này cho thấy hệ thống cảnh báo sớm của Venezuela đã hoàn toàn bị vô hiệu.

Điều này đặc biệt gây chú ý bởi chỉ vài tháng trước đó, vào tháng 10/2025, truyền thông Trung Quốc từng rầm rộ đưa tin Venezuela đã phát hiện được tiêm kích tàng hình F-22 và F-35 của Mỹ nhờ radar JY-27. Những tuyên bố này giờ đây bị đặt dấu hỏi lớn khi thực tế chiến trường cho thấy Mỹ gần như “ra vào không phận Caracas như chốn không người”.

Trung Quốc thâm nhập Cuba

Một trong những lý do khiến Mỹ thể hiện lập trường cứng rắn là nhằm đối phó với sự thâm nhập chiến lược của Trung Quốc vào ‘sân sau’ của Mỹ. Các thông tin tình báo gần đây chỉ ra một số nguy cơ chính:

• Trạm gián điệp Trung Quốc: Thông tin cho thấy Bắc Kinh đã ký thỏa thuận bí mật với chính quyền Cuba, thiết lập nhiều “trung tâm giám sát điện tử” có khả năng chặn liên lạc quân sự của Mỹ ở Đông Nam và giám sát cả các hoạt động hàng không vũ trụ tại Florida.

• Mở rộng cơ sở quân sự: Trung Quốc bị cáo buộc đang lập kế hoạch xây dựng cơ sở huấn luyện quân sự chung tại Cuba. Chính quyền Trump coi đây là hành động nguy hiểm, thách thức trực tiếp học thuyết Monroe và xây dựng điểm chiến lược ở Tây bán cầu.

• Tiền đồn tình báo: Rubio nhiều lần công khai cảnh báo rằng Cuba đang đóng vai trò “tiền đồn” cho Trung Quốc do thám Mỹ. Quân đội Mỹ đánh giá để bảo vệ an ninh quốc gia, cần loại bỏ mọi ảnh hưởng tình báo của Trung Quốc tại Cuba.

Bảo Minh (t/h)