Ông Trump cân nhắc rút khỏi NATO vì đồng minh từ chối ủng hộ hành động với Iran

Tổng thống Donald Trump cho biết với truyền thông Anh rằng ông đang cân nhắc rút Mỹ ra khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), do các quốc gia thành viên nhiều lần từ chối hỗ trợ trong các hành động quân sự nhằm vào Iran.

Trong cuộc phỏng vấn với báo The Telegraph (Anh) đăng ngày thứ Tư (1/4), ông Trump nhận định NATO là “hổ giấy”, đồng thời cho rằng khả năng Mỹ rời khỏi liên minh phòng thủ này đã “vượt ra ngoài phạm vi chỉ là xem xét lại”.

Sau hơn một tháng Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran, ông Trump đã kêu gọi các đồng minh phối hợp để tái mở cửa Eo biển Hormuz, nhưng bị nhiều nước châu Âu từ chối.

Khi được hỏi liệu sau chiến tranh ông có xem xét lại tư cách thành viên NATO của Mỹ hay không, ông Trump nói với The Telegraph: “Ồ, đúng vậy, tôi cho rằng việc này đã vượt khỏi mức xem xét lại. Tôi chưa bao giờ bị NATO chi phối. Tôi luôn biết họ là ‘hổ giấy’, và nhân tiện, ông Putin cũng biết điều đó”.

Việc Iran liên tục gây gián đoạn đã khiến Eo biển Hormuz thực tế bị đóng cửa trong nhiều tuần, làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, đẩy giá dầu và khí đốt tăng vọt, đồng thời gây ra nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu.

Ông Trump cho rằng với tư cách đồng minh, các nước lẽ ra phải “tự động” hỗ trợ lẫn nhau mà không cần vận động nhiều.

“(Họ) không có mặt, điều đó thật khó tin,” ông nói. “Tôi cũng không thúc ép nhiều, tôi chỉ nghĩ điều đó nên là tự động. Chúng tôi luôn tự động có mặt (ở châu Âu), kể cả với Ukraine.”

“Ukraine vốn không phải vấn đề của chúng tôi,” ông nhấn mạnh. “Đó là một phép thử, chúng tôi đã ở đó vì họ và sẽ luôn như vậy. Nhưng họ đã không ở đó vì chúng tôi (tại Eo biển Hormuz).”

Điều 5 của NATO quy định rằng “một cuộc tấn công vào một thành viên được coi là tấn công vào toàn bộ liên minh”. Ông Trump đặc biệt nêu tên Thủ tướng Anh Keir Starmer, chỉ trích quyết định không tham gia hành động đối với Iran.

“Tôi sẽ không nói ông ấy phải làm gì. Ông ấy muốn làm gì thì làm, không sao cả. Điều ông Starmer muốn chỉ là những tuabin gió đắt đỏ, khiến giá năng lượng của các bạn tăng vọt,” ông Trump nói, ám chỉ các dự án năng lượng sạch.

Hôm thứ Ba, ông Trump cũng kêu gọi các đồng minh đang thiếu nhiên liệu hàng không do eo biển bị đóng cửa hãy “lấy lại lòng dũng cảm đã muộn màng và trực tiếp giành lại”.

Trong cuộc phỏng vấn tại Nhà Trắng, ông Trump tiết lộ các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Iran về cơ bản đã đạt được, và lực lượng dự kiến sẽ rút trong “2 đến 3 tuần”.

“Các bạn phải bắt đầu học cách tự chiến đấu, Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp các bạn nữa, giống như các bạn đã không giúp chúng tôi,” ông Trump viết trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social hôm thứ Ba.

Đáp lại, Thủ tướng Starmer cho rằng NATO vẫn là “liên minh quân sự hiệu quả nhất trong lịch sử thế giới”, đồng thời khẳng định Anh sẽ không “bị cuốn vào” cuộc chiến với Iran.

Việc Mỹ rút khỏi NATO cần có sự phê chuẩn của Quốc hội. Năm 2023, Quốc hội Mỹ đã thông qua một đạo luật nhằm ngăn tổng thống “đình chỉ, chấm dứt, lên án hoặc rút” tư cách thành viên NATO của Mỹ nếu không có sự đồng ý của Thượng viện hoặc một đạo luật được Quốc hội thông qua. Khi đó, Thượng nghị sĩ Marco Rubio là một trong các đồng bảo trợ của dự luật này.

Vài giờ trước khi ông Trump trả lời phỏng vấn, ông Rubio nói với Fox News rằng sau khi chiến dịch quân sự đối với Iran kết thúc, Mỹ sẽ phải “xem xét lại” tư cách thành viên NATO của mình.