Ông Trump công bố thỏa thuận lịch sử: Hamas sẽ giải giáp

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 30/7 tuyên bố Ủy ban Hòa bình đã đạt được một “thỏa thuận mang tính lịch sử”, theo đó Hamas và các nhóm vũ trang khác tại Dải Gaza sẽ giải giáp hoàn toàn. Thỏa thuận sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, với mục tiêu cuối cùng là chuyển Gaza cho một chính phủ Palestine mới quản lý.

Ông Trump viết trên Truth Social:

“Ủy ban Hòa bình đã đạt được một thỏa thuận mang tính lịch sử, theo đó Hamas và tất cả các nhóm vũ trang khác tại Gaza sẽ giải giáp hoàn toàn. Đây là một bước tiến quan trọng hướng tới nền hòa bình và an ninh lâu dài”.

Ông Trump cho biết thỏa thuận này sẽ bảo đảm Israel có được “mức độ an ninh xứng đáng”, đồng thời chấm dứt việc Gaza bị sử dụng làm căn cứ tiến hành các cuộc tấn công khủng bố.

Giải giáp theo từng giai đoạn, quân đội Israel sau đó sẽ rút lui

Theo kế hoạch do ông Trump công bố, bước đầu tiên của thỏa thuận là chấm dứt mọi hoạt động quân sự tại Gaza, sau đó tiến hành giải giáp hoặc niêm phong các loại vũ khí hạng nặng, đồng thời đóng cửa hệ thống đường hầm và các cơ sở sản xuất vũ khí trong dải Gaza.

Ông Trump nói:

“Khi quá trình giải giáp hoàn tất, quân đội Israel sẽ rút khỏi Gaza. Một lực lượng ổn định quốc tế sẽ phối hợp với lực lượng cảnh sát Palestine mới để đảm nhận trách nhiệm bảo đảm an ninh cho người dân Gaza và các quốc gia láng giềng”.

Các quan chức Mỹ và đại diện Ủy ban Hòa bình cho biết lực lượng cảnh sát Palestine mới đã bắt đầu được huấn luyện để tiếp quản nhiệm vụ duy trì an ninh từ Hamas.

Ông Trump thừa nhận vẫn còn “rất nhiều việc phải làm” để hoàn tất thỏa thuận, đồng thời cảm ơn Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ vì vai trò trung gian trong quá trình đàm phán.

Kế hoạch hòa bình cho Gaza do ông Trump đề xuất gồm 20 nguyên tắc, trong đó giải giáp hoàn toàn Hamas, quân đội Israel rút khỏi Gaza và thiết lập một cơ chế quản trị cũng như bảo đảm an ninh mới là những nội dung trọng tâm.

Gaza sẽ do một chính phủ Palestine mới quản lý

Ông Trump cho rằng thỏa thuận này là bước ngoặt quan trọng để Gaza được chuyển giao cho một chính phủ Palestine mới điều hành.

Ông viết:

“Thỏa thuận này là một bước đi then chốt, mở đường để Gaza cuối cùng được quản lý bởi một chính phủ Palestine mới. Chính phủ này sẽ phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Hòa bình nhằm hỗ trợ người dân Palestine”.

Ông cũng cho biết:

“Cuối cùng, Gaza sẽ được trao cho một chính phủ Palestine mới, hoạt động vì người dân. Xin chúc mừng tất cả mọi người vì đã đạt được bước tiến đáng kinh ngạc này – điều mà ai cũng từng nói là không thể thực hiện được!”

Theo các quan chức Mỹ và Ủy ban Hòa bình, chính phủ mới sẽ bao gồm các chuyên gia kỹ trị và hoạt động theo nguyên tắc phi chính trị.

Một quan chức Mỹ phát biểu trong cuộc họp báo qua điện thoại ngày 30/7:

“Trên thực tế, đây là lần đầu tiên Hamas và phía Palestine đồng ý chấp nhận toàn bộ khuôn khổ này, đồng thời đã đạt được sự đồng thuận về cách thức triển khai”.

Các quan chức Mỹ cho biết Washington đã xem xét 28 phương án khác nhau nhằm phát triển và tái thiết Gaza. Mục tiêu không chỉ là khôi phục những khu vực bị tàn phá mà còn xây dựng Gaza thành một nền kinh tế thị trường tự do, có khả năng tạo việc làm và giảm phụ thuộc vào viện trợ quốc tế.

Tuy nhiên, giới chức Mỹ cũng thừa nhận trong ngắn hạn, Gaza vẫn sẽ cần một lượng lớn viện trợ nhân đạo và nguồn vốn tái thiết. Toàn bộ quá trình chuyển tiếp về chính trị và an ninh có thể kéo dài tới một năm, tùy thuộc vào tiến độ thực hiện của từng giai đoạn.

Theo Reuters, trước đó các bên trung gian cùng lãnh đạo Hamas đã tiến hành đàm phán tại Cairo (Ai Cập) về việc triển khai kế hoạch hòa bình do Mỹ thúc đẩy và đạt được những tiến triển hiếm thấy.

Tuy vậy, các bên vẫn có thể cần tiếp tục thương lượng về nhiều chi tiết của thỏa thuận. Một quan chức Hamas cho biết các nội dung hiện nay vẫn chỉ ở dạng dự thảo, trong khi một quan chức Israel nhận định những điều kiện hiện tại vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của nước này. Các điều khoản cụ thể, trình tự thực hiện và cơ chế giám sát vẫn cần được các bên xác nhận thêm.

Trong khi đó, giao tranh tại Gaza vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Các nhân viên y tế địa phương cho biết các cuộc không kích của Israel trong ngày 30/7 đã khiến ít nhất 6 người Palestine thiệt mạng.

Một quan chức Mỹ khẳng định, mặc dù quá trình giải giáp, rút quân và tái thiết sẽ vô cùng khó khăn, Washington vẫn sẽ tiếp tục thúc đẩy việc thực hiện từng giai đoạn của thỏa thuận.

“Đây là một nhiệm vụ tưởng chừng hoàn toàn không thể hoàn thành. Nhưng cũng phải nói rằng, chúng tôi đã tạo nên một số điều kỳ diệu và sẽ tiếp tục nỗ lực tạo ra nhiều điều kỳ diệu hơn nữa”.