Ông Trump: Mỹ-Iran đàm phán suốt cả ngày, eo biển Hormuz có triển vọng sớm mở lại

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Ba (4/8) cho biết, Mỹ và Iran đã tiến hành “đàm phán suốt cả ngày” và hiện hai bên đang có “những cuộc thảo luận rất tích cực”. Ông cũng nói eo biển Hormuz, hiện đang bị phong tỏa, “sẽ sớm được mở lại”.

Trong khi đó, các nguồn tin cho biết Mỹ, Iran và Oman đang tiến gần tới việc đạt được một thỏa thuận tạm thời về việc mở lại eo biển, và phía Mỹ đang nỗ lực công bố thỏa thuận này vào thứ Tư.

Ông Trump: Eo biển sẽ sớm mở lại, cảnh báo Iran đừng nuốt lời

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình @ Night của Fox News, ông Trump cho biết Mỹ và Iran đã tiến hành “một cuộc đàm phán kéo dài cả ngày”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi đang có những cuộc thảo luận rất tích cực”.

Ông Trump nhắc lại rằng trước đó Mỹ từng chuẩn bị tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran, “lớn nhất kể từ Thế chiến II”. Sau đó, phía Iran chủ động liên lạc để đề nghị đàm phán và ông đã đồng ý đối thoại.

Ông Trump nhấn mạnh Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời cảnh báo rằng nếu Tehran một lần nữa nuốt lời, họ sẽ phải hứng chịu đòn tấn công còn nặng nề hơn.

“Eo biển Hormuz sẽ sớm được mở lại. Nếu không, họ sẽ phải hứng chịu một đòn tấn công rất nặng nề, và cuối cùng thì eo biển vẫn sẽ được mở.”

Ông cũng nói: “Nếu họ lại nuốt lời, họ sẽ phải hứng chịu một đòn tấn công rất nặng nề. Họ biết điều đó và hiểu rõ điều đó. Tôi không còn lựa chọn nào khác”.

Ông Trump cho biết Mỹ đã giáng những đòn tấn công mạnh vào Iran, nhưng “những đòn tấn công còn nặng nề hơn vẫn chưa xảy ra”.

“Tôi hy vọng chúng tôi sẽ không phải làm như vậy.”

Đề xuất thỏa thuận tạm thời 60 ngày: Tàu thuyền sẽ lưu thông theo hai chiều riêng biệt

Theo Axios, dẫn lời hai nguồn tin trong khu vực và một quan chức Mỹ, Mỹ, Iran và Oman đang tiến gần tới một thỏa thuận tạm thời kéo dài 60 ngày, đồng thời có thể gia hạn. Phía Mỹ hy vọng sẽ công bố thỏa thuận vào thứ Tư.

Theo phương án đang được thảo luận: Tất cả tàu đi vào Vịnh Ba Tư sẽ di chuyển theo tuyến hàng hải phía bắc, qua vùng biển của Iran; Tất cả tàu rời Vịnh Ba Tư hướng ra Biển Ả Rập sẽ đi theo tuyến hàng hải phía nam, qua vùng biển Oman.

Axios cho biết, trong thời gian thực hiện thỏa thuận tạm thời 60 ngày, các bên sẽ không thu bất kỳ khoản phí lưu thông hay khoản phí nào khác, đồng thời sẽ rà phá thủy lôi trên tuyến hàng hải trung tâm của eo biển trong vòng 30 ngày.

Sau khi tuyến hàng hải trung tâm được dọn sạch, tuyến này sẽ được sử dụng cho tàu thuyền lưu thông hai chiều theo một cơ chế lâu dài mà Iran và Oman sẽ tiếp tục đàm phán.

Hai nguồn tin trong khu vực cho biết Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đồng ý về nguyên tắc với phương án này vào cuối tuần trước, nhưng vẫn cần được Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei và Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran phê chuẩn.

Một quan chức Mỹ và một nguồn tin trong khu vực cho biết ban lãnh đạo Iran đã hoàn tất thủ tục phê duyệt trong ngày thứ Ba.

Thỏa thuận vẫn còn nhiều yếu tố bất định

Mặc dù phía Mỹ tỏ ra lạc quan về tiến triển của các cuộc đàm phán, khả năng thỏa thuận được thực thi thành công vẫn còn nhiều bất định.

Iran phủ nhận đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Mỹ và cho biết các cuộc trao đổi chỉ diễn ra giữa Iran và Oman.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết các cuộc đàm phán về vấn đề lưu thông qua eo biển đang đạt được tiến triển tích cực và vẫn đang tiếp diễn, với trọng tâm là thiết lập một tuyến hàng hải an toàn.

Truyền thông nhà nước Iran dẫn lời một nguồn tin cho biết, chừng nào Mỹ còn tiếp tục đe dọa Iran thì việc đạt được thỏa thuận về eo biển với Oman sẽ còn bị trì hoãn.

Axios cũng cho biết, 3 tuần trước, Nhà Trắng, Oman và các bên trung gian trong khu vực từng tin rằng họ đã đạt được thỏa thuận với Iran. Tuy nhiên, sau đó Iran nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền, khiến xung đột kéo dài thêm 2 tuần và suýt leo thang thành một cuộc chiến toàn diện.

Giá dầu giảm hơn 5%, lưu lượng tàu vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh

Kỳ vọng về tiến triển trong đàm phán và khả năng eo biển Hormuz được mở lại đã khiến cả 2 loại dầu thô chuẩn quốc tế đều giảm hơn 5% trong phiên giao dịch ngày thứ Ba.

Giá dầu Brent đóng cửa dưới 80 USD/thùng, lần đầu tiên kể từ ngày 13/7.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán Phố Wall lập mức cao kỷ lục mới, còn các thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt tăng điểm trong phiên giao dịch ngày thứ Tư.

Các nhà phân tích lưu ý rằng dù phần bù rủi ro địa chính trị hiện đã giảm bớt, tình hình nguồn cung toàn cầu vẫn cần được theo dõi thận trọng. Nếu các nỗ lực ngoại giao thất bại và nguồn cung thực tế bị ảnh hưởng, đợt giảm giá dầu hiện nay có thể chỉ mang tính tạm thời.

Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy, hôm thứ Ba chỉ có 8 tàu đi qua eo biển Hormuz, bằng với ngày trước đó nhưng thấp hơn rất nhiều so với mức 130–140 tàu mỗi ngày trước khi chiến tranh bùng nổ.

Trước chiến tranh, khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Sau khi chiến tranh nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển, khiến lưu lượng qua tuyến hàng hải năng lượng quan trọng này sụt giảm mạnh.

Cuộc chiến bùng phát từ ngày 28/2 đã gây thương vong nghiêm trọng. Iran cho biết đã có hơn 3.400 người thiệt mạng trong nước, trong khi phía Mỹ cho biết 18 quân nhân Mỹ đã tử trận.