Ông Trump: Nga và Ukraine đạt thỏa thuận không tấn công cơ sở diesel

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã làm trung gian cho một thỏa thuận, theo đó Nga và Ukraine sẽ không tấn công cơ sở hạ tầng liên quan đến diesel của nhau.

Trước đó, ông Trump yêu cầu Tổng thống Ukraine Zelensky ngừng tấn công các cơ sở sản xuất diesel của Nga. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông cho rằng giá nhiên liệu tăng vọt có liên quan đến xung đột Ukraine chứ không phải tình hình Trung Đông.

“Ukraine đã đồng ý không tấn công các mục tiêu năng lượng của Nga. Nga cũng đồng ý làm như vậy!” ông Trump viết trên Truth Social hôm thứ Hai. “Giá diesel trên thế giới tăng chủ yếu do cuộc chiến Nga-Ukraine, không phải Iran.”

Tuyên bố trên được đưa ra sau khi ông Trump hôm Chủ nhật kêu gọi ông Zelensky ngừng tấn công các cơ sở sản xuất diesel của Nga, đồng thời cho rằng những cuộc tấn công này là nguyên nhân khiến nguồn cung nhiên liệu thiếu hụt và giá tăng trên toàn thế giới.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hồi đầu tháng cho biết các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga đã góp phần gây ra “cú sốc năng lượng” toàn cầu và đẩy giá lên cao. Ông nói những gián đoạn này đã làm gia tăng thêm áp lực đối với thị trường năng lượng do cuộc chiến với Iran.

Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái tầm xa tấn công các nhà máy lọc dầu, cơ sở lưu trữ và hạ tầng xuất khẩu nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Kiev cho rằng chiến dịch này làm suy yếu nguồn tài chính và khả năng duy trì hoạt động quân sự của Moscow, trong khi Điện Kremlin nhấn mạnh các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.

Nga đã đáp trả bằng các cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào cơ sở hạ tầng có liên quan đến quân sự và các cơ sở vận tải biển của Ukraine, khiến tuyến xuất khẩu chính của nước này qua các cảng Biển Đen gần như tê liệt. Moscow khẳng định họ không bao giờ nhắm mục tiêu vào dân thường.

Giá diesel tại Mỹ lập mức cao kỷ lục

Trong lúc ông Trump yêu cầu ngừng tấn công các cơ sở năng lượng, giá diesel tại Mỹ đang tăng nhanh.

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá diesel bình quân trên toàn quốc hôm 14/9 đạt 6,23 USD/gallon, mức cao nhất kể từ khi AAA bắt đầu ghi nhận dữ liệu. Một tuần trước, giá ở mức 5,90 USD/gallon, trong khi một năm trước chỉ là 3,69 USD/gallon. Tại California, giá diesel bình quân thậm chí lên tới 8,15 USD/gallon.

Diesel được sử dụng rộng rãi trong vận tải hạng nặng, vận tải thương mại đường biển, khai khoáng và nông nghiệp, do đó giá tăng kéo dài sẽ ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực kinh tế.

Tuy nhiên, tình hình Trung Đông cũng đang tạo thêm áp lực đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Theo Fox Business, các cơ sở hạ tầng năng lượng và tuyến vận tải biển của Ả Rập Xê Út liên tiếp bị tấn công, làm dấy lên lo ngại chiến tranh Mỹ-Iran có thể tiếp tục tác động đến nguồn cung dầu thô toàn cầu.

Một đường ống dẫn dầu nối miền Đông và miền Tây của Ả Rập Xê Út trước đó đã bị máy bay không người lái tấn công và buộc phải tạm ngừng hoạt động. Tuyến đường ống quan trọng này có thể vận chuyển dầu thô từ phía Vịnh Ba Tư trực tiếp đến Biển Đỏ, qua đó tránh Eo biển Hormuz.

Nếu đường ống tiếp tục ngừng hoạt động, nguồn cung có thể bị ảnh hưởng tương đương tới 4% lượng dầu toàn cầu. Hiện lượng dầu dự trữ tại cảng Yanbu trên Biển Đỏ của Ả Rập Xê Út chỉ đủ duy trì xuất khẩu trong khoảng 5–7 ngày.

Lo ngại về nguồn cung khiến giá dầu quốc tế tiếp tục tăng trong ngày 14/9. Dầu Brent có lúc tăng lên 108,65 USD/thùng, sau đó ở mức 107,61 USD; dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng lên 102,53 USD/thùng.

Trong tuần trước, khi các cuộc tấn công ở Trung Đông leo thang, dầu Brent đã tăng tổng cộng khoảng 9% và lần đầu tiên kể từ tháng 7 vượt mốc 100 USD/thùng.

Nga hoan nghênh tuyên bố của ông Trump

Nga hoan nghênh phát biểu mới nhất của ông Trump.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm 14/9 nói: “Bất kỳ lời kêu gọi nào yêu cầu chính quyền Kiev ngừng tấn công cơ sở hạ tầng kinh tế dân sự đều chỉ có thể được hoan nghênh”.

Tuy nhiên, ông Peskov cho rằng tình hình thị trường năng lượng toàn cầu hiện xấu đi chủ yếu do bất ổn tại khu vực Vịnh Ba Tư và vòng leo thang căng thẳng mới, ám chỉ cuộc xung đột Mỹ-Iran kéo dài nhiều tháng qua.

Gần đây, ông Trump cũng tiếp tục thúc đẩy việc chấm dứt chiến tranh Nga-Ukraine. Một quan chức cho biết trong cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin hồi tuần trước, ông Trump nói ông muốn xung đột Nga-Ukraine sớm kết thúc.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ: Đường ống tránh Eo biển Hormuz sẽ sớm hoạt động trở lại

Trong khi đó, nguồn cung dầu từ Trung Đông có diễn biến mới.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright hôm 14/9 cho biết một đường ống dẫn dầu quan trọng của Ả Rập Xê Út dự kiến sẽ sớm hoạt động trở lại, sau khi bị tấn công và đóng cửa vào cuối tuần trước.

Trả lời Bloomberg TV, ông Wright nói: “Tôi nghĩ các bạn sẽ sớm thấy đường ống này hoạt động trở lại. Họ đang đánh giá rất kỹ thiệt hại cũng như những biện pháp cần thực hiện. Tôi nghĩ sẽ sớm có thêm thông tin rõ ràng hơn được công bố”.

Đường ống Đông-Tây là tuyến thay thế quan trọng giúp Ả Rập Xê Út xuất khẩu dầu mà không cần đi qua Eo biển Hormuz. Đường ống này đã bị đóng cửa sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Tuyến đường ống có công suất vận chuyển 7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Đầu năm nay, sau khi hoạt động vận chuyển dầu bằng tàu qua Eo biển Hormuz gần như đình trệ, đường ống này nhanh chóng được vận hành hết công suất.