Tổng thống Mỹ Donald Trump dự Thượng đỉnh ASEAN hôm thứ Ba (17/11) tại Manila, Philippines. (Ảnh: Fanpage CPO - cơ quan truyền thông của Phủ Tổng thống Philippines)
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Ba (17/11) nói Mỹ sẽ bắt kịp Trung Quốc về sản xuất đất hiếm “trong vòng 10 tháng”, nhưng không nêu chi tiết và cho biết đó là điều “họ nói”. Một chuyên gia nghi ngờ mốc thời gian này, cho rằng Trung Quốc đã mất hàng chục năm mới chiếm ưu thế trong ngành.
Ông Trump cho biết trong vòng 10 tháng, Mỹ có thể sẽ có đủ khoáng sản đất hiếm để tự cung ứng những vật liệu thiết yếu cho an ninh quốc gia, năng lượng và công nghiệp.
Nếu đạt được mục tiêu đó, Mỹ có thể giảm bớt sự chi phối của Trung Quốc đối với nguồn cung vật liệu và khoáng sản thế giới, và tự bảo đảm chuỗi cung ứng của mình. Tuy nhiên, một chuyên gia gọi mốc thời gian này là “phi thực tế”.
“Chúng tôi đang sản xuất đất hiếm ở mức chưa từng có… Chúng tôi sẽ bắt kịp [Trung Quốc] trong vòng 10 tháng, họ nói vậy,” ông Trump nói với các phóng viên tại Manila, trong ngày đầu chuyến công du châu Á kéo dài 3 ngày.
Ông đưa ra phát biểu này trong buổi chụp ảnh với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng Úc Anthony Albanese. Bốn nhà lãnh đạo có mặt để dự cuộc họp của nhóm Bộ tứ (Đối thoại An ninh Bộ tứ, QUAD), bên lề hội nghị của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
Ông Trump không nêu chi tiết, nhưng cho biết Mỹ đang triển khai các dự án trong 12 tháng tới và đã ký một số thỏa thuận mới về khoáng sản thiết yếu, nhằm bảo đảm chuỗi cung ứng không phụ thuộc vào Trung Quốc.
Sau đó, tại phiên thảo luận bàn tròn, ông nói với các nhà lãnh đạo: “Những việc này sẽ giúp các nước chúng ta mạnh hơn nhiều, đồng thời bảo đảm an toàn. Chúng ta đang hợp tác rất chặt chẽ về khoáng sản, đất hiếm và mọi thứ khác. Trong 12 tháng tới sẽ có nhiều việc diễn ra khiến mọi người rất bất ngờ”.
Trong 60 năm qua, Trung Quốc đã chi phối khâu chế biến và nguồn cung nguyên tố đất hiếm toàn cầu, nhờ hoạch định chiến lược với sự hỗ trợ của nguồn vốn rẻ và quy định môi trường lỏng lẻo.
Nước này cũng sản xuất khoảng 95% lượng nam châm vĩnh cửu đất hiếm trên thế giới, loại nam châm cần cho xe điện, tua-bin gió và hệ thống quốc phòng.
“Trong 10 tháng, chúng tôi sẽ có mọi thứ mình cần,” ông Trump nói. “Chúng tôi đang sản xuất đất hiếm với số lượng lớn. Nhân tiện, [Nhật Bản và Ấn Độ] cũng vậy. Tất cả chúng ta đều đang làm.”
Suốt nhiều thập niên, Mỹ và các đồng minh đã ngừng khai thác mỏ và chuyển việc sản xuất khoáng sản thiết yếu ra nước ngoài, mà không cân nhắc thỏa đáng mối đe dọa từ Trung Quốc cộng sản đối với chuỗi cung ứng.
Trong khi đó, Bắc Kinh dồn nguồn lực vào khai thác và chế biến đất hiếm trên khắp thế giới, đặt ngành này dưới sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Trung Quốc còn kiểm soát các nguyên tố đất hiếm nặng như terbium, cùng khâu chế biến than chì và tinh luyện coban, theo Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu (CEPA).
Ông Jack Lifton, đồng chủ tịch Viện Khoáng sản Thiết yếu, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Toronto, cảnh báo Mỹ cần tập trung nỗ lực không chỉ vào nguồn cung đất hiếm mà cả vào năng lực sản xuất.
“Ngành đất hiếm của Trung Quốc chiếm ưu thế không đơn thuần vì chính phủ nước này cấp vốn cho các mỏ hay công bố năng lực sản xuất,” ông viết trong một bản nhận định hôm thứ Ba. “Ngành này đã xây dựng một hệ thống công nghiệp ngày càng liên kết chặt chẽ, tích lũy kinh nghiệm sản xuất, mở rộng quy mô và tạo dựng quan hệ với khách hàng. Dù đánh giá thế nào về chính sách công nghiệp của Trung Quốc, năng lực sản xuất hình thành từ đó là có thật.”
“Chỉ bằng các cam kết tài chính, Mỹ không thể trong vài năm tái tạo một hệ thống công nghiệp phải mất hàng chục năm mới hình thành,” ông Lifton viết thêm.
Chính quyền Trump đã đầu tư và giúp khởi động một số dự án khai thác, sản xuất mới tại các nước đồng minh và tại Mỹ.
Hồi tháng 8, ông Trump chủ trì một cuộc họp bàn tròn với ngành khai khoáng, tại đó ông công bố thêm hơn 2 tỷ USD cho các dự án khai thác khoáng sản thiết yếu và các dự án liên quan.
Ông Trump cho biết Bộ Chiến tranh Mỹ đang đầu tư hơn 85 triệu USD vào công ty Strategic Bauxite để bảo đảm nguồn bauxite cấp chịu lửa, phục vụ sản xuất vật liệu chịu nhiệt cao dùng làm linh kiện quân sự.
Bộ này cũng đầu tư 150 triệu USD vào công ty Niron Magnetics ở bang Minnesota để sản xuất nam châm vĩnh cửu không chứa kim loại đất hiếm, hỗ trợ nền tảng công nghiệp quốc phòng.
Các khoản đầu tư khác của chính quyền gồm 400 triệu USD cho một chuỗi giá trị scandium hoàn chỉnh, và mỏ scandium đầu tiên phục vụ chuỗi cung ứng hợp kim nhôm chịu nhiệt cao cho máy bay chiến đấu và tàu vũ trụ.
Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ đầu tư vào một mỏ boron ở California, than chì ở Alabama, tantalum và niobium ở Pennsylvania.
Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) chi 4,8 triệu USD để phát triển một mỏ đất hiếm ở Madagascar, nhằm bảo đảm nguồn kim loại làm nam châm.
Bộ Năng lượng Mỹ đầu tư 100 triệu USD vào 14 trường đào tạo ngành mỏ, để đào tạo thế hệ nhân lực kế tiếp trong lĩnh vực khai khoáng, khoáng sản và chuỗi cung ứng.
Hạ nghị sĩ Mark Alford (Cộng hòa, bang Missouri) cho biết ông đã giúp bang mình nhận tới 160 triệu USD tài trợ liên bang cho các dự án khoáng sản thiết yếu.
“Missouri có 36 trong số 60 loại khoáng sản thiết yếu được liên bang xác định,” ông viết trên X hôm thứ Ba, “và tôi tự hào đã giúp giành được tới 160 triệu USD tài trợ liên bang để đưa chúng vào khai thác thông qua một sáng kiến mới tại Kansas City!”
Ông Tập phá lệ ra sân bay Thâm Quyến đón ông Trump, nhưng bản tin…
Ông Putin đi thẳng tới bắt tay ông Trump tại tiệc chào mừng APEC ở…
Lý Mục là một danh tướng tài giỏi của nước Triệu. Ông chỉ cần đánh…
Hai người Trung Quốc bị truy nã quốc tế vừa bị phát hiện, bắt giữ…
Một người sống khỏe mạnh, hạnh phúc hay không phụ thuộc rất nhiều vào những…