Ông Zelensky: Mỹ đề xuất thành lập khu kinh tế tự do tại vùng Donbas

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm thứ Năm (11/12) cho biết, Mỹ đã đề xuất thành lập “khu kinh tế tự do” tại một số khu vực thuộc vùng Donbas ở miền đông Ukraine, và Ukraine sẽ rút quân khỏi khu vực này theo thỏa thuận hòa bình đạt được với Nga.

• Ông Trump kỳ vọng đạt được thỏa thuận hòa bình Ukraine trước Giáng sinh

Phát biểu trước truyền thông cùng ngày, ông Zelensky cho hay Ukraine đã gửi cho Mỹ một phiên bản cập nhật của kế hoạch hòa bình. Đây không phải là một tài liệu đơn lẻ mà là một loạt hồ sơ, trong đó nhiều phần vẫn cần được hoàn tất. Ông nói rằng chính quyền Trump muốn “nắm rõ toàn bộ” tình trạng của kế hoạch trước lễ Giáng sinh.

Tổng thống Ukraine cũng cho biết vấn đề lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết.

“Nga muốn toàn bộ vùng Donbas — điều đó dĩ nhiên chúng tôi không thể chấp nhận.”

Ông giải thích: “Lập trường của chúng tôi, xét từ vị trí hiện tại (làm cơ sở đàm phán), là công bằng. Vì vậy, những khác biệt trong lập trường vẫn đang được thảo luận và chưa có quyết định”.

Ông Zelensky nói thêm rằng như một phương án thỏa hiệp, Mỹ đã bàn về việc lập “khu kinh tế tự do” tại Donbas, và quân đội Ukraine sẽ rút khỏi khu vực này. Ông cũng cho biết phía Nga sẽ gọi khu vực này là “vùng phi quân sự”.

Theo ông, dù phương án này có thể phá vỡ thế bế tắc ngoại giao, nhưng ai sẽ quản lý khu vực, cũng như làm thế nào để bảo đảm việc rút quân được tiến hành một cách công bằng và tương xứng, vẫn là câu hỏi lớn. Ông nêu vấn đề: Nếu một bên rút quân, vậy tại sao bên còn lại không rút khỏi khu vực với cùng khoảng cách?

Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày thứ Năm cho biết chính quyền Trump đang nỗ lực tích cực nhằm chấm dứt chiến tranh Nga–Ukraine. Tổng thống đã điện đàm với các lãnh đạo châu Âu vào hôm thứ Tư. Đặc phái viên Witkoff và nhóm của ông hiện vẫn đang trao đổi với cả hai phía.

“Nếu có cơ hội thực sự để ký thỏa thuận hòa bình, nếu chúng tôi cho rằng các cuộc gặp cuối tuần này xứng đáng để Mỹ cử đại diện tham dự, thì chúng tôi sẽ cử người.”

Bà nói: “Chúng tôi có tin rằng có thể đạt được hòa bình thực sự hay thúc đẩy tiến trình hòa bình hay không, hiện vẫn chưa rõ. Tổng thống vô cùng thất vọng với cả hai phía trong cuộc chiến này; ông đã mệt mỏi với những cuộc gặp chỉ để mà gặp. Ông không muốn lời nói suông nữa, ông muốn hành động và muốn chiến tranh kết thúc. Trong vài tuần qua, chính quyền đã dành hơn 30 giờ gặp gỡ và đối thoại với Nga, Ukraine và châu Âu. Vì vậy, hãy chờ xem diễn biến cuộc gặp cuối tuần này.”