Ottawa phạt tới 1,5 triệu đô la Canada đối với hành vi tư vấn di trú gian dối

Chính phủ Canada áp mức phạt lên tới 1,5 triệu đô la Canada Canada (khoảng 27,7 tỷ đồng) đối với những người tư vấn hoặc đại diện di trú, quốc tịch không được phép hành nghề hoặc có hành vi gian dối.

Hôm thứ Tư (28/10), Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) công bố quy định mới, khẳng định cam kết bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống di trú và quốc tịch, đồng thời bảo vệ người dân khỏi nạn lừa đảo và bóc lột.

Bộ này cho biết các mức phạt có hiệu lực ngay. Người tư vấn hay đại diện khi không được phép bị phạt 5.000 đô la Canada. Người “cố ý cung cấp thông tin sai lệch hoặc gây hiểu lầm thay mặt người nộp đơn, hoặc giúp người nộp đơn thực hiện hành vi này” bị phạt 15.000 đô la Canada.

IRCC có thể áp dụng thêm hình phạt nếu phát hiện một hồ sơ đã được phê duyệt dựa trên thông tin sai lệch hoặc gây hiểu lầm. Người tái phạm chịu mức phạt cao hơn, tổng mức phạt cộng dồn tối đa 1,5 triệu đô la Canada.

“Mỗi khi xử phạt, IRCC sẽ công bố tên và chi tiết vi phạm của những người bị phạt trên trang web của bộ,” cơ quan này nêu rõ. “Việc này giúp bảo vệ công chúng bằng cách cảnh báo khách hàng về những người đại diện thiếu trung thực và tăng tính minh bạch.”

Chính phủ cho biết đã đăng dự thảo quy định trên Công báo Canada (Canada Gazette) vào tháng 12/2024 để lấy ý kiến công chúng. Bản quy định chính thức sẽ được đăng trên Công báo vào thứ Tư tuần tới (4/11).

Bộ dự kiến đưa danh sách công khai trực tuyến vào hoạt động năm 2027, sau khi xử phạt những trường hợp đầu tiên. IRCC khuyên người cần tư vấn về di trú hay quốc tịch kiểm tra xem người đại diện có được phép hành nghề hay không trước khi trả tiền dịch vụ.

Hành vi vi phạm và mức phạt

Theo IRCC, các hành vi vi phạm gồm: tư vấn di trú, quốc tịch để lấy thù lao khi không được phép; cố ý nộp thông tin sai, thiếu hoặc gây hiểu lầm thay cho người nộp đơn; giúp người nộp đơn làm việc đó; từ chối cung cấp giấy tờ trong đợt kiểm tra tuân thủ.

“Mục tiêu của chúng tôi là khuyến khích quý vị tuân thủ pháp luật, không phải trừng phạt hành vi sai trái,” bộ viết trên trang web.

Hệ thống phạt tiền sẽ bổ sung cho việc xử lý hình sự do Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA) và Cảnh sát Hoàng gia Canada (RCMP) đảm nhận. Hai cơ quan này có quyền điều tra những hành vi bị nghi là phạm tội như gian lận, khai man và xúi giục người khác khai man.

Mức phạt có thể áp dụng với người vi phạm dù ở trong hay ngoài Canada.

Để quyết định có xử phạt người bị nghi hành nghề trái phép hay không, bộ sẽ thực hiện quy trình gồm 6 bước: kiểm tra, gửi thông báo sơ bộ, gửi thông báo vi phạm, áp dụng mức phạt, xem xét lại vụ việc và công bố thông tin của người vi phạm trên mạng.

Người không cung cấp giấy tờ theo yêu cầu trong đợt kiểm tra có thể bị phạt 10.000 đô la Canada, chưa kể các khoản phạt khác, IRCC cho biết.

Những biện pháp trước đây

Canada từng đưa ra một số biện pháp chống gian lận di trú, trong đó có nhắm vào người tư vấn không có giấy phép và những lời mời làm việc giả.

Năm 2025, College of Immigration and Citizenship Consultants đã đóng 5.390 trang web và trang mạng xã hội do những người hành nghề di trú không được phép điều hành.

Tháng 11/2025, tỉnh Ontario đình chỉ chương trình nhập cư diện lao động tay nghề Skilled Trades Stream, sau khi một đợt rà soát nội bộ cho thấy chương trình có nguy cơ bị lợi dụng để khai man hoặc gian lận trên diện rộng. Trước đó, vào tháng 11/2024, Ontario đã công bố các biện pháp xử phạt chuyên viên tư vấn di trú gian lận, gồm lệnh cấm từ 3 đến 10 năm và cấm vĩnh viễn với người bị kết án vì tội nghiêm trọng như buôn người.

Tháng 12/2024, Ottawa công bố một số thay đổi nhằm ngăn việc bán lời mời làm việc giả cho người nước ngoài xin thường trú.

Chính phủ liên bang đã bỏ điểm cộng dành cho người nộp đơn nhập cư có lời mời làm việc kèm Đánh giá Tác động Thị trường Lao động (LMIA). Doanh nghiệp sử dụng giấy tờ này để chứng minh họ cần tuyển lao động nước ngoài. Trước đây, nhờ những lời mời làm việc như vậy, người nộp đơn có thể được cộng thêm 50 đến 200 điểm cho hồ sơ thường trú.

Ông Marc Miller, Bộ trưởng Di trú khi đó, cho biết việc bỏ ưu đãi này sẽ khiến người nộp đơn bớt tìm cách mua LMIA và giảm gian lận trong hệ thống di trú.

Đảng Bảo thủ kêu gọi có thêm biện pháp để ngăn gian lận di trú. Bà Michelle Rempel Garner, nghị sĩ Đảng Bảo thủ phụ trách lĩnh vực di trú, đề xuất một hướng giải quyết là buộc các chuyên viên tư vấn di trú chịu sự giám sát của luật sư. Bà cho rằng những người tư vấn di trú có hành vi gian dối “góp phần gây ra sự hỗn loạn trong hệ thống di trú của Canada”.