Quan điểm của ông Trump và Nga về tương lai của Syria

Hôm thứ Hai (16/12), Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump tuyên bố Thổ Nhĩ Kỳ sẽ “nắm giữ chìa khóa” cho tương lai của Syria sau khi chính quyền Bashar al-Assad bị lật đổ bởi lực lượng nổi dậy Syria do Ankara hậu thuẫn vào đầu tháng này. Trong khi đó, Nga tuyên bố tương lai của Syria phải do chính người dân Syria định đoạt.

Donald Trump: Thổ Nhĩ Kỳ “nắm giữ chìa khóa” cho tương lai của Syria

Theo Reuters, khi được báo giới đặt câu hỏi về sự hậu thuẫn của Ankara đối với lực lượng nổi dậy Syria, ông Trump nhận định: “Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành một cuộc tiếp quản [Syria] không chính thức nhưng ít tổn thất về nhân mạng”, tại một buổi họp báo ở tư dinh của ông tại Palm Beach, Florida.

Ông Trump không tiếc lời ca ngợi sức mạnh quân đội Thổ Nhĩ Kỳ — một “lực lượng quân đội hùng mạnh” khi “chưa hề bị [suy suyển] sức mạnh bởi khói lửa chiến tranh”. 

Nhắc lại về lịch sử xa xưa khi vùng đất Syria từng nằm dưới quyền cai quản của đế chế Ottoman, ông Trump nhìn nhận rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã tái lập ảnh hưởng trên vùng lãnh thổ này một lần nữa. Ông Trump nhận định: “Họ đã mong muốn điều này suốt hàng ngàn năm, và giờ đây ông ấy [Erdogan] đã có được nó, và những nhóm người đó hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Thổ Nhĩ Kỳ – và điều đó không có gì đáng lo ngại”.

Kể từ khi chính quyền Assad bị lật đổ, Washington và Ankara đã tiến hành các cuộc đàm phán nhằm đối phó với nguy cơ các phần tử Nhà nước Hồi giáo (IS) trỗi dậy trở lại tại Syria. Washington hiện vẫn duy trì khoảng 900 binh sĩ đồn trú tại miền Đông Syria.

Khi được báo giới đặt câu hỏi về số phận của các binh sĩ này, ông Trump không đưa ra câu trả lời rõ ràng. Thay vào đó, ông Trump bày tỏ lòng tin tưởng của ông vào sức mạnh quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ “tốt đẹp” giữa ông và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan.

“Ông Erdogan là người mà tôi có mối quan hệ rất tốt đẹp… Ông ấy đã xây dựng được một quân đội mạnh mẽ và hùng hậu,” ông Trump phát biểu.

Lập trường của Nga về tương lai của Syria

Cũng theo Reuters, hôm thứ Hai (16/12) Bộ Ngoại giao Nga khẳng định mạnh mẽ rằng tương lai của Syria phải do chính người dân Syria quyết định cũng như kêu gọi thành lập một chính quyền “bao gồm mọi thành phần”, thông qua “đối thoại toàn diện giữa những người dân Syria”, bảo đảm lợi ích của các nhóm sắc tộc và tôn giáo khác nhau.

“Đối với Nga, điều quan trọng là tương lai của Syria phải do chính người dân đất nước Syria định đoạt. Chúng tôi tin rằng con đường để đưa tình hình Syria trở lại ổn định và bền vững phải dựa trên một cuộc đối thoại toàn diện giữa người dân Syria, hướng đến sự hòa hợp dân tộc và tiến trình giải quyết chính trị đầy phức tạp,” tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh.

Moskva tái khẳng định bang giao hữu nghị lâu đời giữa Nga với Syria, nhấn mạnh rằng các cộng đồng Hồi giáo và Thiên Chúa giáo vẫn chung sống hòa bình trên mảnh đất Syria từ bao đời này, đặc biệt là Tòa Thượng phụ Chính Thống Giáo Hy Lạp ở Antioch và tất cả vùng phía Đông, vốn có quan hệ mật thiết với Chính Thống Giáo Nga.

“Chúng tôi tin rằng bang giao hữu nghị và tôn trọng lẫn nhau giữa nhân dân hai nước, vốn đã tồn tại hàng thập kỷ, sẽ tiếp tục phát triển một cách tích cực và bền vững,” tuyên bố cho hay.

Hiện điện Kremlin vẫn chưa đưa ra quyết định sau cùng về số phận các căn cứ quân sự của Nga tại Syria. Tuy nhiên, các báo cáo cho thấy Nga hiện vẫn đang duy trì liên lạc với những lãnh đạo mới nắm quyền điều hành Syria cũng như tiến hành rút quân khỏi các vị trí tiền tuyến ở miền Bắc Syria và một số cứ điểm trên dãy núi Alawite, nhưng vẫn duy trì 2 căn cứ quân sự quan trọng chiến lược tại Syria.

Cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad, hiện đang sống tị nạn tại Nga, đã đưa ra tuyên bố đầu tiên với ngoại giới kể từ khi ông bị lật đổ, rằng ông đã được di tản khỏi căn cứ Hmeimim vào ngày 8 tháng 12 khi căn cứ này bị tấn công bằng máy bay không người lái, sau khi rời khỏi thủ đô Damascus vào buổi sáng cùng ngày trong bối cảnh lực lượng nổi dậy Syria áp sát thủ đô.