Tài liệu giải mật: Mỹ tài trợ hơn 40 phòng thí nghiệm sinh học tại Ukraine

Theo các tài liệu được Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Tulsi Gabbard giải mật và công bố ngày 12/6, Hoa Kỳ đã hỗ trợ xây dựng và tài trợ tài chính cho hơn 40 phòng thí nghiệm sinh học tại Ukraine, bao gồm một cơ sở ở thành phố Kharkiv có khả năng đang lưu giữ “các mầm bệnh nguy hiểm”.

Bà Gabbard, người sẽ rời chính quyền Trump vào cuối tháng này để chăm sóc chồng sau khi ông được chẩn đoán mắc bệnh ung thư, cho biết trong một tuyên bố bằng video rằng các phòng thí nghiệm tại Ukraine “có thể đối mặt với nguy cơ bị tổn hại do cuộc xung đột Nga–Ukraine đang diễn ra”.

Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (ODNI) từng chia sẻ với The Epoch Times vào tháng Năm rằng các cuộc rà soát ban đầu đối với hồ sơ tình báo cho thấy chính phủ Mỹ đã tài trợ cho hơn 120 phòng thí nghiệm sinh học tại hơn 30 quốc gia, trong đó có Ukraine.

Các quan chức khi đó cho biết một số phòng thí nghiệm đã tiến hành nghiên cứu các mầm bệnh có tính truyền nhiễm cao, nhưng không cung cấp nhiều chi tiết khác.

Một trong những tài liệu được công bố hôm thứ Sáu cho biết Viện Y học Thú y Thực nghiệm và Lâm sàng tại Kharkiv, cơ sở được Mỹ hỗ trợ, “có khả năng đang lưu giữ ít nhất một số mầm bệnh nguy hiểm và gần như chắc chắn vẫn dễ bị tác động bởi các chiến dịch tác chiến thông tin kéo dài, bị chiếm giữ hoặc bị phá hoại”.

Tài liệu cho biết, vào đầu những năm 2010, viện này lưu giữ hàng trăm mầm bệnh và là một trong hơn 40 phòng thí nghiệm tại Ukraine nhận hỗ trợ từ một chương trình của Bộ Quốc phòng Mỹ nhằm giảm thiểu các mối đe dọa sinh học.

Tài liệu nêu rõ: “Mặc dù cơ sở này đã nâng cấp một số khu vực bằng trang thiết bị và cơ sở hạ tầng hiện đại, nhưng tính đến năm 2019 vẫn còn tồn tại ít nhất một số thiếu sót về an toàn sinh học và an ninh sinh học — đáng chú ý nhất là tại các phòng xử lý vi khuẩn Brucella có khả năng truyền nhiễm — theo các báo cáo [đã biên tập, lược bỏ nội dung]”.

Một tài liệu tình báo khác do bà Gabbard công bố cho biết các cơ sở tại Ukraine đã nghiên cứu những mầm bệnh như bệnh than (anthrax), virus Ebola và virus corona gây bệnh SARS, đồng thời Mỹ đã huấn luyện các nhà khoa học Ukraine về quy trình cách ly nguy cơ sinh học.

Một tài liệu thứ ba cho biết Mỹ đã đầu tư 9,1 triệu USD vào 4 phòng thí nghiệm, trong đó có Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch Ukraine tại thành phố Odesa.

Trong một tài liệu công bố trước đó vào năm 2022, Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết Washington đã đầu tư khoảng 200 triệu USD kể từ năm 2005 để hỗ trợ hoạt động tại 46 phòng thí nghiệm, cơ sở y tế và địa điểm chẩn đoán ở Ukraine.

Các quan chức tình báo không cung cấp thông tin về các phòng thí nghiệm bên ngoài Ukraine, nhưng cho biết những bằng chứng được công bố đã bác bỏ các tuyên bố của một số cá nhân từng khẳng định sai sự thật rằng các phòng thí nghiệm sinh học do Mỹ tài trợ không hề tồn tại.

Cuộc điều tra của bà Gabbard về các phòng thí nghiệm này được thúc đẩy bởi một sắc lệnh hành pháp năm 2025 của Tổng thống Donald Trump, trong đó cấm sử dụng ngân sách liên bang để tài trợ cho các nghiên cứu có rủi ro cao được gọi là thí nghiệm “tăng cường chức năng” (gain-of-function) nếu thiếu sự giám sát đầy đủ.

Trước đó, bà Gabbard cũng đã ban hành chỉ thị nâng mức độ ưu tiên đối với việc thu thập thông tin về các phòng thí nghiệm này.

“ODNI và cá nhân tôi sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đối tác trong chính phủ Mỹ để xác định chính xác các phòng thí nghiệm này nằm ở đâu và chúng đang lưu trữ những mầm bệnh nào, nhằm chấm dứt các nghiên cứu tăng cường chức năng nguy hiểm đang đe dọa sức khỏe và phúc lợi của người dân Mỹ cũng như người dân trên toàn thế giới”, bà Gabbard tuyên bố.