Thẩm phán Mỹ: Lời khai của Mạnh Vãn Châu trong vụ Huawei có thể dùng làm chứng cứ

Theo một phán quyết của thẩm phán được nộp lên Tòa án Liên bang Brooklyn hôm thứ Ba (16/6), việc bà Mạnh Vãn Châu, lãnh đạo cấp cao của Huawei, từng thừa nhận công ty này đã tiến hành hoạt động kinh doanh bất hợp pháp tại Iran có thể được sử dụng làm chứng cứ trong phiên tòa sắp tới của Huawei tại Mỹ.

Bà Mạnh Vãn Châu, Giám đốc Tài chính Huawei, đã đưa ra sự thừa nhận trên trong một thỏa thuận đạt được vào năm 2021 nhằm hủy bỏ các cáo buộc hình sự mà bà phải đối mặt trong vụ án này. Trong một bản tường trình sự việc dài 4 trang, bà Mạnh thừa nhận đã nói dối một tổ chức tài chính về việc Huawei tuân thủ các quy định liên quan đến lệnh trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu.

Theo Reuters đưa tin ngày 17/6, Thẩm phán Liên bang Ann Donnelly viết trong phán quyết cho phép sử dụng bản tường trình này làm chứng cứ tại phiên tòa: “Mạnh Vãn Châu trước đây là và hiện nay vẫn là Giám đốc Tài chính của Huawei Technologies”.

“Huawei Technologies không có quyền phản đối việc tiếp nhận lời khai của một lãnh đạo cấp cao về những hành vi liên quan đến chức trách của người đó – đặc biệt khi những phát biểu này đã được chính Huawei Technologies chấp nhận – với lý do rằng điều đó xâm phạm quyền lợi của Huawei Technologies.”

Bà Donnelly đã bác bỏ lập luận bào chữa của Huawei. Trước đó, Huawei cho rằng mặc dù bà Mạnh đã đưa ra các phát biểu nói trên, nhưng bản thân công ty có quyền giữ im lặng, do đó bên công tố không được sử dụng lời khai của bà để truy tố công ty.

Thẩm phán cũng cho biết Huawei không có cơ sở để yêu cầu được đối chất với bà Mạnh tại phiên tòa.

Người phát ngôn của Huawei chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận từ Reuters.

Diễn biến vụ án

Bà Mạnh Vãn Châu là con gái của ông Nhậm Chính Phi, nhà sáng lập Huawei. Năm 2018, bà bị bắt tại Vancouver sau khi đến đây theo lệnh bắt giữ do Mỹ ban hành. Vụ việc đã thu hút sự chú ý trên toàn cầu và khiến quan hệ Mỹ – Trung cũng như quan hệ Canada – Trung Quốc trở nên căng thẳng.

Trước đó, một bản cáo trạng được niêm phong cáo buộc bà Mạnh và Huawei phạm tội gian lận ngân hàng vì đã đánh lừa Ngân hàng HSBC cùng các tổ chức tài chính khác về hoạt động kinh doanh của Huawei tại Iran.

Trong thời gian chống lại yêu cầu dẫn độ sang Mỹ, bà Mạnh đã bị quản thúc gần 3 năm tại một căn nhà 6 phòng ngủ trị giá nhiều triệu USD ở Canada.

Trong thời kỳ đại dịch COVID-19, bà đã đạt được một giải pháp được xem là khá đặc biệt. Tháng 9/2021, bà được phép tham dự phiên tòa từ xa tại Vancouver để ký một thỏa thuận hoãn truy tố, sau đó trở về Trung Quốc và được đón tiếp như một người hùng.

Theo thỏa thuận này, các cáo buộc đối với bà sẽ được hủy bỏ vào thời điểm thích hợp trong tương lai.

Không lâu sau khi bà Mạnh được trả tự do, Bắc Kinh cũng phóng thích 2 công dân Canada từng bị giam giữ trước đó. Đồng thời, 2 anh em mang quốc tịch Mỹ vốn bị cấm xuất cảnh cũng được phép lên máy bay trở về Hoa Kỳ.

Trong khi đó, vụ kiện nhằm vào Huawei vẫn đang được tiến hành một cách chậm chạp. Ngoài các cáo buộc ban đầu liên quan đến việc đánh lừa các ngân hàng, một bản cáo trạng thay thế còn cáo buộc công ty này đánh cắp bí mật thương mại và thực hiện nhiều hành vi phạm tội khác.

Dự kiến lựa chọn bồi thẩm đoàn vào ngày 8/9

Vụ án bắt nguồn từ năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump, khi Bộ Tư pháp Mỹ khởi động “Sáng kiến Trung Quốc” nhằm đối phó với tình trạng Bắc Kinh bị cáo buộc đánh cắp sở hữu trí tuệ.

Tên vụ án là “Hoa Kỳ kiện Huawei Technologies Co. và các bị cáo khác”, được thụ lý tại Tòa án Địa hạt Liên bang khu Đông New York (mã số vụ án: 18-cr-00457).

Ngày 1/7/2025, Thẩm phán Donnelly đã bác bỏ yêu cầu của Huawei về việc hủy bỏ 13 cáo buộc hình sự đối với công ty.

Bên công tố cho rằng họ đã đưa ra đủ chứng cứ để truy tố Huawei với 16 tội danh, bao gồm mở rộng hoạt động kinh doanh bằng các thủ đoạn không phù hợp, bị cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại từ 6 doanh nghiệp Mỹ, tham gia các hoạt động theo Đạo luật chống tội phạm có tổ chức và gian lận ngân hàng.

Huawei bị cáo buộc sử dụng công ty vỏ bọc Skycom tại Hồng Kông để thực hiện các giao dịch với Iran trị giá hơn 100 triệu USD vi phạm quy định hiện hành, đồng thời lợi dụng hệ thống tài chính Mỹ để che giấu việc Skycom thực chất là công ty con của Huawei tại Iran, từ đó cấu thành hành vi gian lận ngân hàng.

Huawei bác bỏ mọi cáo buộc và tuyên bố không nhận tội đối với tất cả các tội danh.

Năm ngoái, công ty đã đệ đơn đề nghị tòa án hủy bỏ 13 cáo buộc, cho rằng đây là một “vụ truy tố mang động cơ chính trị nhằm vào doanh nghiệp Trung Quốc”, nhưng đề nghị này đã bị Thẩm phán Donnelly bác bỏ.

Kể từ năm 2019, Chính phủ Mỹ liên tục áp đặt các biện pháp hạn chế nhằm ngăn Huawei tiếp cận công nghệ của Mỹ, với cáo buộc công ty này tham gia các hoạt động gây tổn hại đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Huawei phủ nhận các cáo buộc đó.

Vụ án dự kiến bước vào giai đoạn lựa chọn bồi thẩm đoàn vào ngày 8/9.