Thêm một thẩm phán liên bang Mỹ chặn khoản phí H-1B lên tới 100.000 USD

Thẩm phán liên bang Haywood Gilliam tại bang California hôm thứ Tư (30/9) ra lệnh tạm dừng khoản phí 100 nghìn USD mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp dụng với thị thực H-1B.

Ông Gilliam, thẩm phán tòa án liên bang cấp quận tại Oakland, kết luận rằng Cục Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cùng Bộ Ngoại giao Mỹ đã không làm đúng thủ tục lập quy định của liên bang trước khi chính thức thu khoản phí này.

Trong phán quyết dài 35 trang, ông yêu cầu tạm dừng thu phí cho đến khi các cơ quan liên quan làm đủ thủ tục: chính thức đề xuất sửa đổi quy định và dành từ 30 đến 60 ngày lấy ý kiến công chúng như thông lệ.

Ông Gilliam là thẩm phán liên bang thứ hai tạm dừng khoản phí mà ông Trump đặt ra trong tuyên bố ông ký ngày 19/9/2025.

Người đầu tiên là thẩm phán liên bang Leo Sorokin tại Boston, với phán quyết ngăn chính quyền thu khoản phí hôm 8/6. Đến tháng 7, Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực Một bác yêu cầu đình chỉ thi hành phán quyết đó.

Nguyên đơn trong vụ kiện là một liên minh gồm các công đoàn, giới chủ và tổ chức phi lợi nhuận, do tổ chức Democracy Forward Foundation đại diện. Họ đề nghị tòa ngăn chính quyền thu phí và buộc các cơ quan liên bang xét hồ sơ H-1B theo luật hiện hành.

Đơn kiện lập luận rằng tổng thống không có quyền đơn phương thu phí hay dùng cách khác để tạo nguồn thu cho Chính phủ Mỹ, vì quyền này thuộc về Quốc hội.

Các nguyên đơn, trong đó có tổ chức điều dưỡng Global Nurse Force và Hiệp hội Giáo sư Đại học Mỹ, cho biết bệnh viện, trường học, nhà thờ và các trường đại học đều dựa vào chương trình H-1B. Họ cho rằng chính quyền đã không đánh giá khoản phí sẽ tác động đến các nơi này ra sao.

“Nếu không chặn khoản phí này, bệnh viện sẽ mất nhân viên y tế, nhà thờ sẽ mất mục sư, lớp học sẽ mất giáo viên”, Democracy Forward Foundation viết trong một tuyên bố. Tổ chức này cảnh báo nhiều ngành nghề trên cả nước “có nguy cơ mất đi những nhà đổi mới then chốt”.

Thị thực H-1B cho phép các công ty Mỹ tuyển lao động nước ngoài có tay nghề cao vào những ngành nghề đặc thù, đòi hỏi kiến thức chuyên môn. Mỗi năm, chương trình cấp 65 nghìn suất thông thường và thêm 20 nghìn suất cho người có bằng thạc sĩ trở lên của trường đại học Mỹ. Thị thực thường có thời hạn từ 3 đến 6 năm.

Nhà Trắng chưa phản hồi đề nghị bình luận.

Trước đó, chính quyền ông Trump đã lên tiếng bảo vệ chính sách này. Người phát ngôn Nhà Trắng Abigail Jackson cho biết yêu cầu thu phí là hợp pháp, nhằm “ngăn các công ty nộp hồ sơ ồ ạt vào hệ thống và kéo giảm tiền lương của người lao động Mỹ”. Theo bà, khoản phí còn giúp “tạo sự chắc chắn cho những nhà tuyển dụng cần đưa nhân tài giỏi nhất từ nước ngoài vào”.

Phòng Thương mại Mỹ cũng khởi kiện khoản phí tại tòa án liên bang cấp quận ở thủ đô Washington. Sau khi thua ở cấp này, tổ chức đang đề nghị tòa phúc thẩm xem xét lại phán quyết.

Hồi tháng 8, Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã đề xuất quy định chính thức với mức phí 103.265 USD. Quy định này chưa hoàn tất và nếu được thông qua, vẫn có thể bị thách thức trước tòa.