Thêm “quân bài” chiến lược, Mỹ trở thành nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới

Mỹ đã trở thành quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, làm thay đổi trật tự vốn do Ả Rập Xê Út và Nga thống trị trong nhiều thập kỷ. Trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đang tái định hình thương mại năng lượng toàn cầu, sự chuyển dịch này càng củng cố vị thế của các công ty Mỹ trên thị trường năng lượng thế giới.

Theo Reuters, việc Mỹ vươn lên dẫn đầu về xuất khẩu dầu là một bước ngoặt đáng chú ý đối với một quốc gia từng phụ thuộc nặng nề vào nguồn dầu từ Trung Đông và từng bị một số thành viên của OPEC áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ vào năm 1973 vì ủng hộ Israel.

Vận mệnh năng lượng của Mỹ bắt đầu thay đổi từ sau năm 2010, khi sản lượng dầu và khí đá phiến tăng mạnh. Nhờ đó, nước này lần lượt trở thành quốc gia sản xuất khí đốt tự nhiên và dầu mỏ lớn nhất thế giới.

Sau khi chiến sự với Iran bùng phát vào cuối tháng 2, hoạt động xuất khẩu dầu của Ả Rập Xê Út bị gián đoạn. Trong khi đó, xuất khẩu dầu của Nga cũng chịu tác động từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine và các lệnh trừng phạt của Mỹ. Trong bối cảnh đó, Mỹ đã vượt lên trở thành nhà xuất khẩu dầu lớn nhất toàn cầu.

Dữ liệu từ công ty theo dõi vận tải biển Vortexa cho thấy, nhờ sản lượng cao và việc giải phóng một phần dầu từ kho dự trữ chiến lược, xuất khẩu dầu thô và nhiên liệu của Mỹ trong tháng 5 đã đạt khoảng 10,5 triệu thùng/ngày, đánh dấu tháng thứ ba liên tiếp giữ vị trí số một thế giới. Theo tính toán của Reuters, Nga xuất khẩu khoảng 7 triệu thùng/ngày trong cùng kỳ, còn Ả Rập Xê Út đạt khoảng 5,9 triệu thùng/ngày.

Trong khi đó, số liệu năm 2025 của Vortexa cho thấy Ả Rập Xê Út từng dẫn đầu với khoảng 8,1 triệu thùng/ngày, tiếp theo là Mỹ với 6,6 triệu thùng/ngày và Nga với khoảng 5,8 triệu thùng/ngày.

“Washington hiện sở hữu một công cụ mới mà trước cuộc chiến với Iran họ chưa nhận ra hết giá trị của nó — đó là xuất khẩu năng lượng”, Michelle Brouhard, Giám đốc chính sách của công ty theo dõi vận tải biển Kpler, nhận định.

Vị thế mới của Mỹ có thể làm suy giảm ảnh hưởng truyền thống của OPEC và các đồng minh trong việc định giá thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tổng thống Mỹ Donald Trump từ lâu đã chỉ trích OPEC thao túng thị trường. Đáng chú ý, tháng 5 vừa qua, UAE tuyên bố rời OPEC sau gần 60 năm tham gia, giáng thêm một đòn mạnh vào tổ chức này.

Bên cạnh ưu thế quân sự toàn cầu và vai trò của đồng USD với tư cách đồng tiền dự trữ quốc tế, vị thế là nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới cũng mang lại cho Washington một đòn bẩy quan trọng trong các cuộc đàm phán với cả đồng minh lẫn đối thủ.

“Giờ đây có thể thấy rõ mức độ ảnh hưởng của Mỹ đối với một số quốc gia, bởi họ phụ thuộc vào nguồn dầu hoặc khí đốt từ Mỹ”, ông Brouhard cho biết.