Thượng đỉnh Trump–Tập diễn ra tại Nhà Trắng, lịch trình không có họp báo chung

Hôm thứ Năm (24/9), Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump đã tiếp Chủ tịch ĐCSTQ Tập Cận Bình cùng phu nhân Bành Lệ Viện tại Nhà Trắng. Ông Trump cho biết sẽ thảo luận với ông Tập về tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI).

Vào khoảng sau 10 giờ sáng theo giờ miền Đông Mỹ, Tổng thống Trump và phu nhân Melania đón vợ chồng ông Tập tại bãi cỏ phía Nam của Nhà Trắng và tổ chức lễ chào mừng. Phó Tổng thống JD Vance và phu nhân Usha Vance, con gái lớn của ông Trump là Ivanka Trump cùng con gái Arabella, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đều có mặt tại buổi lễ.

Màn duyệt binh tại Vườn Hồng Nhà Trắng hôm thứ Năm có quy mô nhỏ hơn nhiều so với màn duyệt binh mà ông Tập từng chuẩn bị khi ông Trump thăm Trung Quốc vào tháng 5 năm nay. Một ban nhạc theo phong cách thời thuộc địa đã biểu diễn để kỷ niệm 250 năm ngày thành lập nước Mỹ. Sau đó, 12 lính thủy đánh bộ trình diễn tung hứng súng và diễu đội hình.

Trước khi hai nhà lãnh đạo bắt đầu cuộc hội đàm song phương, họ đã có phát biểu mở đầu. Theo lịch trình hiện tại, không có họp báo chung, và chưa rõ ông Trump và ông Tập có trả lời câu hỏi của báo chí Mỹ hay Trung Quốc hay không.

Phát biểu mở đầu

Tổng thống Trump nói ông và ông Tập đã từng gặp nhau ở nhiều nơi trên thế giới, bao gồm Trung Quốc và khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng đây thực ra là lần đầu tiên hai người gặp nhau bên trong tòa nhà chính của Nhà Trắng.

Ông Trump cũng nói rằng ông sẽ thảo luận với ông Tập về tương lai của AI, và mô tả AI là một cách có thể thúc đẩy hòa bình trong “nhiều thập kỷ tới”.

“Trong chuyến thăm này, chúng tôi cũng sẽ thảo luận những vấn đề cấp bách liên quan đến an ninh, công nghệ và siêu trí tuệ (superintelligence) — SI,” ông nói. “Những quyết định chúng ta đưa ra hôm nay trong các lĩnh vực này có thể thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng trong nhiều thập kỷ tới.”

Trong bài phát biểu, ông Trump cũng đề cập đến thương mại Mỹ – Trung.

“Đội ngũ của chúng tôi đã làm việc để thúc đẩy một quan hệ thương mại cân bằng hơn, trong đó có việc mở ra những cơ hội tiếp cận thị trường mới cho nông dân và chủ trang trại Mỹ,” ông nói.

Ông Tập cũng nhắc đến AI trong phát biểu mở đầu. Ông nói Mỹ và Trung Quốc có trách nhiệm bảo đảm AI luôn do con người kiểm soát. Ông cũng nhấn mạnh hai nước nên tăng cường trao đổi, tìm điểm chung và gác lại bất đồng. Quân đội hai bên có thể duy trì đối thoại định kỳ để tránh xung đột.

Biểu tình bên ngoài Nhà Trắng

Theo AP, trước khi ông Tập đến, những người phản đối Bắc Kinh và những người ủng hộ Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã lần lượt tụ tập bên ngoài Nhà Trắng.

Những người lên án chính sách hà khắc của ĐCSTQ ở Tây Tạng hô vang khẩu hiệu “Đả đảo Tập Cận Bình” và “Tập Cận Bình đáng xấu hổ”.

Một nhóm khác đứng cách đó khoảng một dãy nhà, giương biểu ngữ chào mừng lãnh đạo ĐCSTQ tới thăm Mỹ.

Hai nhóm này được ngăn cách với nhau và cho đến nay chưa xảy ra xung đột trực tiếp.

Nghị sĩ Quốc hội Mỹ bày tỏ quan ngại về chuyến thăm Mỹ của lãnh đạo ĐCSTQ

Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Roger Wicker, hôm thứ Ba (22/9) nói rằng Nhà Trắng không nên trải thảm đỏ đón ông Tập. Ông nêu ra một danh sách dài những vấn đề khiến ông lo ngại về Trung Quốc cộng sản và Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Phát biểu tại Thượng viện hôm thứ Ba, ông Wicker nói: “Nói thẳng ra, nếu Nhà Trắng hỏi ý kiến tôi, thì với hàng loạt vấn đề đáng lo ngại giữa chúng ta với ông Tập và ĐCSTQ, tôi sẽ khuyên Tổng thống đừng mời ông Tập đến Washington, và cũng đừng tổ chức một buổi tiếp đón long trọng như vậy tại Mỹ.”

Các nghị sĩ Dân chủ cũng thúc giục ông Trump cân nhắc lại.

Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal của bang Connecticut hôm thứ Tư (23/9) nói với báo giới rằng Trung Quốc cần chấm dứt các hành động liên quan đến Iran — ông ám chỉ các báo cáo về việc Bắc Kinh hỗ trợ Tehran.

Ông nói Tổng thống Trump nên nói với ông Tập: “Đã đủ rồi!”

“… Tôi không thể tiết lộ chi tiết, nhưng tình hình chắc chắn rất nghiêm trọng và có thể đang leo thang; Tổng thống nên vạch ra giới hạn.”