Thượng viện Mỹ bác nghị quyết hạn chế quyền sử dụng lực lượng tại Iran

Thượng viện Mỹ ngày 24/9 đã bác bỏ một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh, nhằm yêu cầu Tổng thống Donald Trump chấm dứt việc sử dụng lực lượng vũ trang Mỹ trong các hoạt động thù địch nhằm vào Iran, trừ khi Quốc hội tuyên chiến hoặc chính thức cho phép sử dụng vũ lực.

Thượng viện Mỹ ngày 24/9 đã bác bỏ một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh, theo đó yêu cầu Tổng thống Donald Trump chấm dứt việc sử dụng lực lượng vũ trang Mỹ trong các hoạt động thù địch nhằm vào Iran, trừ khi Quốc hội tuyên chiến hoặc chính thức cho phép sử dụng vũ lực.

Thượng viện bỏ phiếu với kết quả 49–50, với 49 phiếu thuận, 50 phiếu chống và một thượng nghị sĩ không bỏ phiếu, khiến nghị quyết thất bại. Đây là lần thứ 14 Thượng viện xem xét một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh liên quan đến Iran kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.

Bốn thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa — Susan Collins của bang Maine, Lisa Murkowski của bang Alaska, Rand Paul của bang Kentucky và Thom Tillis của bang Bắc Carolina — đã cùng các thành viên Dân chủ bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết. Thượng nghị sĩ Dân chủ John Fetterman của Pennsylvania bỏ phiếu phản đối cùng các thành viên Cộng hòa. Thượng nghị sĩ Dân chủ Angela Alsobrooks của Maryland không tham gia cuộc bỏ phiếu.

Nghị quyết Đồng thời số 89 của Hạ viện (H.Con.Res. 89), do Dân biểu Pramila Jayapal (Đảng Dân chủ, bang Washington) trình vào tháng 4. Hạ viện thông qua nghị quyết ngày 23/7 với tỷ lệ 214–208, trong đó có 4 hạ nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ. Nghị quyết yêu cầu tổng thống chấm dứt việc sử dụng lực lượng Mỹ trong các hoạt động thù địch với Iran nếu không có tuyên bố chiến tranh hoặc sự cho phép cụ thể của Quốc hội.

Trước cuộc bỏ phiếu ngày 24/9, Hạ viện cũng đã thông qua một nghị quyết khác về quyền hạn chiến tranh ngày 15/9 với tỷ lệ 220–204, nhằm hạn chế thẩm quyền của tổng thống trong việc chỉ đạo các hoạt động quân sự của Mỹ chống Iran. Trước đó, Hạ viện đã thông qua 2 nghị quyết khác về quyền hạn chiến tranh, kêu gọi chấm dứt xung đột với Iran.

Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973 nhằm hạn chế thẩm quyền của tổng thống trong việc kéo dài các hoạt động quân sự quá 60 ngày mà không được Quốc hội phê chuẩn. Tuy nhiên, chính quyền cho rằng luật liên bang này là vi hiến và các nghị quyết không có tính ràng buộc nếu không được tổng thống ký.

“Người dân Mỹ xứng đáng nhận được điều tốt hơn một cuộc chiến tranh không hồi kết, đang cướp đi sinh mạng người Mỹ và khiến cuộc sống của họ ở trong nước trở nên khó khăn hơn”, Thượng nghị sĩ Tammy Baldwin (Đảng Dân chủ, bang Wisconsin) phát biểu tại Thượng viện trước cuộc bỏ phiếu.

Thượng nghị sĩ Peter Welch (Đảng Dân chủ, bang Vermont), kêu gọi tổng thống chấm dứt cuộc chiến tại Iran và thúc giục các thượng nghị sĩ ủng hộ nghị quyết.

“Đây là một thảm họa diễn ra từng ngày, và người khởi xướng phải chấm dứt nó”, ông nói. “Nhưng chúng ta, với tư cách là các thượng nghị sĩ Mỹ… có quyền lên tiếng. Và đã đến lúc chúng ta phải nói: ‘Hãy chấm dứt cuộc chiến này. Chấm dứt cuộc chiến ngay bây giờ.’”

Thượng nghị sĩ Tim Kaine (Đảng Dân chủ, bang Virginia), kêu gọi các đồng nghiệp hành động để chấm dứt cuộc chiến mà ông mô tả là “cực kỳ không được lòng dân”.

“Hiến pháp quy định tổng thống không thể tuyên chiến; chỉ Quốc hội mới có thể làm điều đó”, ông nói. “Không có tuyên bố chiến tranh nào của Quốc hội. Tổng thống đang vi phạm Hiến pháp với cuộc chiến này.”

Trong khi đó, Nhà Trắng bảo vệ chiến dịch quân sự của chính quyền.

“Các chính trị gia ở Mỹ và trên toàn thế giới đã nói về mối nguy hiểm do Iran sở hữu vũ khí hạt nhân gây ra trong nhiều thập niên. Tuy nhiên, chỉ Tổng thống Trump mới có đủ can đảm để trực tiếp đối phó với mối đe dọa an ninh quốc gia này”, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly nói với The Epoch Times hôm thứ Năm.

“Chính quyền đã hoàn toàn minh bạch với Quốc hội trong suốt cuộc xung đột cũng như quá trình đàm phán. Kể từ cuối tháng 2, các quan chức cấp cao đã tổ chức hơn 30 phiên họp báo cáo cho các nghị sĩ thuộc cả hai đảng tại Quốc hội.”

Ngày 23/6, Thượng viện bỏ phiếu với tỷ lệ 50–48 để thông qua một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh. Tuy nhiên, ngày hôm sau, Thượng viện đã bác một nghị quyết khác về quyền hạn chiến tranh, sau khi Tổng thống Trump gây sức ép với một số thượng nghị sĩ Cộng hòa trước đó đã bỏ phiếu ủng hộ biện pháp này.

Trong cuộc bỏ phiếu ngày 24/9, số thượng nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ nghị quyết đã tăng lên. Ông Tillis, người sắp rời nhiệm sở, lần đầu tiên bỏ phiếu ủng hộ một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh. Bà Collins và bà Murkowski trước đây cũng từng ủng hộ các nghị quyết tương tự, trong khi ông Paul trước đó cũng nhiều lần bỏ phiếu thuận.

Kết quả bỏ phiếu mới nhất của Thượng viện diễn ra chỉ hai ngày sau khi Tổng thống Trump phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 22/9 rằng ông đang đứng trước một quyết định quan trọng liên quan đến cuộc xung đột.

“Liệu Mỹ có đạt được một thỏa thuận với Iran, cho phép nước này tái thiết và trở thành một quốc gia lớn mạnh hơn nhiều so với trước đây, có thể là một trong những quốc gia vĩ đại nhất ở Trung Đông hoặc thậm chí trên thế giới?” ông nói ngày 22/9.

“Hay tôi sẽ xóa sổ Cộng hòa Hồi giáo và làm điều đó nhanh chóng, không bao giờ cho họ cơ hội giết chóc và phá hủy người dân và các quốc gia một lần nữa?”

Tổng thống cũng cho biết ngày 22/9 rằng ông tin Mỹ và Iran sẽ đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Vấn đề khả năng chi trả, đặc biệt liên quan đến giá nhiên liệu, đã trở thành một vấn đề quan trọng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tính đến ngày 24/9, giá trung bình mỗi gallon xăng loại thường là 4,48 USD, trong khi giá trung bình một gallon dầu diesel là 6,51 USD, theo Hiệp hội Ô tô Mỹ.

Đề cập đến những lo ngại về khả năng chi trả, bà Murkowski nói với các phóng viên ngày 24/9 rằng ngay cả khi xung đột tại Iran lập tức chấm dứt, mọi thứ cũng sẽ không thể trở lại như trước khi cuộc chiến bắt đầu vào tháng 2.

“Đó đơn giản không phải là cách các thị trường dầu mỏ toàn cầu vận hành”, bà nói.

Bà Murkowski cho rằng chính quyền Trump lẽ ra phải cân nhắc “toàn bộ hậu quả” của cuộc chiến và khả năng Iran tìm cách đóng cửa eo biển Hormuz.

“Các quyết định đã được đưa ra. Họ biết cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Điều đó không có gì là bí mật”, bà nói thêm.

Trước cuộc bỏ phiếu, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bill Cassidy của bang Louisiana dường như vẫn chưa quyết định sẽ bỏ phiếu thế nào, nhưng cuối cùng ông đã bỏ phiếu phản đối nghị quyết. Trước đó cùng ngày, Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Barrasso của bang Wyoming, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện, được nhìn thấy đang trao đổi với ông Cassidy.

Ông Cassidy ra tranh cử để tái đắc cử trong năm nay nhưng thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa hồi tháng 5. Trong phiên xét xử luận tội liên quan đến vụ bạo loạn tại Điện Capitol ngày 6/1/2021, ông đã bỏ phiếu kết tội ông Trump, quyết định khiến ông phải đối mặt với những hệ quả chính trị trong nhiều năm. Cuối cùng, ông thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ trước một ứng viên được ông Trump ủng hộ.