Reuters: Ả Rập Xê Út tính mở chiến dịch đánh Houthi, giành lại eo biển Bab el-Mandeb

Ả Rập Xê Út đang tính mở chiến dịch đánh Houthi ở Yemen, trong đó có mục tiêu giành lại eo biển Bab el-Mandeb, Reuters hôm thứ Sáu (2/10) đưa tin, dẫn 6 nguồn tin giấu tên.

Theo tin Reuters mà Epoch Times dẫn lại, lực lượng Yemen do Riyadh giám sát sẽ đảm nhận phần giao tranh trên bộ, còn Ả Rập Xê Út yểm trợ bằng không kích. Tùy quy mô chiến dịch, số quân Yemen được huy động có thể vượt 100 nghìn người.

The Telegraph cũng đưa tin này dựa trên Reuters, mô tả các nguồn tin là quan chức trong khu vực và phương Tây, và cho biết chưa thể tự kiểm chứng kế hoạch. Người phát ngôn của Chính phủ Ả Rập Xê Út, Chính phủ Yemen, nhóm Houthi và quân đội Mỹ chưa trả lời ngay đề nghị bình luận, theo Reuters.

Hai phương án được cân nhắc

Các quan chức vùng Vịnh và Yemen cho biết phương án thứ nhất tập trung đánh vào khu vực quanh eo biển Bab el-Mandeb. Phương án thứ hai lớn hơn, mở các mũi tấn công cùng lúc tại Al-Bayda, Marib, Taiz và Al-Jawf.

Bab el-Mandeb là lối ra phía nam của Biển Đỏ, trên tuyến hàng hải then chốt giữa Địa Trung Hải và châu Á. Tuyến đường này càng trở nên quan trọng khi cuộc chiến Iran làm gián đoạn nghiêm trọng việc vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Chỉ trong một tuần hồi tháng trước, Houthi đã chiếm cảng Mokha, chiếm đảo Perim nằm trong eo biển và tấn công sâu vào lãnh thổ Ả Rập Xê Út, theo The Telegraph. Riyadh cho rằng chừng nào Houthi còn nắm cửa ngõ này thì chưa thể nối lại đàm phán hòa bình, các nguồn tin của Reuters cho biết.

Theo những người này, Mỹ đang hỗ trợ tình báo cho các chiến dịch của Riyadh tại Yemen. Một nhà ngoại giao phương Tây trong số đó cho biết Washington còn cung cấp cố vấn quân sự và thông tin tình báo, kể cả thông tin về mục tiêu, cho các đợt không kích của Ả Rập Xê Út. Một số nước trong khu vực và châu Âu chủ yếu hỗ trợ Riyadh về phòng thủ và dự kiến không trực tiếp tham chiến.

The Telegraph viết rằng Washington đã từ chối khi Ả Rập Xê Út đề nghị Mỹ trực tiếp không kích Houthi.

Tháng trước, Pakistan đưa 4 máy bay vận tải đến Aden, chở hệ thống phòng không, pháo hạng nhẹ, máy bay không người lái cùng hệ thống chống loại máy bay này, một quan chức Chính phủ Pakistan giấu tên cho biết. Cố vấn quân sự Pakistan cũng có mặt cùng nhân sự Ả Rập Xê Út để hỗ trợ lực lượng Yemen, theo các nguồn tin Pakistan, vùng Vịnh và phương Tây. Pháp thì đã tuyên bố gửi hệ thống phòng thủ và binh sĩ đến bảo vệ Yanbu, thành phố cảng của Ả Rập Xê Út bên bờ Biển Đỏ.

Những người biết việc chuẩn bị chưa đưa ra được thời điểm chính xác để mở chiến dịch. Ước tính của 6 nguồn tin trải từ trong vòng một tuần tới đến sau cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ vào đầu tháng 11.

Ông Michael Ratney, cựu Đại sứ Mỹ tại Ả Rập Xê Út, cho rằng chiến dịch mới có thể có phạm vi hạn chế, quy mô nhỏ hơn chiến dịch quân sự do Ả Rập Xê Út dẫn đầu năm 2015.

“Dù rất muốn đánh bại hoàn toàn Houthi, họ cũng cần đưa tình hình trở lại như trước khi Houthi kiểm soát vùng lãnh thổ dọc eo biển Bab el-Mandeb,” ông nói. “Trong trường hợp lý tưởng, đây sẽ là một chiến dịch quy mô tương đối hạn chế, nhằm giành lại vùng ven biển và đưa giao thông hàng hải trở lại bình thường.”

Năm 2015, Ả Rập Xê Út dẫn đầu liên minh các nước Ả Rập can thiệp vào Yemen, và cuộc chiến với Houthi rơi vào thế giằng co đẫm máu. Mỹ và Israel cũng nhiều lần không kích lực lượng này, nhưng Houthi vẫn kiểm soát phần lớn Yemen và nay nắm cả eo biển, The Telegraph viết.

Houthi tiếp tục tấn công, giao tranh leo thang ở Taiz

Trong lúc đó, Houthi vẫn liên tục tấn công Ả Rập Xê Út bằng tên lửa và máy bay không người lái.

Hãng thông tấn Ả Rập Xê Út SPA rạng sáng thứ Bảy (3/10) đưa tin, một tên lửa đạn đạo Houthi phóng đêm khuya thứ Sáu đã bị đánh chặn. Mảnh vỡ rơi xuống vùng Asir ở tây nam nước này, làm một người dân bị thương, làm hư hại một phòng cầu nguyện và một số xe hơi.

Trước đó, phòng không Ả Rập Xê Út đã đánh chặn 3 tên lửa đạn đạo nhắm vào Khamis Mushait. Có tin 4 máy bay không người lái của Houthi cũng bị đánh chặn.

Trên lãnh thổ Yemen, chiến sự cũng leo thang. Người phát ngôn quân đội của Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận cho biết chiến đấu cơ đã tiến hành 20 cuộc không kích vào tỉnh Taiz trong vòng 3 giờ hôm thứ Sáu, nhắm vào hoạt động, nhân sự, phương tiện và khí tài quân sự của Houthi.

Giao tranh nổ ra khắp Taiz và chính quyền đã đóng khoảng 19 tuyến đường vào tỉnh, tuyên bố đây là khu vực tác chiến, 6 nguồn tin quân sự giấu tên nói với Reuters.

Taiz nằm ở tây nam Yemen và có vị trí chiến lược. Reuters nhận định nếu chiếm được nơi này mà không gặp cản trở, Houthi sẽ nắm toàn bộ miền bắc Yemen, củng cố quyền kiểm soát vùng ven Biển Đỏ và dễ dàng tiến xuống thành phố cảng Aden ở phía nam.

The Telegraph cho biết lực lượng chính phủ tuyên bố đã giữ vững phòng tuyến, với hơn 400 đợt không kích, tấn công bằng máy bay không người lái và pháo kích vào các vị trí của Houthi trong 24 giờ. Houthi đã chiếm vùng ven biển nhưng đến nay vẫn chưa chiếm được các điểm cao nhìn xuống eo biển, nơi lực lượng này cần để giữ vững vùng đó.

Ba nước ký Thỏa thuận Phòng thủ Chung Mecca sẽ họp khẩn tại Riyadh

Song song với việc chuẩn bị quân sự, Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan cũng sắp bàn phương án tiếp xúc chính trị với Houthi.

Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar hôm thứ Sáu cho biết Ngoại trưởng Iran đã đề xuất tiếp xúc với Houthi bằng con đường chính trị. Ba nước sẽ họp khẩn tại Riyadh vào tuần tới để bàn ý tưởng này và các bước tiếp theo.

Tuy nhiên, ông Dar nhấn mạnh đây chưa phải phương án chính thức: “Hiện chưa có đề xuất cụ thể nào bằng văn bản. Đây mới chỉ là ý tưởng trao đổi giữa hai ngoại trưởng”.

Đây là gợi ý được đưa ra với thiện chí, và ba nước sẽ thảo luận đề xuất này như một phương án thay cho việc “dùng vũ lực”, theo ông Dar.

Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký Thỏa thuận Phòng thủ Chung Mecca hôm 7/8, theo đó một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ nước nào trong ba nước cũng được coi là tấn công cả ba. Thỏa thuận được soạn theo mô hình Điều 5 của NATO, và cuộc tiến quân của Houthi là phép thử thực sự đầu tiên đối với thỏa thuận, The Telegraph viết.

Người đứng đầu quân đội ba nước đã gặp nhau tại Riyadh hôm 25/9 và cùng lên án các cuộc tấn công của Houthi.