Tối cao Pháp viện Mỹ giữ nguyên lệnh cấm người chuyển giới tham gia thể thao nữ

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ngày 30/6 đã ra phán quyết cho phép các bang duy trì luật cấm vận động viên chuyển giới sinh học nam tham gia các đội thể thao nữ tại trường học và đại học, đánh dấu một quyết định có ảnh hưởng lớn đối với cuộc tranh luận kéo dài nhiều năm về quyền của người chuyển giới và tính công bằng trong thể thao.

Phán quyết liên quan đến hai vụ kiện tại Idaho và West Virginia, nơi các học sinh chuyển giới phản đối các đạo luật yêu cầu các đội thể thao của trường công phải được phân chia theo “giới tính sinh học”. Những người khởi kiện cho rằng các quy định này vi phạm Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ về quyền được bảo vệ bình đẳng trước pháp luật, đồng thời đi ngược lại Điều IX của Đạo luật Giáo dục năm 1972, vốn cấm phân biệt đối xử dựa trên giới tính trong giáo dục.

Tuy nhiên, đa số thẩm phán Tòa án Tối cao kết luận rằng các lệnh cấm của Idaho và West Virginia không vi phạm Hiến pháp cũng như Điều IX. Thẩm phán Brett Kavanaugh, người soạn thảo ý kiến của tòa, nhấn mạnh rằng thể thao có tính cạnh tranh đặc thù, khác với các lĩnh vực như giáo dục hay việc làm. Theo ông, việc tách riêng các đội nam và nữ dựa trên giới tính sinh học là phù hợp nhằm bảo đảm sự công bằng và an toàn cho các vận động viên nữ.

Thẩm phán Kavanaugh cho rằng phụ nữ và trẻ em gái cần được thi đấu trên một sân chơi bình đẳng, không phải đối mặt với những bất lợi về thể chất khi cạnh tranh với nam giới sinh học. Ông cũng khẳng định rằng Hiến pháp và Điều IX không yêu cầu phải thay đổi toàn bộ hệ thống thể thao nữ trên phạm vi toàn nước Mỹ. Dù vậy, ông nhấn mạnh mọi vận động viên, bất kể là nữ giới hay người chuyển giới, đều xứng đáng được tôn trọng và không nên bị kỳ thị.

Ba thẩm phán theo khuynh hướng tự do đồng ý rằng các đạo luật của Idaho và West Virginia không vi phạm Điều IX, nhưng phản đối việc đa số bác bỏ lập luận dựa trên Tu chính án thứ 14. Trong ý kiến phản đối một phần, Thẩm phán Sonia Sotomayor cho rằng phán quyết đã áp dụng cách diễn giải quá hạn chế về nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật và cảnh báo cách tiếp cận này có thể ảnh hưởng đến các vụ việc khác trong tương lai.

Phán quyết không giải quyết các vụ kiện đang diễn ra tại những bang như California và Connecticut, nơi pháp luật vẫn cho phép vận động viên chuyển giới thi đấu theo giới tính mà họ tự nhận dạng. Do đó, các tranh chấp pháp lý về vấn đề này nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục.

Tổng thống Donald Trump nhanh chóng hoan nghênh quyết định của Tòa án Tối cao. Trên mạng xã hội Truth Social, ông gọi đây là “một chiến thắng lớn”, cho rằng phán quyết đã chấm dứt tình trạng nam giới sinh học tham gia các môn thể thao dành cho nữ. Vấn đề này vốn là một nội dung nổi bật trong chiến dịch tranh cử của ông và tiếp tục được thúc đẩy sau khi ông ký sắc lệnh hành pháp cắt giảm nguồn tài trợ liên bang đối với các trường học và đại học cho phép vận động viên chuyển giới sinh học nam thi đấu ở các đội nữ.

Idaho là bang đầu tiên của Mỹ thông qua luật cấm này vào năm 2020 với Đạo luật Công bằng trong Thể thao Nữ. Kể từ đó, thêm 26 bang khác đã ban hành các quy định tương tự. Phán quyết mới của Tòa án Tối cao được xem là củng cố cơ sở pháp lý cho các đạo luật này, đồng thời đánh dấu một cột mốc quan trọng trong cuộc tranh luận giữa việc bảo vệ quyền của người chuyển giới và bảo đảm tính công bằng trong thể thao nữ tại Hoa Kỳ.

Lý Ngọc t/h