Tổng thống Milei: Nếu Anh không ngăn dự án dầu Falklands trong 2 tuần, Argentina sẽ khởi kiện

Tổng thống Argentina Javier Milei cho Anh hai tuần để ngăn dự án dầu Sea Lion quanh Falklands/Malvinas, nếu không Buenos Aires sẽ thúc đẩy hành động pháp lý quốc tế. Argentina cho rằng hoạt động khai thác tại khu vực tranh chấp là bất hợp pháp, trong khi Anh khẳng định quyền của người dân Falklands trong việc quản lý tài nguyên. Động thái này làm căng thẳng ngoại giao và pháp lý gia tăng, nhưng không phải tối hậu thư quân sự hay yêu cầu Anh trao trả quần đảo trong hai tuần.

Ngày 28/9/2026, Tổng thống Argentina Javier Milei ra lệnh cho Bộ Ngoại giao và đội ngũ pháp lý bắt đầu thủ tục trọng tài quốc tế chống lại Anh liên quan đến dự án dầu khí Sea Lion ở vùng biển phía bắc Falkland/Malvinas. Văn phòng Tổng thống Argentina nói thủ tục được tiến hành theo Phụ lục VII của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).

• Falkland Islands (tiếng Tây Ban Nha: Islas Malvinas) là một quần đảo ở Nam Đại Tây Dương, gần bờ biển phía nam Argentina. Hiện quần đảo được Anh quản lý như một Lãnh thổ Hải ngoại của Anh, nhưng Argentina tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo này.

Ông Milei sau đó tuyên bố rằng nếu trong hai tuần Anh không ngăn việc khai thác mà Argentina coi là bất hợp pháp, Buenos Aires sẽ đưa vấn đề tới Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) ở Hamburg. 

Sea Lion là gì?

Sea Lion là mỏ dầu ngoài khơi khoảng 220 km phía bắc Falkland Islands, được phát triển bởi Navitas Petroleum của Israel và Rockhopper Exploration của Anh, dựa trên giấy phép do chính quyền Falkland Islands cấp. Kế hoạch hiện nay đặt mục tiêu bắt đầu khai thác dầu vào 2028.
Đây là lý do tranh chấp trở nên nóng hơn: Argentina cho rằng các tài nguyên tại khu vực này thuộc vùng mà nước này tuyên bố chủ quyền, nên việc khai thác không có sự chấp thuận của Buenos Aires là trái phép. Phía Anh lại cho rằng người dân Falklands có quyền quản lý và phát triển tài nguyên của mình. 

Ông Milei đang tăng sức ép trên nhiều mặt

Động thái hai tuần này không xuất hiện riêng lẻ. Trong tháng 9, chính quyền Milei đã mở thủ tục xử lý đối với hàng chục cá nhân và công ty bị cáo buộc tham gia hoạt động dầu khí quanh Falklands; đến ngày 8/9, chính phủ cho biết số đối tượng bị điều tra đã lên 60. 

Ngày 17/9, chính phủ cũng gửi Quốc hội Argentina dự luật Bảo vệ chủ quyền quốc gia (Defensa de la Soberanía Nacional), nhằm tăng chế tài đối với các hoạt động khai thác tài nguyên mà Argentina cho là không được phép.

Trước đó tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ông Milei tiếp tục khẳng định yêu sách chủ quyền của Argentina và chỉ trích Liên Hợp Quốc vì theo ông đã không thúc đẩy giải quyết tranh chấp. Ông đồng thời tiếp tục nói đến một giải pháp thông qua con đường hòa bình.

Anh phản ứng thế nào?

Lập trường của London vẫn không thay đổi. Chính phủ Anh tuyên bố Falkland Islands là một Lãnh thổ Hải ngoại của Anh, người dân trên đảo có quyền tự quyết và có quyền phát triển tài nguyên thiên nhiên của mình. Anh cũng tuyên bố sẽ hỗ trợ những doanh nghiệp hoạt động hợp pháp theo hệ thống pháp luật của Falklands.

Trong cuộc trưng cầu dân ý năm 2013, 99,8% số người bỏ phiếu chọn tiếp tục là một Lãnh thổ Hải ngoại của Anh. Argentina không công nhận cuộc trưng cầu này như một cơ sở giải quyết tranh chấp chủ quyền.

Argentina có chắc thắng nếu đưa vụ việc ra tòa không?

Không thể kết luận như vậy. Một vấn đề pháp lý lớn là UNCLOS chủ yếu xử lý quyền và nghĩa vụ trên biển, trong khi cốt lõi của vụ Falklands lại liên quan đến chủ quyền lãnh thổ. Các cơ chế trọng tài luật biển trước đây từng hạn chế thẩm quyền khi việc giải quyết tranh chấp biển đòi hỏi phải quyết định trước ai có chủ quyền lãnh thổ.

Vì vậy, “hai tuần” chủ yếu đánh dấu một bước leo thang pháp lý và ngoại giao: Argentina đang tìm cách ngăn Sea Lion và tăng chi phí pháp lý/kinh tế đối với các bên tham gia dự án. Nó không có nghĩa sau hai tuần ITLOS tự động buộc Anh dừng khai thác, cũng không đồng nghĩa tranh chấp chủ quyền Falklands sẽ được ITLOS quyết định.

Vân Thiên, theo Argentina.gob.ar, Associated Press, Deutsche Welle, Reuters