Venezuela tái cơ cấu nợ kỷ lục, Trung Quốc có thể mất 10 tỷ USD

Venezuela đang triển khai chương trình tái cơ cấu khoản nợ công trị giá khoảng 240 tỷ USD, được đánh giá là lớn nhất trong lịch sử thế giới. Các chuyên gia nhận định quá trình này có thể khiến Trung Quốc – một trong những chủ nợ lớn nhất của Caracas – chịu thiệt hại từ 5 đến 10 tỷ USD, thậm chí lên tới 16 tỷ USD trong kịch bản xấu nhất.

Chính phủ lâm thời Venezuela do cựu Phó Tổng thống Delcy Rodríguez lãnh đạo đã chính thức khởi động tiến trình tái cơ cấu toàn diện đối với nợ quốc gia và nợ của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Venezuela (PDVSA). Tổng quy mô nợ được công bố lên tới gần 240 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với các ước tính trước đây từ 150 đến 200 tỷ USD. Mục tiêu của Caracas là đạt được thỏa thuận với các chủ nợ trước cuối năm nay để mở đường quay trở lại thị trường tài chính quốc tế.

Theo giới chuyên môn, đây sẽ là vụ tái cơ cấu nợ lớn nhất từng được ghi nhận, vượt cả cuộc tái cơ cấu khoản nợ khoảng 200 tỷ USD của Hy Lạp năm 2012. Trong nhiều năm qua, kinh tế Venezuela liên tục suy giảm, với GDP giảm từ khoảng 370 tỷ USD năm 2012 xuống chỉ còn khoảng 100 tỷ USD hiện nay.

Khó khăn của Venezuela càng gia tăng sau khi nước này hứng chịu hai trận động đất mạnh 7,2 và 7,5 độ Richter hôm 24/6. Theo ước tính của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), thiệt hại trực tiếp do thiên tai gây ra dao động từ 4,7 đến 8,7 tỷ USD, trong khi tổng tác động kinh tế có thể cao gấp 1,5–3 lần con số này.

Cơ cấu nợ của Venezuela bao gồm khoảng 60 tỷ USD trái phiếu chính phủ và trái phiếu của PDVSA, cùng khoảng 40 tỷ USD tiền lãi phát sinh từ các khoản nợ vỡ nợ. Riêng phần lãi này vẫn tiếp tục tăng thêm khoảng 5 tỷ USD mỗi năm.

Theo nhiều tổ chức tài chính quốc tế, Venezuela còn nợ Trung Quốc khoảng 10–20 tỷ USD và được cho là đã ngừng trả nợ. Báo Financial Times cho biết ngân hàng đầu tư Centerview Partners đang xây dựng phương án tái cơ cấu, dự kiến công bố vào đầu tháng 7.

Ngân hàng Citi nhận định để nền kinh tế Venezuela có thể phục hồi bền vững, các chủ nợ nhiều khả năng phải chấp nhận xóa ít nhất 50% giá trị gốc. Một số tổ chức phân tích còn cho rằng mức cắt giảm có thể lên tới 70–80% do tình trạng tài chính của Venezuela quá yếu và thiếu sự hỗ trợ giám sát từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Các nhà phân tích ước tính, với tỷ lệ giảm nợ như trên, Trung Quốc có thể ghi nhận khoản lỗ trực tiếp từ 5–10 tỷ USD, thậm chí 7–16 tỷ USD nếu kịch bản xấu nhất xảy ra.

Venezuela là một đối tác quan trọng trong sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc tại Mỹ Latinh. Theo Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council), kể từ năm 2005, Trung Quốc đã cho Venezuela vay hơn 67 tỷ USD, chủ yếu theo mô hình “đổi dầu lấy khoản vay”, đưa nước này trở thành quốc gia Mỹ Latinh nhận nhiều vốn vay từ Trung Quốc nhất.