Trước thềm cuộc gặp Trump–Tập, Huawei bị Mỹ cáo buộc là “doanh nghiệp tội phạm”

Lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Tập Cận Bình sẽ thăm Mỹ từ ngày 23 đến 25/9. Khi đó, thương mại, trí tuệ nhân tạo, thuế quan và việc tiếp cận các công nghệ then chốt sẽ trở thành những chủ đề quan trọng trong chương trình nghị sự giữa hai nước. Trong thời gian này, Huawei đang bị các công tố viên Mỹ cáo buộc là một công ty phạm tội và phải đối mặt với một phiên tòa quan trọng.

Huawei hầu tòa tại New York, bị cáo buộc là “công ty phạm tội”

Phiên tòa bắt đầu ngày 9/9 tại Tòa án Liên bang Mỹ ở Brooklyn, New York, và dự kiến kéo dài khoảng 3 tháng. Huawei bị cáo buộc trong 20 năm qua đã liên tục đánh cắp công nghệ của các công ty Mỹ, gian lận ngân hàng và né tránh các lệnh trừng phạt đối với Iran, cùng nhiều hành vi vi phạm pháp luật khác. Các công tố viên Mỹ cáo buộc Huawei là một công ty phạm tội.

Công tố viên cáo buộc rằng trong giai đoạn từ năm 1999 đến 2020, Huawei liên tục thực hiện các hành vi gian lận, rửa tiền, gian lận ngân hàng và viễn thông, vi phạm lệnh trừng phạt, cản trở công lý và đánh cắp bí mật thương mại của 5 công ty công nghệ Mỹ.

Luật sư của Huawei lập luận rằng mọi hành vi của công ty chỉ là hoạt động cạnh tranh, đổi mới và giao dịch thương mại bình thường, không phải hành vi trộm cắp hay phạm tội. Một số vụ việc có liên quan đến các nhân viên riêng lẻ và công ty đã xử lý những vụ việc này trong nội bộ, chứ không phải chính sách của công ty.

Huawei cũng lập luận rằng mục đích của Mỹ là làm suy yếu năng lực cạnh tranh của công ty, đồng thời khẳng định Huawei luôn tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng những hành động của Mỹ nhằm đàn áp và kiềm chế các doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời chính quyền Trung Quốc kiên quyết ủng hộ các doanh nghiệp Trung Quốc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Vụ án này bắt nguồn từ năm 2019. Khi đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump đưa Huawei vào danh sách đen thương mại của Mỹ và thúc giục các đồng minh loại Huawei khỏi việc xây dựng mạng 5G, với lý do thiết bị của Huawei có thể gây ra rủi ro về an ninh quốc gia và hoạt động gián điệp.

Huawei là một phần trong tham vọng của ĐCSTQ

Đây không phải lần đầu Huawei bị các nước phương Tây cáo buộc. Năm ngoái, công tố viên Bỉ mở cuộc điều tra về nghi vấn Huawei hối lộ các nghị sĩ châu Âu. Sau đó, Nghị viện châu Âu tạm thời cấm Huawei tiếp xúc với các nhà vận động hành lang.

Năm 2018, Giám đốc Tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu bị Mỹ bắt giữ sau khi đến Vancouver, Canada, với cáo buộc gian lận ngân hàng. Vụ việc từng khiến quan hệ Mỹ–Trung và Canada–Trung Quốc căng thẳng. Năm 2021, Mạnh Vãn Chu trở về Trung Quốc theo một thỏa thuận hoãn truy tố, sau đó các cáo buộc đối với bà được rút lại. Tuy nhiên, theo thỏa thuận, lời khai của Mạnh Vãn Chu có thể được đưa ra làm bằng chứng trước tòa.

Một phân tích mới đây của Al Jazeera cho rằng dù các cáo buộc đối với Huawei và cuộc chiến thương mại Mỹ–Trung độc lập với nhau về mặt pháp lý, chúng vẫn là một phần trong cuộc cạnh tranh kinh tế và công nghệ giữa hai nước. Phân tích này chỉ ra rằng Huawei trở thành một trong những mục tiêu chính của các biện pháp hạn chế của Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Sau đó, cuộc cạnh tranh mở rộng từ lĩnh vực viễn thông và 5G sang chất bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Ngay khi nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông Trump bắt đầu vào năm 2025, Mỹ và Trung Quốc một lần nữa bước vào cuộc chiến thương mại đối đầu gay gắt. Dù cuối cùng hai bên đạt được một thỏa thuận đình chiến, cho đến nay vẫn chưa đạt được thỏa thuận thương mại. Trong khi đó, ĐCSTQ tận dụng vị thế độc quyền về các khoáng sản quan trọng để đẩy nhanh việc phát triển công nghệ trong nước nhằm thay thế công nghệ của Mỹ.

Minh Hoàng biên dịch