Ứng viên Chủ tịch Fed Kevin Warsh điều trần trước Ủy ban Thượng viện Mỹ

Hôm thứ Ba (21/4), Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ tổ chức phiên điều trần xem xét ứng viên Chủ tịch Fed Kevin Warsh do Tổng thống Donald Trump đề cử.

Nhiệm kỳ của đương kim Chủ tịch Fed Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng Năm.

Ủy ban Ngân hàng gồm 24 thành viên phải đạt đa số phiếu để thúc đẩy đề cử của ông Warsh. Đảng Cộng hòa đang nắm đa số trong ủy ban với tỷ lệ 13–11, nhưng điều này cũng đồng nghĩa chỉ cần một phiếu phản đối, đề cử có thể bị bác.

Sau khi vượt qua ủy ban, đề cử của ông Warsh sẽ được chuyển lên Thượng viện để bỏ phiếu toàn thể. Tại Thượng viện, ứng viên chỉ cần đa số phiếu thuận để được phê chuẩn, và hiện cơ quan này do Đảng Cộng hòa kiểm soát.

Phát biểu mở đầu của ông Warsh

Trong bài phát biểu chuẩn bị, ông Warsh nói rằng tính độc lập của Fed không phụ thuộc vào áp lực chính trị mà phụ thuộc vào kỷ luật nội tại của chính cơ quan này.

“Tính độc lập của Fed dựa trên sự tự kỷ luật,” ông viết.

Ông Warsh cho rằng việc các chính trị gia bình luận về lãi suất không phải là mối đe dọa thực sự, và điều giữ vững tính độc lập của Fed chính là kỷ luật và sự nghiêm ngặt trong vận hành của chính cơ quan này.

Ông nhấn mạnh Fed cần tuân thủ đúng chức năng, đồng thời cảnh báo Fed không nên mở rộng quyền hạn sau khủng hoảng, cũng như không được can dự vào các chính sách tài khóa hoặc xã hội vượt ngoài thẩm quyền.

Ông cho rằng lạm phát là một lựa chọn, còn ổn định giá cả mới là “lá chắn” của Fed. Ông cam kết sẽ “không có lý do biện minh, không mập mờ” trong việc duy trì ổn định giá cả.

“Tôi định nghĩa ổn định giá cả hơi khác một số học giả. Theo tôi, ổn định giá cả là mức biến động giá rất nhỏ, đến mức gần như không ai quan tâm,” ông nói thêm. “Nếu cải cách được phê chuẩn, chúng ta càng cải tổ sớm thì càng sớm bảo đảm được ổn định giá cả.”

Đụng độ gay gắt ngay từ đầu giữa hai đảng

Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa thể hiện quan điểm trái ngược hoàn toàn về phiên điều trần của ông Warsh.

Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tim Scott, cho rằng việc phê chuẩn ông Warsh sẽ giúp Fed quay lại nhiệm vụ cốt lõi là hoạch định chính sách tiền tệ, thay vì liên tục mở rộng chức năng như trước đây.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren – thành viên cấp cao của ủy ban – nói ngay trong phát biểu mở đầu rằng mối quan hệ giữa chính quyền Trump và Fed là không bình thường.

Bà Warren cho rằng Tổng thống Mỹ đã nhiều lần cố gắng can thiệp bất hợp pháp vào chính sách của Fed, và ứng viên Chủ tịch Fed lần này có thể đã đưa ra những cam kết “rỗng”.

Lập trường của thượng nghị sĩ quan trọng

Điểm đáng chú ý nằm ở Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis, thành viên Ủy ban Ngân hàng Thượng viện – cơ quan có vai trò quyết định trong bước đầu phê chuẩn ứng viên Chủ tịch Fed.

Trước phiên điều trần, ông Tillis tuyên bố sẽ chưa ủng hộ việc đưa đề cử ông Kevin Warsh tiếp tục tiến trình bỏ phiếu, cho đến khi Bộ Tư pháp Mỹ hoàn tất hoặc dừng cuộc điều tra liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dưới thời Chủ tịch Jerome Powell. Dự án này bị cho là đội vốn khoảng 700 triệu USD và đang bị xem xét về tính minh bạch trong quản lý.

Tuy nhiên, ông Tillis cũng nhấn mạnh ông không phản đối cá nhân ứng viên Warsh và vẫn có thể ủng hộ ông này trong tương lai. Điều kiện ông đưa ra chủ yếu liên quan đến việc cuộc điều tra đối với Fed phải được xử lý dứt điểm trước.

Trong phiên chất vấn, ông Tillis tiếp tục giữ nguyên quan điểm, cho rằng cuộc điều tra hiện tại là không phù hợp trong bối cảnh đang diễn ra quy trình đề cử nhân sự quan trọng của Fed. Ông đặt vấn đề rằng một dự án xây dựng đội vốn, dù gây tranh cãi, không nên trở thành yếu tố làm gián đoạn toàn bộ quá trình phê chuẩn.

Nói cách khác, ông Tillis đang dùng vị trí và lá phiếu của mình để gây sức ép nhằm tách riêng cuộc điều tra tài chính tại Fed khỏi quá trình phê chuẩn ứng viên Chủ tịch mới.

Công tố viên liên bang khu vực Washington D.C. Jeanine Pirro từng tìm cách triệu tập ông Powell nhưng bị tòa bác bỏ. Bà đã tuyên bố sẽ kháng cáo.

3 trọng tâm trước phiên điều trần

Wall Street Journal trước phiên điều trần đã nêu 3 trọng tâm chính.

Thứ nhất là tính độc lập của Fed. Trong phát biểu bằng văn bản, ông Warsh nhấn mạnh tính độc lập của chính sách tiền tệ là “cực kỳ quan trọng”, đồng thời cam kết Fed phải đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu và duy trì tính độc lập nghiêm ngặt. Dù đây là quan điểm mang tính nguyên tắc, nhưng dự kiến sẽ bị các nghị sĩ Dân chủ chất vấn mạnh.

Một câu hỏi trọng tâm khác là cách ông Warsh xử lý lạm phát và lãi suất, trong bối cảnh ông Trump nhiều lần chỉ trích Fed không giảm lãi suất.

Thứ hai là bảng cân đối kế toán và giao tiếp nội bộ của Fed. Trước đây, ông Warsh từng kêu gọi thu hẹp bảng cân đối kế toán trị giá 6,7 nghìn tỷ USD của Fed và hạn chế việc các quan chức bình luận quá nhiều về định hướng lãi suất.

Thứ ba là lập trường của các thượng nghị sĩ, đặc biệt là thái độ của Thượng nghị sĩ Thom Tillis. Giới quan sát theo dõi liệu ông có thay đổi lập trường hay không, và liệu Đảng Cộng hòa có đủ phiếu để đưa đề cử của Warsh vượt qua ủy ban hay không.