Viện nghiên cứu Mỹ: Ảnh vệ tinh cho thấy ĐCSTQ nâng cấp căn cứ tại Djibouti

Phân tích ảnh vệ tinh của một viện nghiên cứu chiến lược Mỹ cho thấy trong những năm gần đây, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã nâng cấp căn cứ quân sự ở nước ngoài tại Djibouti và xây thêm hai cơ sở thông tin liên lạc, có thể tăng cường năng lực liên lạc và thu thập tình báo tín hiệu tại Trung Đông và châu Phi. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho biết hiện chưa thể xác nhận quân đội ĐCSTQ có thực sự đang chặn thu tín hiệu liên lạc quân sự của các quốc gia khác hay không.

Ảnh vệ tinh hé lộ hai cơ sở mới

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington hôm thứ Năm (17/9) công bố báo cáo cho biết từ giữa năm 2024, khu vực đông nam và tây bắc của căn cứ bảo đảm hậu cần của quân đội Trung Quốc tại Djibouti đã xuất hiện hai cơ sở liên lạc mới; phần lớn công trình được hoàn thành vào khoảng giữa năm 2025.

Cơ sở lớn hơn ở phía đông nam gồm 3 ăng-ten tần số cao (HF) cao khoảng 30 mét, 2 ăng-ten VHF/UHF, 3 đĩa vệ tinh di động, 4 cụm ăng-ten có thể là 5G, cùng các vòm radar có mục đích chưa rõ.

Ở phía tây bắc có thể thấy hai ăng-ten HF kiểu chéo lưỡng cực cao khoảng 30 mét và một số hạng mục khác; các rãnh cáp gia cố được lắp trong năm 2025 cho thấy nơi này vẫn còn khả năng mở rộng.

CSIS cho rằng hai cơ sở này nhiều khả năng hợp thành một cấu trúc cấp căn cứ về chỉ huy, kiểm soát, liên lạc, máy tính, tình báo, giám sát và trinh sát, tức C4ISR. Báo cáo nêu rằng loại thiết bị và hướng đặt của các hạng mục mới khác nhau, giúp chúng có thể truyền, phát hiện và xử lý tín hiệu trên dải tần rất rộng.

Những thiết bị này có thể tăng cường liên lạc giữa quân đội Trung Quốc với tàu chiến, máy bay trong khu vực và sở chỉ huy ở Trung Quốc. Về lý thuyết, một số ăng-ten cũng có thể được dùng để chặn tín hiệu và xác định hướng phát sóng, nhưng CSIS nhấn mạnh rằng hiện vẫn chưa thể xác nhận căn cứ này có đang tiến hành thu thập tình báo tín hiệu thụ động hay không.

Vị trí nhạy cảm

Djibouti nằm bên bờ Vịnh Aden và eo biển Bab el-Mandeb. CSIS ước tính khoảng 16% lưu lượng thương mại đường biển toàn cầu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này. Mỹ, Pháp, Ý và Nhật đều có căn cứ cách căn cứ của Trung Quốc chưa đến 10 dặm, tức khoảng 16 km.

CSIS lưu ý rằng ngay cả khi liên lạc quân sự được mã hóa, quân đội Trung Quốc vẫn có thể quan sát hướng phát, nguồn, tần số và nhịp truyền tín hiệu để suy ra hoạt động của lực lượng quân sự xung quanh. Báo cáo cho rằng các cơ sở này giúp quân đội Trung Quốc nắm bắt toàn diện hơn môi trường tác chiến trong khu vực.

Xung đột gần đây ở Hồng Hải và Trung Đông cũng làm tăng giá trị tình báo của căn cứ này. CSIS cho biết đến tháng 7 năm nay, hơn 20 tàu chiến Hải quân Mỹ, bao gồm hai cụm tác chiến tàu sân bay, cùng hàng trăm máy bay, đang hỗ trợ các hoạt động nhằm vào Iran và khu vực quanh eo biển Hormuz.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận của Reuters.

Vai trò hậu cần

Ngày 6/8, Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) công bố báo cáo, gọi căn cứ Djibouti là “trung tâm hậu cần” của hải quân Trung Quốc. Căn cứ này đi vào hoạt động năm 2017, là căn cứ quân sự ở nước ngoài duy nhất của Trung Quốc được chính thức thừa nhận và nằm gần Camp Lemonnier, căn cứ quân sự thường trực duy nhất của Mỹ ở châu Phi.

Bộ Quốc phòng Mỹ trước đây từng nói binh sĩ tại căn cứ này đã dùng laser gây nhiễu máy bay Mỹ, khiến một số quân nhân Mỹ bị thương nhẹ.

CRS cũng dẫn các đánh giá trước đó của Lầu Năm Góc cho rằng lợi ích an ninh quốc gia và hoạt động quân sự của Trung Quốc chủ yếu tập trung ở Đông Á, còn năng lực của quân đội Trung Quốc trong việc thực hiện các nhiệm vụ quân sự phức tạp hoặc tác chiến ngoài khu vực lân cận Trung Quốc vẫn còn hạn chế.

Theo CRS, ước tính từ năm 2016 đến 2025, khoảng 11% hoạt động ngoại giao quân sự của Trung Quốc diễn ra ở châu Phi.

Báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ năm 2025 cho biết giới chức Trung Quốc và Gabon từng thảo luận khả năng lập căn cứ quân sự tại nước này. Ngoài ra, Trung Quốc “nhiều khả năng đã cân nhắc” Angola, Guinea Xích Đạo, Kenya, Mozambique, Namibia, Nigeria, Seychelles và Tanzania như những địa điểm tiềm năng cho các cơ sở quân sự trong tương lai.