Lệnh cấm drone gắt gao tại Bắc Kinh và nỗi sợ sâu xa của ĐCSTQ

Sau vụ máy bay đâm vào “China Zun”, Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tiếp tục siết chặt quản lý drone, từ ngày 15/11 sẽ cấm bay, cấm lưu giữ và cấm vận chuyển trên toàn khu vực. Chuyên gia cho rằng lệnh cấm mới là chỉ dấu cho thấy chính quyền ĐCSTQ bất an, đồng thời sẽ tạo ra những hiệu ứng tiêu cực.

Từ ngày 20/9, khu vực cấm bay của Bắc Kinh được mở rộng đến phạm vi bán kính 300 km, bao phủ cả Bắc Đới Hà, địa điểm nghỉ dưỡng của giới lãnh đạo cấp cao của ĐCSTQ.

Bắc Kinh “xóa sổ toàn diện” drone: cấm bay trong phạm vi 300 km

Quy định mới sửa đổi của Bắc Kinh về “Quản lý phương tiện hàng không không người lái của thành phố Bắc Kinh”, được thông qua ngày 11/9, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/11.

Quy định mới xác lập chính sách “cấm lưu giữ trên toàn khu vực”, toàn thành phố thực hiện cấm bay, cấm lưu giữ và cấm vận chuyển drone trên diện rộng. Cấm sở hữu hoặc lưu giữ drone và các bộ phận cốt lõi của drone trong thành phố; các thiết bị hiện có phải được chuyển ra ngoài Bắc Kinh hoặc hoàn tất việc xử lý trước ngày 15/11.

Bắc Kinh đã thực hiện “Quy định về quản lý phương tiện hàng không không người lái của thành phố Bắc Kinh” từ ngày 1/5, lần sửa đổi này tiếp tục siết chặt quản lý.

Nội dung bài đăng trên X: “Lệnh cấm bay đã đến: Toàn thành phố Bắc Kinh cấm drone bay, không được sở hữu, lưu giữ drone, không được vận chuyển hoặc mang drone vào Bắc Kinh. Những drone hiện đang ở Bắc Kinh phải được chuyển ra ngoài Bắc Kinh trước ngày 15/11.”

Nhà báo Bắc Kinh Dương Bằng (bí danh) nói với Epoch Times rằng hiện nay nhiều người Bắc Kinh chơi drone đều gửi drone đến nhà bạn bè ở các khu vực lân cận như Hà Bắc. Hà Bắc cũng là khu vực cấm bay, nhưng không cấm lưu giữ.

Ông Dương Bằng cho biết, về chính sách cấm lưu giữ, ông đã hỏi một nhân viên công an cấp cơ sở. Người này nói rằng sau khi hoàn tất việc rà soát vào tháng 5 năm nay, trong ba tháng 6, 7 và 8, họ tiếp tục rà soát trong dân chúng và phát hiện vẫn còn drone chưa được giao nộp. Sau khi quy định mới lần này được ban hành, nếu trước tháng 11 vẫn chưa giao nộp, công an sẽ trực tiếp đến tận nhà và tịch thu.

Theo ông, một số cửa hàng kinh doanh, như nhiều cửa hàng của DJI tại Bắc Kinh, đều phải vận chuyển toàn bộ drone ra khỏi Bắc Kinh.

Ngoài “Quy định về quản lý phương tiện hàng không không người lái của thành phố Bắc Kinh” do chính quyền địa phương Bắc Kinh ban hành, chính quyền cũng đồng thời tuyên bố từ ngày 20/9/2026 sẽ thiết lập một “khu vực cấm bay thủ đô” rộng hơn tại Bắc Kinh và các khu vực lân cận.

Phạm vi địa lý cụ thể của việc mở rộng kiểm soát lần này khác rất nhiều so với trước đây. Khu vực cấm bay lấy quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh làm trung tâm, mở rộng ra một khu vực hình tròn có bán kính 300 km.

Ngoài toàn bộ Bắc Kinh, khu vực này còn mở rộng về phía đông bao phủ Tần Hoàng Đảo, Hà Bắc (bao gồm khu vực Bắc Đới Hà), phía tây đến Đại Đồng, Sơn Tây, phía bắc đến phần phía nam của Liên minh Tích Lâm Quách Lặc, Nội Mông Cổ, và phía nam đến Đức Châu, Sơn Đông.

Lệnh cấm mới của Bắc Kinh là chỉ dấu cho thấy chính quyền ĐCSTQ bất an

ĐCSTQ chính thức tuyên bố rằng việc ban hành quy định mới về drone tại Bắc Kinh là nhằm “thích ứng với tình hình mới trong quản lý phương tiện hàng không không người lái tại khu vực thủ đô, thực sự xây dựng vững chắc tuyến phòng thủ an ninh thủ đô”.

Tuy nhiên, tờ HKEJ (Tín Báo) của Hồng Kông cho rằng ngay từ đầu việc nhà chức trách công khai xác định động thái này là nhằm “chống khủng bố”, cho thấy họ lo ngại về việc sử dụng drone cánh quạt cho “các cuộc tấn công khủng bố”, đặc biệt là việc năm ngoái Ukraine sử dụng phương thức “ngựa thành Troy” để đưa drone FPV vào lãnh thổ Nga và phát động các cuộc tấn công, đã khiến cơ quan an ninh ĐCSTQ cảnh giác và đề phòng.

Ngoại giới quan tâm rằng việc nâng cấp quy định lần này có liên quan đến vụ máy bay đâm vào “China Zun”. Chiều tối ngày 26/6, một máy bay thể thao hạng nhẹ đã lệch khỏi đường bay và đâm vào phần phía trên của tòa nhà cao nhất Bắc Kinh, “China Zun” (tòa nhà CITIC).

Chính quyền cho biết vụ việc khiến phi công tử vong và 13 người bị thương. Đến nay, vụ việc vẫn còn những điểm đáng ngờ, chẳng hạn tại sao khu vực cấm bay của Bắc Kinh lại bị phá vỡ, nội tình thực sự về việc phi công đâm vào tòa nhà là gì, v.v.

Về việc này, VOA chỉ ra rằng việc thiết lập vùng cấm bay drone tại vùng trời nhạy cảm của thủ đô không phải là điều hiếm thấy trên thế giới. Trên vùng trời và vùng trời lân cận các cơ sở nhạy cảm như Nhà Trắng, Quốc hội Hoa Kỳ ở thủ đô Washington cũng cấm drone bay.

Tuy nhiên, việc áp dụng lệnh cấm bay đối với toàn bộ vùng trời của một thành phố, đặc biệt là đến mức không cho phép ngay cả việc mua và sở hữu drone, thì có lẽ trong số các thủ đô trên thế giới không có thủ đô thứ hai.

RFI cũng dẫn lời các nhà phân tích chỉ ra rằng việc Bắc Kinh cấm toàn diện drone bay, thậm chí cấm những cá nhân đã sở hữu drone tiếp tục giữ chúng, vẫn cho thấy một mức độ hoảng sợ về an ninh nào đó của nhà chức trách.

Trung Nam Hải nằm ở trung tâm thành phố là nơi làm việc của các cơ quan đảng và chính quyền cao nhất Trung Quốc. Trong bối cảnh chỉ còn một năm nữa là ĐCSTQ tổ chức Đại hội 21, để tuyệt đối bảo đảm an toàn cho lãnh đạo đảng và nhà nước, không thể để xảy ra bất kỳ sai sót nào.

Ông Tô Tử Vân, học giả thuộc Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh, cơ quan nghiên cứu trực thuộc Bộ Quốc phòng Đài Loan, nói với Epoch Times rằng những lệnh cấm này là chỉ dấu cho thấy chính quyền ĐCSTQ bất an, rõ ràng có liên quan gián tiếp đến vụ máy bay nhỏ đâm vào “China Zun”.

Nhưng quan trọng hơn, tín hiệu mà động thái này phát đi là để duy trì an ninh chính quyền, ĐCSTQ đã đi đến giai đoạn “thấy cỏ cây cũng tưởng là giặc”. “Theo lý mà nói, loại drone nhỏ này, ngay cả khi có ý định tấn công, cũng sẽ không gây ra thiệt hại quá lớn. ĐCSTQ làm vậy để tránh hiệu ứng tia lửa nhỏ bùng thành đám cháy lớn, vì vậy mới đưa ra lệnh cấm nghiêm ngặt nhất.”

Ông Tô Tử Vân cho biết, so với các quốc gia khác, các nước đều có quy định quản lý drone, nhưng thông thường chỉ nhằm vào những khu vực cụ thể, chứ không giống như Bắc Kinh khi phân định phạm vi rộng tới 300 km.

Hơn nữa, lệnh cấm bay của các quốc gia khác chủ yếu nhằm vào drone cỡ trung và lớn; đối với drone cỡ nhỏ, bay ở độ cao vài chục mét và thuộc mục đích giải trí, về cơ bản chính quyền không can thiệp, “chỉ cần đối chiếu là biết ngay ĐCSTQ đã phản ứng thái quá”.

Trước đây cũng có không ít quan điểm liên tưởng đến việc giới lãnh đạo cấp cao ĐCSTQ lo sợ hành động “chặt đầu” của Mỹ. Ông Tô Tử Vân cho rằng việc ĐCSTQ sửa đổi quy định mới chủ yếu cho thấy họ không tin tưởng người dân, thậm chí cũng không tin tưởng nhân viên chính phủ.

Ông Tô Tử Vân cho biết drone có thể ghi hình, chẳng hạn hoạt động của lãnh đạo, đội hình xe cộ, lối ra vào của các tòa nhà liên quan, v.v., đều là một dạng tình báo theo nghĩa rộng. Nhưng phạm vi Bắc Kinh phân định quá lớn, hoàn toàn không hợp lý, đồng thời cũng làm nổi bật sự chột dạ của chính quyền ĐCSTQ.

Ông Dương Bằng cũng nói rằng việc nâng cấp lệnh cấm lần này chắc chắn có liên quan đến vụ máy bay đâm vào “China Zun”, thậm chí cả lo ngại về hành động “chặt đầu” của Mỹ.

“Việc duy trì ổn định xã hội của xã hội ĐCSTQ hiện nay đã đạt đến một trạng thái cực đoan, tất cả mọi thứ đều phải phù hợp với an toàn tuyệt đối. Sự an toàn tuyệt đối này hiện đã biến thành kiểm soát toàn diện đối với drone.”

“Việc duy trì ổn định xã hội của họ lớn hơn tất cả, đã vượt quá cấp độ chống khủng bố. Nó đã trở nên cực đoan, tức là họ sợ hãi,” ông nói.

Lệnh cấm của ĐCSTQ sẽ tạo ra hiệu ứng tiêu cực

Gần đây, một thông tin trong vòng bạn bè cũng lan truyền rộng rãi trên mạng. Một người dân Trung Quốc Đại Lục đăng trên vòng bạn bè, chỉ thẳng rằng: Đây là một trường hợp điển hình trong đó “quy định” lớn hơn pháp luật.

Quy định này lấy danh nghĩa “chống khủng bố”, vậy thì tất cả những người sở hữu drone sẽ đều bị coi là phần tử khủng bố. Nếu quy định này được thực hiện, có thể hình dung rằng khi chính phủ cần, xe cơ giới, dao gọt hoa quả… của quý vị đều có thể bị coi là có khả năng được sử dụng cho một vụ tấn công khủng bố và bị xử lý.

Ông lấy ví dụ, trên các nền tảng thương mại điện tử đồ cũ như “Xianyu” và các chợ Taobao đều có bán linh kiện drone, nhưng họ sẽ không công khai nói với bạn rằng đây là linh kiện drone, mà chỉ ghi một số mẫu mã; người hiểu thì sẽ biết và đặt mua.

Ông Tô Tử Vân cho rằng, xét việc sau khi siết chặt lệnh cấm trên không từ tháng 5 mà vẫn xảy ra vụ “China Zun”, nhà chức trách rất khó bịt được những lỗ hổng do sự trì trệ của thể chế.

Chẳng hạn, việc ông Tập Cận Bình thanh lọc quân đội cũng tác động đến các đơn vị quân cảnh ở thủ đô Bắc Kinh, trước đó đã tạo ra hiệu ứng khiến mọi người sợ hãi, im lặng. Sau đó vụ “China Zun” xảy ra vào tháng 6 khiến ông Tập Cận Bình nghi ngờ, nhưng “rất có thể sẽ còn xuất hiện thêm nhiều lỗ hổng nghiêm trọng”.

Ông Tô Tử Vân cho biết, việc ĐCSTQ thực hiện chính sách “xóa sổ drone” tại Bắc Kinh, thậm chí có thể khuyến khích người dân tố giác, xem nhà nào có linh kiện drone, chỉ cần có một cánh quạt, một động cơ nhỏ cũng có thể vi phạm pháp luật, “thực sự muốn đạt đến con số bằng 0 thì sẽ phải tiêu tốn rất nhiều chi phí, đồng thời sẽ gây ra sự bất mãn trong dân chúng”.