Bảy nguyên nhân khiến Hà Nội ngập nặng sau mưa lớn ngày 30/9

Mưa lớn ngày 30/9 với lượng mưa 300-500 mm đã khiến nhiều khu vực ở Hà Nội ngập sâu, vượt xa công suất thiết kế của hệ thống thoát nước. Các cơ quan chức năng chỉ ra 7 nguyên nhân chính và đề xuất giải pháp cải thiện.

• Phụ huynh bức xúc vì thông báo nghỉ học chậm, Sở GD&ĐT Hà Nội lên tiếng

Ngày 1/10, ông Trịnh Ngọc Sơn, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, cho biết trong gần một ngày 30/9, nhiều khu vực tại TP. Hà Nội ghi nhận lượng mưa từ 300-400 mm, có nơi vượt 500 mm, như Ô Chợ Dừa (527 mm) và quận Hai Bà Trưng (407 mm).

Lượng mưa này vượt xa công suất thiết kế của hệ thống thoát nước hiện tại, vốn chỉ chịu được khoảng 310 mm trong 2 ngày.

So với trận lũ lịch sử năm 2008, lượng mưa ngày 30/9 không lớn bằng, nhưng cường độ mưa trong thời gian ngắn mạnh hơn, dẫn đến ngập lụt nghiêm trọng.

Ông Nguyễn Duy Du, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), cho biết mưa lớn không chỉ gây ngập nội thành mà còn ảnh hưởng đến khu vực ngoại thành, đặc biệt là các vùng sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, thiệt hại về hoa màu và nông nghiệp không đáng kể.

Dù vậy, hệ thống thoát lũ của sông Nhuệ và sông Đáy chưa đồng bộ, đặc biệt trạm bơm tiêu Yên Nghĩa (công suất 120 m³/s) chưa vận hành hết công suất do kênh dẫn chưa hoàn thiện, gây khó khăn trong việc tiêu úng ở phía Tây và Nam Hà Nội.

Ông Lê Văn Du, Trưởng phòng Cấp thoát nước (Sở Xây dựng Hà Nội), phân tích 7 nguyên nhân chính dẫn đến ngập lụt ngày 30/9.

Thứ nhất, lượng mưa cực đoan vượt công suất thiết kế của hệ thống thoát nước. Thứ hai, khi hệ thống quá tải, nước mưa tràn xuống các khu vực trũng thấp, gây ngập sâu. Thứ ba, hoàn lưu bão Bualoi (bão số 10) khiến mực nước các sông ngoại thành dâng cao, cản trở việc tiêu thoát nước tự chảy.

Thứ tư, các công trình thoát nước nông nghiệp chưa phù hợp để hỗ trợ thoát nước đô thị. Thứ năm, hệ thống thoát nước đô thị chưa đồng bộ, với chỉ 77,5 km² trong 313 km² nội thành được đầu tư hệ thống thoát nước (đạt 25%). Tổng công suất các công trình đầu mối thoát nước chỉ đạt hơn 164 m³/s, so với yêu cầu 811 m³/s.

Thứ sáu, hạ tầng thoát nước tại các khu đô thị mới chưa khớp nối với hệ thống chung, và cốt nền không đồng bộ gây ngập cục bộ.

Thứ bảy, hệ thống thoát nước dọc các tuyến quốc lộ và tỉnh lộ chưa được đầu tư, trong khi cao độ các công trình dọc đường cao hơn mặt đường hiện trạng, dẫn đến ngập khi mưa lớn.

Vào 10h ngày 30/9, TP. Hà Nội ghi nhận khoảng 15 điểm ngập, đến 13h tăng lên hơn 60 điểm, và đến 16h xuất hiện thêm 57 điểm mới, tổng cộng khoảng 116 điểm ngập trên toàn thành phố. Ngoài ra, việc xả chất thải dầu mỡ từ các cửa hàng kinh doanh ăn uống xuống cống rãnh cũng gây ách tắc hệ thống thoát nước.

Kim Long