Bộ trưởng Tài chính: 8.000 người bị lợi dụng thông tin để lập doanh nghiệp

Khoảng 8.000 người bị sử dụng hồ sơ cá nhân để thành lập doanh nghiệp mà không hay biết. Bộ Tài chính cho biết sẽ phối hợp với cơ quan công an rà soát, xử lý các doanh nghiệp liên quan.

• Bị mạo danh lập doanh nghiệp, khoảng 4.000 trường hợp đang chờ xác minh

• Bộ Công an muốn làm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân

Sáng 12/11, tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn trước Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết qua kiểm tra, rà soát, hiện có khoảng 8.000 người dân bị lợi dụng hồ sơ để thành lập doanh nghiệp.

Vấn đề được đại biểu Dương Minh Tuấn (TP.HCM) nêu ra khi phản ánh tình trạng nhiều người bị sử dụng thông tin cá nhân để đăng ký kinh doanh, thành lập doanh nghiệp, phát hành hóa đơn và trốn thuế.

Hệ quả là những người không trực tiếp thành lập hoặc điều hành doanh nghiệp vẫn có thể bị kéo vào các vấn đề liên quan đến nghĩa vụ thuế, thậm chí đối mặt với biện pháp cưỡng chế. Điều này ảnh hưởng đến quyền lợi, việc làm, cư trú và danh dự cá nhân.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, các doanh nghiệp liên quan đều được thành lập cách đây khoảng 20 năm, trong giai đoạn công nghệ thông tin chưa phát triển và việc kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế với cơ quan công an chưa được triển khai.

Ông cho biết hiện nay, nhờ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và kết nối dữ liệu quốc gia, tình trạng lợi dụng hồ sơ VNeID của người dân để đăng ký kinh doanh không còn diễn ra như trước.

Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an để rà soát, thanh lọc các doanh nghiệp được thành lập từ hồ sơ giả, đồng thời tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân.

Vì sao trước đó ngành thuế ghi nhận khoảng 4.000 trường hợp?

Con số 8.000 người được Bộ trưởng nêu tại Quốc hội cao hơn số liệu khoảng 4.000 trường hợp mà ngành thuế từng công bố hồi tháng 10/2026.

Cụ thể, tại họp báo thường kỳ quý III ngày 6/10, Bộ Tài chính cho biết đã tiếp nhận khoảng 4.000 phản ánh của người dân về việc thông tin cá nhân bị sử dụng để thành lập doanh nghiệp mà họ không biết.

Các phản ánh được ghi nhận thông qua đường dây nóng và ứng dụng eTax Mobile trong quá trình triển khai chiến dịch làm sạch mã số thuế.

Thời điểm đó, cơ quan quản lý cho biết Trung tâm Thông tin doanh nghiệp thuộc Bộ Tài chính đang phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh tại các tỉnh, thành phố và cơ quan có thẩm quyền để rà soát, xác minh từng trường hợp.

Như vậy, khoảng 4.000 là số trường hợp người dân phản ánh trước đó, còn 8.000 là con số Bộ trưởng thông tin sau quá trình kiểm tra, rà soát. Hai số liệu được đưa ra ở những thời điểm và theo phạm vi thống kê khác nhau, không nên hiểu đơn giản là số người bị mạo danh vừa tăng gấp đôi trong thời gian ngắn.

Phối hợp thanh lọc doanh nghiệp được thành lập từ hồ sơ giả

Đại biểu chất vấn đề nghị Bộ Tài chính làm rõ trách nhiệm, giải pháp và lộ trình xử lý để tránh tình trạng người dân bị oan sai kéo dài.

Theo thông tin được đưa ra tại phiên chất vấn, việc xác minh và xử lý các doanh nghiệp liên quan sẽ tiếp tục được thực hiện thông qua sự phối hợp giữa cơ quan thuế và cơ quan công an.

Trước đó, Bộ Tài chính cũng cho biết đang nghiên cứu các giải pháp khắc phục hạn chế trong quy trình đăng ký doanh nghiệp. Cơ chế đăng ký theo hướng tự kê khai, tự chịu trách nhiệm giúp đơn giản hóa thủ tục gia nhập thị trường, nhưng có thể bị lợi dụng khi thông tin cá nhân bị lộ lọt.

Việc xác minh cần làm rõ người có tên trong hồ sơ có thực sự tham gia thành lập, điều hành doanh nghiệp hay không. Khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền và đủ căn cứ theo quy định, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ thực hiện các thủ tục xử lý, trong đó có việc thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với trường hợp vi phạm.

182.000 doanh nghiệp rút khỏi thị trường trong 10 tháng

Cũng tại phiên chất vấn ngày 12/11, vấn đề số lượng doanh nghiệp rút khỏi thị trường và những khó khăn khi thực hiện thủ tục giải thể được các đại biểu đề cập.

Theo số liệu của Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, trong 10 tháng năm 2026, cả nước có khoảng 182.000 doanh nghiệp rút khỏi thị trường, giảm 4,5% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tháng có khoảng 18.200 doanh nghiệp rút lui.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, trong số này, khoảng 50% là doanh nghiệp tạm dừng kinh doanh, 30% đã hoàn tất thủ tục giải thể và 20% đang thực hiện các thủ tục để chấm dứt hoạt động.

Khoảng 90% doanh nghiệp tạm dừng hoặc giải thể thuộc lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Bên cạnh đó, khoảng 89% không phát sinh doanh thu trong năm 2026 và khoảng 70% đã không hoạt động từ trước năm 2026.

Từ những số liệu này, Bộ trưởng nhận định việc doanh nghiệp rút khỏi thị trường là diễn biến bình thường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, bởi có doanh nghiệp thành công nhưng cũng có doanh nghiệp thất bại.

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận thủ tục rút khỏi thị trường còn phức tạp hơn so với thủ tục gia nhập, do doanh nghiệp phải hoàn thành nhiều nghĩa vụ tài chính.

Doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ tài chính có thể giải thể trong một ngày

Theo Bộ trưởng Tài chính, trước khi chấm dứt hoạt động, doanh nghiệp phải hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, nghĩa vụ thuế, bảo hiểm xã hội và các khoản liên quan đến nhà cung cấp hoặc tổ chức cho vay.

Đây là những nội dung khiến quá trình giải thể có thể kéo dài, đặc biệt với doanh nghiệp còn tồn tại nghĩa vụ tài chính hoặc hồ sơ chưa được xử lý đầy đủ.

Bộ trưởng cho biết đã chỉ đạo đơn giản hóa quy trình, theo đó doanh nghiệp đã hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ tài chính có thể hoàn tất thủ tục rút khỏi thị trường trong vòng một ngày.

Quan điểm này được đưa ra trong bối cảnh cơ quan quản lý vừa phải tạo thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, vừa cần bảo đảm việc chấm dứt hoạt động được thực hiện đúng quy định.

Minh Long