Bộ Công Thương nghiên cứu áp dụng giá điện theo giờ với hộ gia đình

Bộ Công Thương đề xuất từng bước mở rộng cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng đối với khách hàng sinh hoạt. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong dự thảo sửa đổi Luật Điện lực đang được lấy ý kiến.

Tại tài liệu họp thẩm định dự án Luật Điện lực vừa gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương cho biết cơ quan này đang đề xuất bổ sung quy định về áp dụng giá bán lẻ điện theo các khung giờ đối với khách hàng sinh hoạt khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật. 

Nội dung này được đưa vào dự thảo luật nhằm tạo cơ sở nghiên cứu và từng bước triển khai cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng trong ngày.

Theo đề xuất, biểu giá điện theo thời gian sử dụng (TOU) sẽ chia thành ba khung gồm giờ cao điểm, giờ bình thường và giờ thấp điểm. 

Khác với cách tính theo sản lượng điện tiêu thụ hiện nay, cơ chế này quy định mức giá khác nhau theo từng thời điểm trong ngày. 

Giá điện trong giờ cao điểm sẽ cao hơn, trong khi giờ thấp điểm sẽ có mức giá thấp hơn. Đây là mô hình đã được nhiều quốc gia áp dụng để điều tiết nhu cầu sử dụng điện và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện.

Bộ Công Thương cho biết việc áp dụng biểu giá TOU với khách hàng sinh hoạt sẽ không thực hiện đồng loạt mà chỉ áp dụng đối với các khách hàng đáp ứng điều kiện kỹ thuật. 

Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung quy định về lộ trình triển khai để từng bước nghiên cứu và áp dụng cơ chế này trong thời gian tới.

Hiện nay, khách hàng sinh hoạt vẫn được tính tiền điện theo biểu giá bán lẻ điện bậc thang. Theo Bộ Công Thương, cơ chế này vẫn phù hợp với điều kiện của Việt Nam khi nhu cầu tiêu thụ điện tăng ở mức cao, khoảng trên dưới 10% mỗi năm và cường độ sử dụng năng lượng lớn. 

Biểu giá bậc thang vừa khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, vừa hỗ trợ các hộ có thu nhập thấp tiếp cận điện năng ở mức đáp ứng nhu cầu thiết yếu, phù hợp với khả năng chi trả.

Theo cơ quan soạn thảo, tiêu thụ điện sinh hoạt hiện chiếm tỷ trọng lớn thứ hai trong tổng sản lượng điện sử dụng tại Việt Nam, chỉ sau nhóm khách hàng công nghiệp. Đây cũng là nhóm khách hàng được đánh giá khó điều chỉnh thói quen sử dụng điện hơn so với các lĩnh vực sản xuất và kinh doanh.

Bộ Công Thương nhận định trong thời gian tới, nhu cầu sử dụng điện sẽ tiếp tục gia tăng, trong khi việc phát triển các nguồn cung điện mới còn gặp nhiều khó khăn. 

Vì vậy, việc nghiên cứu mở rộng cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng được xem là một trong những giải pháp nhằm khuyến khích khách hàng điều chỉnh thời điểm sử dụng điện, hạn chế tập trung tiêu thụ vào các khung giờ cao điểm, góp phần sử dụng hiệu quả hơn nguồn điện hiện có và giảm áp lực vận hành hệ thống điện.

Thực tế, nhu cầu tiêu thụ điện thường tăng mạnh vào các buổi tối trong mùa nắng nóng, khi lượng sử dụng điều hòa tăng cao. Đây cũng là thời điểm nguồn điện mặt trời không còn phát điện nên hệ thống phải huy động thêm các nguồn điện có chi phí cao hơn để đáp ứng nhu cầu.

Theo Quyết định 963 của Bộ Công Thương về khung thời gian áp dụng giá điện theo thời gian sử dụng, giờ cao điểm được xác định từ 17h30 đến 22h30 từ thứ hai đến thứ bảy, riêng Chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm. Giờ bình thường được tính từ 6h đến 17h30 và từ 22h30 đến 24h từ thứ hai đến thứ bảy; riêng Chủ nhật kéo dài từ 6h đến 24h. Giờ thấp điểm được áp dụng từ 0h đến 6h tất cả các ngày trong tuần.

Ngoài nội dung liên quan đến khách hàng sinh hoạt, dự thảo Luật Điện lực còn bổ sung nhiều quy định về cơ chế giá điện. Trong đó có quy định giá hợp đồng mua bán điện đối với một số loại hình nguồn điện; phương pháp xác định giá dịch vụ phát điện, giá công suất, giá điện năng, giá dịch vụ phụ trợ hệ thống điện, giá dịch vụ lưu trữ điện, giá dịch vụ truyền tải điện, tỷ suất lợi nhuận hợp lý, thời hạn áp dụng giá và cơ chế điều chỉnh giá đối với từng loại hình nguồn điện, lưới điện và hệ thống lưu trữ điện.

Dự thảo cũng bổ sung quy định để Chính phủ xây dựng cơ chế giá hỗ trợ hoặc cơ chế khuyến khích đầu tư đối với các dự án điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới, hệ thống lưu trữ điện và các loại hình điện lực khác theo yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong từng thời kỳ.

Bên cạnh đó, trên cơ sở ý kiến của một số doanh nghiệp tư nhân, dự thảo bổ sung định nghĩa về nguồn điện hỗn hợp và xây dựng phương pháp xác định giá điện, khung giá phát điện đối với loại hình này, nhằm tạo cơ sở triển khai trong thời gian tới.