Miền Bắc cần giảm 3.000 MW công suất điện giờ cao điểm trong năm 2027

Bộ Công Thương đặt mục tiêu giảm khoảng 3.000 MW công suất tiêu thụ vào giờ cao điểm, trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng và nguồn cung còn nhiều thách thức. 

• EVN: Thêm 1.000 MW điện gió hoặc điện khí LNG mất 3-4 năm, cần tiết kiệm điện

• Bộ Công Thương nghiên cứu áp dụng giá điện theo giờ với hộ gia đình

Ngày 7/11, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng chủ trì Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia và công tác bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028.

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng yêu cầu triển khai các giải pháp quản lý nhu cầu sử dụng điện, thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 10/CT-TTg về tiết kiệm điện, đồng thời đẩy mạnh điều chỉnh phụ tải trong sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt.

Mục tiêu đặt ra là giảm tối thiểu khoảng 3.000 MW công suất đỉnh tại miền Bắc trong năm 2027, tập trung vào các khung giờ cao điểm.

Điều chỉnh phụ tải được hiểu là thay đổi thời điểm sử dụng điện để giảm lượng điện tiêu thụ cùng lúc, thay vì chỉ tập trung tăng thêm nguồn phát. Các cơ sở sản xuất có khả năng bố trí lại lịch vận hành được khuyến khích chuyển một phần nhu cầu sử dụng điện sang giờ thấp điểm.

Hiện khách hàng sản xuất, kinh doanh được áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng. Khung giờ cao điểm từ 17h30 đến 22h30, từ thứ Hai đến thứ Bảy; giờ thấp điểm từ 0h đến 6h hàng ngày.

Nhu cầu điện tiếp tục tăng, nguồn cung đối mặt nhiều thách thức

Theo báo cáo tại hội nghị, điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống năm 2026 ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3% so với năm 2025 và cao hơn kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh.

Công suất cực đại toàn hệ thống đạt 57.537 MW vào tháng 6/2026. Riêng miền Bắc, sản lượng điện ước đạt 170,8 tỷ kWh, tăng 11,9%.

Trong quý IV/2026, nhu cầu điện cả nước dự kiến tăng khoảng 13%, riêng miền Bắc tăng khoảng 14%. Một số tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ có mức tăng xấp xỉ 20%.

Bước sang năm 2027, nhu cầu điện được dự báo tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền phụ tải cao của năm 2026. Trong khi đó, nhiều nguồn điện nền mới chưa thể đưa vào vận hành kịp thời do cần thêm thời gian đầu tư.

Thời tiết cũng là yếu tố gây áp lực cho việc bảo đảm cung ứng điện. Hiện tượng El Niño có thể kéo dài đến khoảng tháng 6/2027, khiến diễn biến thủy văn phức tạp, ảnh hưởng đến khả năng tích nước và phát điện của các hồ thủy điện.

Ngoài ra, tình hình địa chính trị thế giới có thể tác động đến chuỗi cung ứng và giá nhiên liệu nhập khẩu như than, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Bộ Công Thương đánh giá việc bảo đảm cung ứng điện trong năm 2028 còn khó khăn hơn năm 2027.

Tích nước thủy điện đến hết quý I/2027

Để chuẩn bị cho mùa khô năm 2027, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất yêu cầu các hồ thủy điện tích nước tối đa đến ngày 31/12/2026, sau đó tiếp tục giữ nước đến hết ngày 31/3/2027.

Đây là lần đầu tiên hai bộ thống nhất kéo dài thời gian giữ nước qua hết quý I, nhằm tăng khả năng dự phòng cho mùa khô.

Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), Cục Điện lực cùng các cơ quan chuyên môn được giao phối hợp với địa phương tính toán kế hoạch khai thác, sử dụng nước ở hạ du. Kế hoạch này phải được hai bộ thống nhất trước ngày 31/12/2026.

Trong những tháng cuối năm 2026, hệ thống điện cũng tăng huy động nhiệt điện than, khí, LNG và nhập khẩu điện để dành nguồn nước thủy điện cho giai đoạn tiếp theo.

Theo báo cáo tại hội nghị, tác động của El Niño đã xuất hiện từ nửa cuối tháng 10/2026, lượng nước về các hồ thủy điện chỉ bằng khoảng 80% mức trung bình nhiều năm. Sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.

Phát triển pin lưu trữ, điện mặt trời mái nhà

Bên cạnh điều chỉnh phụ tải, Bộ Công Thương yêu cầu đẩy nhanh các giải pháp bổ sung công suất vào giờ cao điểm, trong đó có phát triển hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS).

EVN, Petrovietnam, Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) và các chủ đầu tư được yêu cầu rà soát, đăng ký quy mô đầu tư hệ thống lưu trữ điện, phù hợp với quy mô và khung giá đã xác định.

Các địa phương phối hợp với ngành điện thúc đẩy lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại khu công nghiệp, công sở và các cơ sở sử dụng nhiều điện. Việc phát triển nguồn điện tại chỗ được kỳ vọng góp phần giảm áp lực cung ứng từ hệ thống vào những thời điểm nhu cầu tăng cao.

Bộ trưởng cũng yêu cầu duy trì công suất khả dụng của các nhà máy điện, xây dựng kế hoạch bảo dưỡng và sửa chữa hợp lý. Các nhà máy nhiệt điện cần ưu tiên sửa chữa trong khoảng tháng 1-4, hạn chế dừng máy vào cao điểm mùa khô và cuối năm.

Các đơn vị phải chuẩn bị đủ than, khí và dầu theo từng kịch bản huy động. Việc kết nối kho LNG Cái Mép với kho LNG Thị Vải cũng được yêu cầu đẩy nhanh để sớm bổ sung nguồn khí phục vụ phát điện.

Đẩy nhanh công trình nguồn và lưới điện

Bộ Công Thương yêu cầu các công trình nguồn điện và lưới điện đã xác định đưa vào vận hành trong năm 2027 phải có mốc tiến độ cụ thể, bảo đảm thực hiện đúng kế hoạch.

Trong đó, các trạm biến áp 500 kV cấp điện cho miền Bắc cần được đẩy nhanh tiến độ. Ngành điện cũng phải tăng cường nhập khẩu điện và bảo đảm sự đồng bộ giữa các dự án nguồn với hệ thống truyền tải.

NSMO được giao phối hợp với Cục Điện lực hoàn thiện phương thức vận hành hệ thống điện năm 2027, tính đến các kịch bản của năm 2028. Các phương án phải làm rõ khả năng cung ứng điện theo từng giai đoạn, công suất thực tế có thể huy động và mức dự phòng khi xảy ra sự cố.

Bộ trưởng đồng thời yêu cầu đẩy nhanh ứng dụng công nghệ bản sao số (Digital Twins), đưa vào vận hành chậm nhất trong quý I/2027.

Sau khi phương thức vận hành được phê duyệt, Bộ Công Thương sẽ ban hành chỉ thị về bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027-2028.