Bộ Y tế đề xuất hướng dẫn người từ 40 tuổi chuẩn bị cho tuổi già

Dự thảo thông tư của Bộ Y tế đề xuất xây dựng chương trình hướng dẫn chuẩn bị tuổi già từ sớm, tập trung vào lối sống lành mạnh, chăm sóc sức khỏe, tích lũy tài chính và lựa chọn việc làm phù hợp, góp phần thích ứng với quá trình già hóa dân số tại Việt Nam. 

Ngày 28/7, Bộ Y tế cho biết đang lấy ý kiến đối với dự thảo thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. 

Trong giai đoạn I, từ năm 2026 đến năm 2030, dự thảo đưa ra nhiều giải pháp nhằm thích ứng với quá trình già hóa dân số, trong đó tập trung vào việc giúp người dân chuẩn bị cho tuổi già từ sớm.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất xây dựng tài liệu và tổ chức các hoạt động hướng dẫn dành cho người từ 40 tuổi trở lên. Chương trình dự kiến trang bị kiến thức và kỹ năng để người dân chuẩn bị các điều kiện cần thiết trước khi bước vào tuổi cao, từ chăm sóc sức khỏe, duy trì lối sống lành mạnh đến chuẩn bị về tài chính, lao động, việc làm và kỹ năng chăm sóc người cao tuổi tại gia đình.

Bên cạnh nhóm từ 40 tuổi trở lên, dự thảo cũng mở rộng phạm vi đến toàn bộ người dân dưới 60 tuổi. Theo đó, Bộ Y tế đề xuất xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn giúp người dân chuẩn bị cho tuổi già ngay từ khi còn trẻ. Nội dung sẽ tập trung vào việc xây dựng lối sống lành mạnh, nuôi con khỏe, dạy con phù hợp, tích lũy tài chính, lao động và chuẩn bị những điều kiện cần thiết để có cuộc sống chủ động hơn khi bước vào giai đoạn cao tuổi.

Để triển khai các hoạt động này, cơ quan chuyên môn sẽ tiến hành khảo sát nhu cầu của từng nhóm đối tượng trước khi xây dựng và biên soạn tài liệu hướng dẫn. Sau khi hoàn thiện, tài liệu sẽ được in ấn, cấp phát làm mẫu cho các địa phương để sử dụng hoặc điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế.

Song song với việc biên soạn tài liệu, dự thảo còn đề xuất tổ chức các lớp hướng dẫn cho đội ngũ cán bộ y tế – dân số các cấp nhằm thống nhất nội dung triển khai và nâng cao khả năng tư vấn cho người dân về già hóa khỏe mạnh và chuẩn bị cho tuổi già.

Ngoài việc xây dựng tài liệu và hướng dẫn trực tiếp, dự thảo cũng đề xuất mở rộng các hoạt động phổ biến kiến thức về già hóa khỏe mạnh trong cộng đồng. Đối tượng được tiếp cận không chỉ gồm người dân mà còn có các nhà hoạch định chính sách, nhà quản lý và chuyên gia, nhằm góp phần nâng cao nhận thức về việc chuẩn bị cho tuổi già trong bối cảnh cơ cấu dân số đang có nhiều thay đổi.

Theo dự thảo, việc truyền thông sẽ được thực hiện thông qua nhiều hình thức như tin, bài trên báo chí, phát thanh, truyền hình, các trang thông tin điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số. Bên cạnh đó, chương trình cũng khuyến khích tổ chức các buổi tọa đàm, nói chuyện chuyên đề và giao lưu trực tuyến để chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm về già hóa khỏe mạnh và chuẩn bị cho tuổi già.

Việc phổ biến kiến thức sẽ được triển khai thông qua mạng lưới y tế – dân số và các câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng. Nội dung hướng dẫn cũng được lồng ghép với các hoạt động văn hóa tại địa phương nhằm giúp người dân dễ tiếp cận và từng bước hình thành thói quen chuẩn bị cho tuổi già từ sớm.

Đối với các địa phương, sau khi tài liệu được hoàn thiện và cấp phát, cơ quan chuyên môn có thể sử dụng hoặc điều chỉnh nội dung để phù hợp với điều kiện thực tế. Dự thảo cũng đề xuất sử dụng nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 để hỗ trợ việc biên soạn tài liệu, tổ chức tập huấn, truyền thông và các hoạt động liên quan.

Theo số liệu được nêu trong dự thảo, Việt Nam có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên vào năm 2024. Con số này được dự báo tăng lên 20,9 triệu người vào năm 2034, 27,5 triệu người vào năm 2044 và khoảng 38,5 triệu người vào năm 2074.

Trong đó, nhóm người từ 80 tuổi trở lên được dự báo tăng nhanh nhất. Chỉ trong khoảng 10 năm đầu của giai đoạn dự báo, quy mô nhóm tuổi này tăng từ khoảng 2 triệu người lên 3,3 triệu người và trong toàn bộ giai đoạn 50 năm sẽ tăng gần 8 lần, kéo theo nhu cầu chăm sóc y tế và hỗ trợ xã hội ngày càng lớn.

Dự thảo cũng dẫn các tiêu chí quốc tế cho thấy Việt Nam dự kiến bước vào giai đoạn dân số già từ năm 2034, khi tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên đạt 14%. Đây được xem là một trong những cơ sở để Bộ Y tế đề xuất các hoạt động giúp người dân chuẩn bị cho tuổi già sớm hơn, thay vì chỉ quan tâm khi đã bước vào giai đoạn cao tuổi.

Thông qua việc xây dựng tài liệu, tổ chức hướng dẫn, đào tạo đội ngũ y tế – dân số và mở rộng các hoạt động truyền thông, dự thảo hướng tới việc giúp người dân chủ động chuẩn bị về sức khỏe, tài chính, việc làm và các điều kiện cần thiết cho cuộc sống khi về già, đồng thời thích ứng với xu hướng già hóa dân số trong những năm tới.