Chính thức: Chủ tịch UBND cấp xã có quyền tước chứng chỉ hành nghề Luật sư

Dù Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã đề nghị Chính phủ xem xét, tạm dừng hiệu lực thi hành, Nghị định 109/2026/NĐ-CP đã chính thức có hiệu lực từ hôm nay, 18/5/2026, trong đó trao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề luật sư.

Chính phủ đã ban hành Nghị định 109/2026/NĐ-CP ngày 1/4/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã

Theo Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, Chủ tịch UBND các cấp có các thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính như sau: 

Chủ tịch UBND cấp xã có quyền: Phạt cảnh cáo; Phạt tiền đến 15 triệu đồng đối với vi phạm trong lĩnh vực hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình; đến 25 triệu đồng đối với vi phạm trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp;

Đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề, thẻ tư vấn viên pháp luật, thẻ công chứng viên, thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý; Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo khoản 3 Điều 3 Nghị định 109/2026/NĐ-CP.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh có quyền: Phạt cảnh cáo; Phạt tiền đến 30 triệu đồng đối với vi phạm trong lĩnh vực hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình; đến 40 triệu đồng đối với vi phạm trong lĩnh vực phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã; đến 50 triệu đồng đối với vi phạm trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp;

Đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề, thẻ tư vấn viên pháp luật, thẻ công chứng viên, thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý; Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Nghị định 109/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 18/5/2026. Theo đó, chính thức từ hôm nay (18/5/2026), Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền tước chứng chỉ hành nghề Luật sư. 

Ngoài ra, theo Điểm c, Khoản 2, 3 Điều 89 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, Trưởng đồn Công an, Trưởng trạm, Đội trưởng, Trưởng Công an cấp xã cũng có quyền tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn. 

Vào ngày 7/5/2026, tức 11 ngày trước khi Nghị định 109 có hiệu lực, Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã có Công văn 197/LĐLSVN-BTV gửi Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về việc đề nghị xem xét tạm đình chỉ thực hiện một số điều khoản trong Nghị định 109/2026/NĐ-CP. 

Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho biết một số quy định liên quan đến việc xử lý vi phạm hành chính đối với luật sư (các điều: Điều 8, Điều 12, Điều 84) tại Nghị định 109/2026/NĐ-CP có những nội dung mâu thuẫn, xung đột pháp luật giữa Luật Luật sư với các quy định pháp luật khác

Cụ thể, khoản 1 Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định về việc giao quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước Chứng chỉ hành nghề luật sư là xung đột về thẩm quyền theo quy định tại Điều 83 Luật Luật sư.

Khoản 2 Điều 83 Luật Luật sư quy định: “Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư, có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư”.

Theo đó, thẩm quyền cấp và thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư thuộc về Bộ Tư pháp; sau khi Bộ Tư pháp thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư sẽ thông báo cho Liên đoàn Luật sư Việt Nam biết để tiến hành thu hồi Thẻ Luật sư theo khoản 2 Điều 18 Luật Luật sư. 

Ngoài ra, theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 về việc Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật xử lý vi phạm hành chính: “Không quy định tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn trong các trường hợp có quy định pháp luật về việc thu hồi giấy phép, chứng chỉ hành nghề”.

Theo quy định nêu trên, không nên quy định việc tước Chứng chỉ hành nghề luật sư trong Nghị định 109/2026/NĐ-CP nữa vì việc thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư đã được quy định tại Điều 18 Luật Luật sư.

Liên đoàn Luật sư Việt Nam đề nghị Chính phủ xem xét, tạm dừng hiệu lực thi hành quy định tại Điều 8, Điều 12 và khoản 1 Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, đồng thời đề nghị Chính phủ tổ chức rà soát lại các hành vi vi phạm hành chính có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là tước Chứng chỉ hành nghề luật sư thuộc thẩm của Chủ tịch UBND cấp xã được quy định trong Nghị định 109/2026/NĐ-CP.