ĐBQH đề nghị ưu đãi đầu tư đặc biệt để công nghiệp văn hóa góp 7% GDP

ĐBQH Nguyễn Thị Mai Thoa đề xuất đưa dự án lớn về hạ tầng công nghiệp văn hóa vào diện ưu đãi đầu tư đặc biệt khi Quốc hội thảo luận Luật Đầu tư sửa đổi hôm thứ Bảy (24/10).

Bà Thoa là Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội. Góp ý tại tổ, bà đề nghị bổ sung các dự án đầu tư quy mô lớn về hạ tầng công nghiệp văn hóa, công viên công nghệ văn hóa và du lịch di sản số quy mô quốc tế vào nhóm được nhận ưu đãi đặc biệt, báo VnExpress đưa tin.

Đề xuất này nhằm giúp luật khớp với dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang trình Quốc hội.

Bà Thoa cho rằng khi có ưu đãi đặc biệt, công nghiệp văn hóa sẽ thu hút thêm nguồn lực xã hội và giúp du lịch sớm trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Nhờ vậy, hai lĩnh vực này có thể đạt mục tiêu đóng góp 10–12% GDP, riêng công nghiệp văn hóa chiếm 7% GDP vào năm 2030.

Trong dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi, Chính phủ đề xuất ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt cho các dự án có tác động lan tỏa. Danh sách gồm 4 nhóm, trong đó có trung tâm đổi mới sáng tạo, dữ liệu lớn, hạ tầng điện toán đám mây, sản xuất và kiểm thử chip bán dẫn.

Các dự án như trung tâm dịch vụ logistics quốc tế, kho dự trữ năng lượng cũng dự kiến được hỗ trợ đặc biệt.

Đề nghị mở rộng sang du lịch, nông nghiệp, hàng không

PGS.TS Trần Hoàng Ngân, thảo luận tại tổ TP.HCM, cũng ủng hộ hỗ trợ đầu tư đặc biệt cho văn hóa và du lịch. Ông xem hai lĩnh vực này, cùng với nông nghiệp, là lợi thế của Việt Nam.

“Bổ sung những chính sách khuyến khích, ưu đãi, cải cách hành chính, lĩnh vực công nghiệp văn hóa và du lịch cũng sẽ giúp kinh tế Việt Nam giảm thiểu những tác động từ bên ngoài,” ông nói.

Ông Ngân gọi nông nghiệp là trụ đỡ của nền kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, trong 40 năm đổi mới, tăng trưởng của ngành này cao nhất cũng chỉ 3,5–4%. Ông nhận định nếu nông nghiệp không bứt phá, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số sẽ là thách thức.

Ông đề xuất chính sách khuyến khích đầu tư trong nước và quốc tế để đưa công nghệ cao, chuyển đổi số vào nông nghiệp mạnh hơn. “Thậm chí, chúng ta có thể miễn các loại thuế liên quan đến lĩnh vực này để phát triển nền nông nghiệp,” ông nói.

Đại biểu Lê Nữ Thùy Dương, Phó chủ tịch kiêm Tổng giám đốc KN Holdings, đề nghị mở rộng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt sang sản xuất nông sản, thực phẩm công nghệ cao, công nghệ chế biến và quản lý chất lượng bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Mục đích là góp phần bảo đảm an ninh lương thực.

Danh sách bà đề xuất còn có dược liệu công nghệ cao, công nghiệp hàng không và dịch vụ kỹ thuật hàng không, trong đó có bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu tàu bay (MRO).

Đài VOV cho biết bà Dương (Đoàn ĐBQH TP. Đồng Nai) còn đề nghị bổ sung nhóm dự án xanh như điện sạch, xử lý rác thải và nước, kèm tiêu chí giảm phát thải. Bà muốn ưu đãi áp dụng cả cho dự án đã có quyết định chủ trương đầu tư và đang hoạt động, không chỉ dự án mới hay dự án mở rộng.

Với dự án không dùng vốn ngân sách, bà đề nghị luật hóa việc chấm điểm lựa chọn nhà đầu tư:

• Chỉ một nhà đầu tư nộp hồ sơ hợp lệ: chấp thuận nhà đầu tư đó;
• Từ hai nhà đầu tư trở lên nộp hồ sơ hợp lệ: chấm điểm theo tiêu chí do Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành;
• Các trường hợp còn lại: vẫn đấu giá, đấu thầu.

Lý do bà nêu là quy trình đấu thầu kéo dài, tốn thời gian, chi phí và làm chậm dự án.

Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh (Đoàn ĐBQH TP.HCM) cho rằng nền kinh tế đang có hiện tượng “ốc đảo FDI”, khi khu vực đầu tư nước ngoài còn liên kết rất hạn chế với doanh nghiệp trong nước. Ông nhận định dự thảo mới chỉ khuyến khích doanh nghiệp FDI công bố nhu cầu mua sắm, tiêu chuẩn kỹ thuật và lộ trình nội địa hóa, như vậy là chưa đủ.

Ông đề nghị gắn việc công bố nhu cầu mua sắm với chính sách ưu đãi, có cơ chế theo dõi và hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng.

Ngày 2/11, Quốc hội sẽ thảo luận dự án Luật Đầu tư sửa đổi tại hội trường, trước khi biểu quyết vào ngày 20/11. Nếu được thông qua, luật có hiệu lực từ ngày 31/3/2027.

Dự luật Phát triển công nghiệp văn hóa: Đề xuất hoàn 100% thuế giá trị gia tăng cho đoàn làm phim nước ngoài

Cũng trong sáng 24/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, thừa ủy quyền Thủ tướng, trình bày Tờ trình dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Dự thảo gồm 8 chương, 39 điều, với 6 nhóm chính sách:

• Hệ sinh thái công nghiệp văn hóa và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho mô hình, hoạt động mới;
• Hỗ trợ sáng tạo, xác lập và xác định giá trị quyền sở hữu trí tuệ;
• Nhân lực công nghiệp văn hóa;
• Hạ tầng công nghiệp văn hóa;
• Thị trường công nghiệp văn hóa;
• Tài chính, hỗ trợ và ưu đãi đầu tư.

Dự thảo cho phép dùng quyền sở hữu trí tuệ để góp vốn, làm tài sản bảo đảm trong các giao dịch tài chính.Bà Thanh cho hay dự thảo lần đầu tiên quy định phần mềm phục vụ sáng tạo và nền tảng số hỗ trợ quyền sở hữu trí tuệ là hạ tầng hỗ trợ sáng tạo. Hạ tầng này có chức năng lưu vết quá trình sáng tạo để chứng minh, bảo hộ và khai thác thương mại.

Về nhân lực, dự thảo có chính sách thu hút nghệ sĩ, nghệ nhân, chuyên gia, nhà giáo tham gia đào tạo, trả thù lao thỉnh giảng theo thỏa thuận, hỗ trợ chi phí sinh hoạt và tín dụng cho người học ngành, nghề ưu tiên.

Dự thảo cũng quy định về tổ hợp sáng tạo văn hóa, cụm và khu công nghiệp sáng tạo văn hóa, và xác định vai trò của Kho dữ liệu văn hóa số quốc gia. Một số nhóm đối tượng sẽ được hỗ trợ tiêu dùng qua thẻ văn hóa quốc gia, quản lý trên một hệ thống thống nhất cả nước.

Về tài chính, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách được phép hỗ trợ công nghiệp văn hóa. Vốn nhà nước có thể đầu tư mạo hiểm vào doanh nghiệp, dự án thuộc lĩnh vực này, phù hợp với mục tiêu và chức năng của quỹ. Dự án có giá trị kinh tế cao, đáp ứng điều kiện, có thể được hỗ trợ một phần chi phí sản xuất.

Tổ chức, cá nhân nước ngoài làm phim tại Việt Nam, nếu đáp ứng điều kiện, sẽ được hoàn 100% thuế giá trị gia tăng đã nộp cho hàng hóa, dịch vụ dùng trực tiếp vào việc sản xuất phim.

Cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ tác động đến ngân sách

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban đồng ý rằng cần ban hành luật. Vì dự luật có nhiều quy định ưu đãi, hỗ trợ tài chính, đầu tư tác động trực tiếp đến ngân sách nhà nước, Ủy ban đề nghị đánh giá cụ thể hơn tính khả thi của các chính sách mới.

Ủy ban cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về bình đẳng giới, chính sách dân tộc, bảo vệ lao động nữ và trẻ em. Ông Vinh lưu ý không quy định ưu tiên cho mô hình du lịch chữa bệnh, vì mô hình này không thuộc các ngành công nghiệp văn hóa.

Cơ quan thẩm tra cho rằng cần làm rõ sự cần thiết của quy định dùng quyền sở hữu trí tuệ để góp vốn, làm tài sản bảo đảm.

Với đề xuất hoàn thuế giá trị gia tăng cho đoàn làm phim nước ngoài, Ủy ban đề nghị làm rõ điều kiện, phạm vi áp dụng và đánh giá đầy đủ tác động đến ngân sách nhà nước.

Ủy ban yêu cầu đánh giá kỹ nguồn lực tài chính, nhân lực và các điều kiện bảo đảm thi hành, nhất là những chính sách hỗ trợ, ưu đãi có thể làm phát sinh nhu cầu chi ngân sách.