Bộ Xây dựng đề xuất phát triển 4 nhóm nhà ở trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi)

Bộ Xây dựng đề xuất sửa Luật Nhà ở theo hướng phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương, đơn giản hóa hồ sơ và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính. 

Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 02/10 cho ý kiến về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).

Dự thảo giảm 66 điều, phân cấp mạnh cho địa phương

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) gồm 13 chương, 132 điều, giảm 66 điều so với Luật Nhà ở năm 2023.

Một trọng tâm của dự thảo là phân quyền, phân cấp cho chính quyền địa phương, đồng thời cắt giảm, đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.

Theo báo cáo, 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền trung ương được đề xuất phân cấp, chỉ còn 1 thủ tục thuộc thẩm quyền trung ương. Dự thảo đồng thời cắt giảm khoảng 3/4 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thành phần hồ sơ và rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Bổ sung 4 nhóm nhà ở và chương riêng về nhà cho thuê

Dự thảo bổ sung định hướng phát triển 4 nhóm nhà ở gồm nhà ở thương mại, nhà cho thuê, nhà công vụ và nhà ở chính sách.

Trong đó, nhà ở cho thuê được đề xuất có một chương riêng, quy định về đối tượng được thuê, hình thức phát triển bằng nguồn vốn nhà nước và ngoài nhà nước, yêu cầu đối với dự án, thủ tục đầu tư, chính sách ưu đãi chủ đầu tư, giá cho thuê và quản lý nhà ở cho thuê.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về nhà lưu trú cho chuyên gia và người lao động ngoài khu công nghiệp.

Đây là nội dung được đưa vào dự thảo nhằm đáp ứng nhu cầu về chỗ ở phát sinh trong thực tế, bên cạnh các loại hình nhà ở xã hội, nhà công vụ, nhà ở cho thuê và ký túc xá.

Tiếp tục sửa quy định về nhà chung cư

Đối với cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, dự thảo tiếp tục hoàn thiện các chính sách liên quan và gắn việc cải tạo với tái thiết đô thị.

Dự thảo bổ sung hình thức đầu tư theo phương thức đối tác công tư (BT), đồng thời đơn giản hóa thủ tục lựa chọn chủ đầu tư để huy động thêm nguồn lực cho các dự án.

Các quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư cũng được sửa đổi nhằm nâng chất lượng quản lý, vận hành và hạn chế tranh chấp giữa các bên.

Ngoài ra, dự thảo sửa đổi một số quy định về sở hữu nhà ở, nhà ở xã hội, nhà ở phục vụ tái định cư, nhà ở riêng lẻ của cá nhân, tài chính phát triển nhà ở và giao dịch về nhà ở.

Đối với sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài, dự thảo cũng đề xuất điều chỉnh một số quy định, trong đó có việc bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Đề nghị kiểm soát nguy cơ trục lợi chính sách

Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát nhiều nội dung của dự thảo.

Một trong những vấn đề được lưu ý là quy định cho phép sử dụng căn hộ chung cư để cho thuê lưu trú ngắn hạn. Cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá đầy đủ tác động của chính sách này.

Các quy định về phân lô bán nền cũng được đề nghị thể chế hóa theo hướng hạn chế tối đa tại khu vực đô thị, đặc biệt ở các đô thị lớn.

Bên cạnh đó, dự thảo cần tiếp tục rà soát các quy định về đối tượng và điều kiện sở hữu nhà ở tại Việt Nam, cũng như cách diễn đạt về quyền sở hữu nhà chung cư để bảo đảm phù hợp với định hướng được nêu trong Nghị quyết số 21.

Đối với chính sách ưu đãi nhà ở cho thuê, cơ quan thẩm tra đề nghị hoàn thiện theo hướng ưu đãi thực sự đến được với người thuê nhà, qua đó hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách.

Rà soát nhà ở xã hội, nhà lưu trú và tài sản công

Các quy định về nhà ở là tài sản công cũng được đề nghị tiếp tục rà soát.

Đối với nhà lưu trú cho chuyên gia và người lao động ngoài khu công nghiệp, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá đầy đủ cơ sở pháp lý, thực tiễn và tác động của chính sách trước khi hoàn thiện dự thảo.

Dự thảo cũng cần làm rõ một số nội dung liên quan đến khái niệm nhà lưu trú công nhân, trong đó có việc bỏ tiêu chí xây dựng trên phần diện tích đất thương mại, dịch vụ thuộc khu công nghiệp.

Với nhà ở xã hội, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát đối tượng được mua, thuê mua, thuê nhà; cơ chế kiểm soát giá và các biện pháp hạn chế tình trạng trục lợi.

Các nội dung về tài chính phát triển nhà ở và quản lý nhà chung cư cũng cần được tiếp tục xử lý nhằm tháo gỡ những vướng mắc được ghi nhận trong quá trình thực hiện Luật Nhà ở năm 2023.

Yêu cầu đánh giá kỹ việc cho thuê, lưu trú trong căn hộ chung cư

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị tiếp tục đánh giá kỹ tác động của quy định cho phép sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích cho thuê hoặc lưu trú.

Việc này cần được xem xét trong mối quan hệ với quy hoạch, khả năng đáp ứng hạ tầng xã hội và các loại hình nhà ở khác.

Các cơ quan cũng được đề nghị rà soát hình thức, nguồn vốn phát triển nhà ở cho thuê bằng nguồn vốn nhà nước; quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư và cơ chế ưu đãi đối với các dự án nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại và nhà ở xã hội.

Đối với chính sách ưu đãi, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tính khả thi trong điều kiện nguồn lực ngân sách còn hạn chế, đồng thời hướng đúng tới nhóm gặp khó khăn về nhà ở.

Dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) hiện vẫn đang trong quá trình xây dựng, thẩm tra và hoàn thiện, chưa phải quy định đã được Quốc hội thông qua. Nội dung được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp là cơ sở để tiếp tục chỉnh lý dự thảo trước các bước tiếp theo của quy trình lập pháp.