Doanh nghiệp mạng phải định danh địa chỉ IP người dùng theo dự thảo luật

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận dự thảo Luật An ninh mạng, trong đó doanh nghiệp mạng phải cung cấp địa chỉ IP người dùng cho cơ quan an ninh, nhằm đảm bảo quản lý nhà nước.

• Hàng loạt nhóm Facebook lớn tại Việt Nam bất ngờ bị khóa

Ngày 23/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận dự thảo Luật An ninh mạng (sửa đổi toàn diện Luật An ninh mạng và Luật An toàn thông tin mạng thành một luật), do ông Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, trình bày.

Dự thảo đề xuất doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng phải định danh địa chỉ IP của tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ Internet và cung cấp thông tin này cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng. Địa chỉ IP được ví như số nhà hoặc địa chỉ cư trú, là cơ sở quan trọng để xác định thông tin, vị trí, và thiết bị truy cập Internet.

Theo cơ quan soạn thảo, việc tra cứu địa chỉ IP hiện nay gặp nhiều khó khăn, với tỷ lệ xác định thông tin thuê bao chỉ khoảng 40%, gây trở ngại cho công tác bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự xã hội.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về kinh phí bảo vệ an ninh mạng. Các cơ quan, tổ chức nhà nước và tổ chức chính trị phải dành tối thiểu 10% tổng kinh phí các dự án, chương trình đầu tư, ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin để đảm bảo an ninh mạng.

Một điểm mới khác là quy định về bảo đảm an ninh dữ liệu, được coi là “hạt nhân” của chuyển đổi số. Các cơ quan, tổ chức lưu trữ dữ liệu cốt lõi và quan trọng phải áp dụng biện pháp mã hóa, phân quyền, kiểm soát truy cập, sao lưu và khôi phục dữ liệu, đồng thời kiểm soát chặt chẽ nhân sự xử lý dữ liệu.

Dự thảo khuyến khích sử dụng sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trong nước đạt chuẩn và yêu cầu người đứng đầu hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia phải có chứng chỉ an ninh mạng.

Tại phiên họp, ông Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội, nhấn mạnh an ninh mạng là vấn đề cấp bách, đặc biệt khi trí tuệ nhân tạo (AI) có thể bị lợi dụng để giả mạo giọng nói, hình ảnh nhằm tống tiền, với số tiền đòi hỏi lên đến 2-3 tỷ đồng (khoảng 86.956-130.435 USD).

Ông đề nghị làm rõ sự khác biệt giữa an ninh mạng (liên quan đến an ninh quốc gia và phòng chống tội phạm mạng) và an toàn thông tin (liên quan đến bảo mật dữ liệu và hệ thống kỹ thuật). Ông cũng lưu ý cần xây dựng cơ chế xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quyền riêng tư, thu thập, sử dụng dữ liệu trái phép, và đề xuất thành lập cơ quan chuyên trách giám sát quy định về dữ liệu cá nhân.

Về phòng chống tội phạm mạng, ông Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác quốc tế, do máy chủ của các nền tảng như Facebook, Google, TikTok thường đặt ở nước ngoài. Ông đề xuất áp dụng mô hình bảo vệ đa tầng với công nghệ tường lửa, mã hóa cho các hệ thống thông tin quan trọng (ngân hàng, năng lượng, giao thông, viễn thông) và tăng cường vai trò của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc chia sẻ dữ liệu về các mối đe dọa.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới đánh giá dự thảo đáp ứng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đủ điều kiện để trình Quốc hội thảo luận.

Ủy ban này cũng đề nghị bổ sung biện pháp xử lý hành vi sử dụng AI deepfake để giả mạo danh tính, lừa đảo, hoặc bôi nhọ cá nhân, tổ chức, đồng thời làm rõ các quy định bảo vệ thông tin thuộc bí mật nhà nước, công việc, kinh doanh, và đời sống cá nhân.