Dự thảo luật đề xuất biện pháp cắt điện, nước, Internet với người vi phạm

Tạm hoãn xuất cảnh, niêm phong cơ sở, ngừng điện, nước, Internet và tạm dừng đăng kiểm là những biện pháp cưỡng chế mới được đề xuất trong dự thảo luật. 

Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa cho ý kiến về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, trình bày tờ trình của Chính phủ về dự án luật.

Bộ Công an cho biết việc sửa đổi toàn diện luật được đặt ra sau quá trình tổng kết thực tiễn, trong đó có yêu cầu hoàn thiện cơ chế cưỡng chế khi người vi phạm không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt.

Đề xuất thêm nhiều biện pháp cưỡng chế

Theo dự thảo, một trong những biện pháp mới là tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân hoặc người đại diện theo pháp luật của tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt, trong trường hợp xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.

Dự thảo cũng đề xuất niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc một phần cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Biện pháp này được áp dụng để cưỡng chế thi hành các hình thức như tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

Một nhóm biện pháp khác liên quan trực tiếp đến các dịch vụ thiết yếu. Theo đề xuất, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong những trường hợp thuộc phạm vi cưỡng chế được quy định.

Dự thảo còn đưa ra phương án tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện hoặc tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện để thi hành quyết định xử phạt trong một số lĩnh vực giao thông.

Đề xuất ngừng Internet, viễn thông với một số trường hợp

Trên môi trường điện tử, dự thảo đề xuất yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành một số hình thức xử phạt.

Các biện pháp này được dự kiến áp dụng trong trường hợp liên quan đến việc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử.

Theo Bộ Công an, việc nghiên cứu bổ sung những biện pháp này nhằm hoàn thiện cơ chế cưỡng chế, nhất là với các trường hợp không chấp hành quyết định xử phạt hoặc có nguy cơ rời khỏi Việt Nam. Cơ quan soạn thảo cho biết điều kiện, thẩm quyền và trình tự áp dụng sẽ tiếp tục được quy định cụ thể trong quá trình hoàn thiện dự án luật.

Dự thảo đồng thời đặt ra các điều kiện áp dụng và trường hợp không bị cưỡng chế, với yêu cầu các vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân phải được quy định trong luật.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi cơ bản, toàn diện Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, đối với một số biện pháp cưỡng chế mới, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát và chỉnh lý.

Cụ thể, Thường trực Ủy ban cho rằng các biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước, Internet, viễn thông, hạ tầng số chủ yếu nhằm đình chỉ hoặc chấm dứt hành vi vi phạm, nên chưa thực sự phù hợp với tính chất của biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.

Đối với việc tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện, cơ quan thẩm tra cho rằng các biện pháp này chủ yếu tác động đến phương tiện, tài sản thay vì cá thể hóa người thực hiện hành vi vi phạm.

Vì vậy, các quy định liên quan cần tiếp tục được nghiên cứu để bảo đảm tính phù hợp và khả thi.

Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cũng đồng tình với việc nghiên cứu bổ sung một số biện pháp như cắt điện, nước, nhưng đề nghị quy định chặt chẽ điều kiện, trình tự và thủ tục áp dụng để vừa bảo đảm hiệu lực của quyết định xử phạt, vừa bảo đảm quyền của công dân.

Đề xuất nâng mức phạt tối đa lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân

Một nội dung khác trong dự thảo là nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính.

Theo đề xuất, mức phạt tối đa đối với cá nhân được nâng từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng; đối với tổ chức từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng. Chính phủ sẽ được giao quy định chi tiết mức phạt tối đa trong từng lĩnh vực quản lý nhà nước.

Cơ quan thẩm tra lưu ý rằng mức phạt quá cao, vượt khả năng tài chính thực tế của phần lớn cá nhân và doanh nghiệp, có thể không đạt được hiệu quả như mong muốn.

Do đó, ngoài phương án điều chỉnh mức phạt, cơ quan thẩm tra đề nghị xem xét các biện pháp khác như buộc khắc phục hậu quả, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động.

Cơ quan này cũng đề nghị nghiên cứu kinh nghiệm của các nước và cân nhắc việc quy định mức phạt tối đa cụ thể cho từng lĩnh vực ngay trong luật, qua đó tạo cơ sở để Chính phủ quy định khung hoặc mức phạt cụ thể.