Thẩm phán TAND Tối cao được đề xuất tăng lên tối đa 27 người

TAND Tối cao đề xuất tăng số lượng thẩm phán TAND Tối cao từ tối đa 17 người lên 23-27 người để đáp ứng yêu cầu của mô hình tòa án ba cấp.

• Chánh án TAND tối cao: Gần 1.000 thẩm phán nghỉ việc
• ĐB Lê Thanh Vân lên tiếng sau phát ngôn ‘nguy hiểm’ của Phó Chánh án TAND Tối cao
• TAND Tối cao chậm trễ gửi hơn 10 tỷ đồng bồi thường cho ông Huỳnh Văn Nén

Ngày 26/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (TAND).

Phó Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Tiến cho biết dự thảo Luật đề xuất tổ chức hệ thống Tòa án theo mô hình ba cấp: TAND Tối cao; TAND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; TAND khu vực.

Theo đó, không tổ chức TAND cấp cao và TAND cấp huyện, thành lập TAND khu vực, đồng thời chuyển các TAND sơ thẩm chuyên biệt thành Tòa chuyên trách trong TAND khu vực.

Với TAND Tối cao, dự thảo bổ sung nhiệm vụ phúc thẩm các vụ án hình sự mà bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật của TAND cấp tỉnh bị kháng cáo, kháng nghị; thành lập các Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao, với phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định.

Dự thảo đề xuất tăng số lượng Thẩm phán TAND Tối cao từ 13–17 người lên 23–27 người để đáp ứng khối lượng công việc tăng thêm từ TAND cấp cao chuyển về.

Ông Tiến dẫn thống kê, mỗi năm TAND Tối cao giải quyết 2.800 đơn (trong 3.400 đơn) đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, xét xử 200 vụ; ba TAND cấp cao giải quyết 6.500 đơn (trong 7.900 đơn), xét xử 800 vụ.

Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ từ TAND cấp cao, TAND Tối cao dự kiến xử lý 11.000 đơn và xét xử 1.000 vụ giám đốc thẩm, tái thẩm mỗi năm.

Với TAND tỉnh, dự thảo bổ sung nhiệm vụ xét xử sơ thẩm vụ án hình sự và giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định của TAND khu vực đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị.

Cơ cấu TAND cấp tỉnh gồm Ủy ban Thẩm phán, Tòa chuyên trách, bộ máy giúp việc, do Chánh án TAND Tối cao quyết định.

Với TAND khu vực, dự thảo cơ cấu lại TAND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương, và thành lập Tòa Phá sản, Tòa Sở hữu trí tuệ tại một số TAND khu vực.

Dự thảo cũng sửa đổi điều kiện bổ nhiệm Thẩm phán TAND Tối cao trong trường hợp đặc biệt, yêu cầu người được bổ nhiệm là Thẩm phán TAND hoặc có 5 năm làm Vụ trưởng hoặc tương đương tại TAND Tối cao, với số lượng Thẩm phán từ nguồn ngoài Tòa án không quá 3 người để đảm bảo tỷ lệ không quá 10%.

Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đề nghị cân nhắc thận trọng việc tăng số lượng Thẩm phán TAND Tối cao từ 17 lên 23–27 người để phù hợp với tinh gọn bộ máy.

Ông đề xuất thay vì tăng Thẩm phán, cần tăng cường năng lực cho đội ngũ công chức, Thẩm phán làm công tác góp ý; nâng cao chất lượng xét xử sơ thẩm, phúc thẩm; sửa đổi quy định giám đốc thẩm để quy định chặt chẽ điều kiện nộp đơn, căn cứ kháng nghị, tránh khiếu nại dồn lên TAND Tối cao.

Ông Tùng lưu ý Thẩm phán TAND Tối cao thuộc diện Ban Bí thư quản lý, nên việc tăng số lượng cần xin ý kiến cấp có thẩm quyền.

Về điều kiện bổ nhiệm Thẩm phán TAND Tối cao, ông Tùng cho rằng bỏ yêu cầu tối thiểu 5 năm làm Thẩm phán TAND có thể dẫn đến trường hợp người mới được bổ nhiệm Thẩm phán TAND được xem xét ngay làm Thẩm phán TAND Tối cao, là chưa hợp lý, và đề nghị giữ quy định hiện hành.

Giải trình về việc này, Chánh án TAND Tối cao Lê Minh Trí cho biết việc tăng số lượng Thẩm phán TAND Tối cao lên 23–27 người đã được Bộ Chính trị và Trung ương thông qua.

Ông nhấn mạnh với mô hình mới, nếu giữ 17 Thẩm phán thì “không đủ sức để làm việc”. Ông đề xuất trước mắt bổ nhiệm 23 Thẩm phán, 4 người còn lại sẽ được chọn theo lộ trình để đảm bảo kinh nghiệm.

Về điều kiện bổ nhiệm Thẩm phán TAND Tối cao, ông Trí giải thích quy định mới nhằm giải quyết vướng mắc thực tế, không phải lo ngại về việc bổ nhiệm người thiếu kinh nghiệm.

Kết luận nội dung này, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nói Ủy ban Thường vụ Quốc hội ủng hộ đề xuất tăng số lượng thẩm phán TAND Tối cao lên 23 đến 27 người, cũng như ủng hộ mở rộng diện để chọn bổ nhiệm làm thẩm phán TAND Tối cao.

Ông đề nghị TAND Tối cao phối hợp với các cơ quan hoàn thiện hồ sơ dự thảo Luật để trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 9, dự kiến khai mạc ngày 5/5.