Ngoại trưởng Mỹ lên tiếng về cuộc bầu Tổng thư ký Liên Hợp Quốc

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Hai (9/11) cho biết Washington thấy có 2 hay 3 ứng viên “thực sự tốt” cho ghế Tổng thư ký Liên Hợp Quốc. Ông nói điều Mỹ quan tâm nhất là người được chọn phải cam kết cải tổ tổ chức này.

Tuy nhiên, ông không tiết lộ Mỹ muốn chọn ai. “Nếu tôi nói ra Mỹ muốn ai, người đó sẽ cầm chắc thất bại”, ông Rubio nói.

Trả lời phóng viên tại Paris, nơi ông dự hội nghị ngoại trưởng G7, ông Rubio cho biết Mỹ không có ứng viên riêng, nhưng “thấy có 2 hay 3 người rất đủ năng lực, và chúng tôi sẽ để việc bỏ phiếu tiếp tục”.

Nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ nhấn mạnh điều Washington quan tâm hơn cả là người đảm nhiệm cương vị này từ ngày 1/1/2027 có cam kết cải tổ Liên Hợp Quốc hay không.

“Việc cải tổ Liên Hợp Quốc đang thực sự có đà. Tôi nghĩ cải tổ là một trong những điều sẽ cứu Liên Hợp Quốc. Nếu không cải tổ, tổ chức này sẽ gặp rất nhiều rắc rối. Chúng tôi muốn người làm Tổng thư ký là người cam kết, thực sự cam kết, với việc cải tổ”, ông Rubio nói. Theo ông, đây là tiêu chuẩn mà Washington dùng để đánh giá các ứng viên.

Ngoại trưởng Mỹ cho biết ông chưa trao đổi với nhà lãnh đạo nào trên thế giới nghĩ rằng Liên Hợp Quốc “hoàn hảo như hiện nay”. Ông cho rằng ai cũng đồng ý tổ chức này lãng phí nhiều, bộ máy phình to và cần “quay về với các nguyên tắc cốt lõi”.

“Tôi nghĩ nhiều người thấy đáng lo khi Liên Hợp Quốc thực sự không giữ vị trí trung tâm trong bất kỳ cuộc khủng hoảng toàn cầu nào đang diễn ra. Đã khá lâu rồi, tổ chức này không đóng vai trò đáng kể nào trong các cuộc khủng hoảng lớn của thế giới”, ông nói. Dù vậy, theo ông Rubio, việc cải tổ đã đạt “tiến bộ thực sự” trong năm qua.

“Tôi nghĩ điều quan trọng là Tổng thư ký kế nhiệm phải là người cam kết tiếp tục những cải tổ đó, nếu không Liên Hợp Quốc sẽ gặp rất nhiều rắc rối”, Ngoại trưởng Mỹ nhận định.

Ông Rubio lên tiếng hai tuần sau khi chính quyền Trump cho biết không có lập trường về việc cựu Thủ tướng Hungary Viktor Orbán có nên trở thành người đứng đầu Liên Hợp Quốc hay không. Trước đó, Wall Street Journal đưa tin Washington đang ủng hộ ông Orbán.

“Mỹ không có lập trường. Chúng tôi sẽ tiếp tục đánh giá mọi ứng viên”, một quan chức cấp cao Mỹ nói với The Epoch Times hôm 27/10.

“Chúng tôi đang tìm một [Tổng thư ký] sẽ thực hiện chương trình cải tổ mạnh mẽ mà chúng tôi đã công khai trình bày tại New York. Đã quá lâu rồi, Liên Hợp Quốc đi chệch quá xa khỏi các sứ mệnh cốt lõi và gây lãng phí”.

Quan chức này lên tiếng sau bài bình luận đăng trên Wall Street Journal hôm 25/10. Dẫn các nguồn tin ẩn danh ở ba nước, bài viết cho biết các quan chức chính quyền Trump đã khuyến khích ông Orbán ra tranh cử.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đương nhiệm António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ 5 năm thứ hai vào ngày 31/12. Quá trình tìm người kế nhiệm ông đã bắt đầu.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã tổ chức một số vòng “bỏ phiếu thăm dò” kín, không chính thức, không ràng buộc và không ghi danh.

Trong các vòng này, mỗi thành viên đánh dấu từng ứng viên là “khuyến khích”, “không khuyến khích” hoặc “không có ý kiến”.

Kết quả thăm dò không được công bố chính thức nhưng thường xuyên bị rò rỉ cho báo chí.

Để được Hội đồng Bảo an đề cử, ứng viên phải qua một cuộc bỏ phiếu chính thức, dự kiến diễn ra khi có người cho thấy khả năng thắng cao. Ứng viên cần ít nhất 9 phiếu thuận và không bị nước nào trong 5 thành viên thường trực (Pháp, Anh, Mỹ, Nga và Trung Quốc) bỏ phiếu chống.

Sau khi Hội đồng Bảo an đề cử, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sẽ họp phiên toàn thể và thông qua nghị quyết bổ nhiệm ứng viên. Trong hơn 80 năm lịch sử, Liên Hợp Quốc chưa từng bác ứng viên nào do Hội đồng Bảo an đề cử.

Trong số các ứng viên có Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi, cựu Phó Tổng thống Costa Rica Rebeca Grynspan và cựu Ngoại trưởng Ecuador María Fernanda Espinosa.

• Chính quyền Trump nói “chưa có lập trường chính thức” về việc ông Orbán làm Tổng thư ký LHQ
• Ngoại trưởng G7 nhóm họp ở Paris, thảo luận chiến sự Ukraine và Iran

Theo Guy Birchall/ The Epoch Times