10 trường đại học đào tạo chuyên sâu về AI, hướng tới 10.000 người học

Đề án phát triển các trung tâm đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo ít nhất 10.000 người học, hình thành 20 nhóm nghiên cứu mạnh và phát triển đội ngũ chuyên gia nòng cốt.

• Từ năm học 2026-2027, học sinh phổ thông trên cả nước sẽ được học AI

• Bộ Giáo dục siết “lạm phát” điểm, yêu cầu đại học không hạ chuẩn để tăng thành tích

10 cơ sở giáo dục đại học được lựa chọn

Ngày 10/11/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2146/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển một số cơ sở đào tạo trở thành các trung tâm đào tạo tiên tiến, chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI) giai đoạn 2026-2030.

Theo quyết định, 10 cơ sở giáo dục đại học được lựa chọn tham gia mạng lưới ban đầu gồm:

1. Đại học Quốc gia Hà Nội (Trường Đại học Công nghệ).
2. Đại học Quốc gia TP.HCM.
3. Đại học Bách khoa Hà Nội.
4. Đại học Đà Nẵng (Trường Đại học Bách khoa).
5. Đại học Kinh tế TP.HCM.
6. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.
7. Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh.
8. Học viện Kỹ thuật quân sự.
9. Trường Đại học Sư phạm TP.HCM.
10. Trường Đại học Việt Đức.

Các cơ sở được lựa chọn có trách nhiệm xác định lĩnh vực chuyên sâu, xây dựng chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên và chuyên gia, đồng thời đầu tư hạ tầng tính toán, dữ liệu và phòng thí nghiệm.

Đề án hướng tới hình thành mạng lưới các trung tâm có năng lực đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu, phát triển, làm chủ, ứng dụng và quản trị công nghệ AI. Các trường sẽ được phân vai chuyên môn, phối hợp và chia sẻ nguồn lực thay vì hoạt động riêng lẻ.

Việc có tên trong danh sách tham gia ban đầu chưa đồng nghĩa các cơ sở đã được công nhận là trung tâm. Đến năm 2030, đề án đặt mục tiêu phát triển ít nhất 10 trung tâm đáp ứng các tiêu chí được quy định. Việc công nhận, tiếp tục đầu tư, giao nhiệm vụ, bổ sung hoặc thay thế sẽ căn cứ kết quả đánh giá định kỳ.

Đào tạo ít nhất 10.000 người học, trong đó có 600 nghiên cứu sinh

Một trong những mục tiêu lớn nhất của đề án là đào tạo lũy kế ít nhất 10.000 người học trong giai đoạn 2026-2030. Đối tượng gồm người học các chương trình chuyên sâu về AI, chương trình kết hợp AI với lĩnh vực khác (AI+X) và ứng dụng AI trong từng ngành, lĩnh vực (X+AI).

Trong tổng quy mô này, ít nhất 600 nghiên cứu sinh được đào tạo trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Đề án cũng đặt mục tiêu phát triển ít nhất 150 chuyên gia nòng cốt, nhà khoa học đầu ngành về AI trong toàn mạng lưới, trong đó có ít nhất 50 giảng viên.

Để nâng cao chất lượng đào tạo, 100% chương trình thuộc đề án phải được đối sánh với chương trình tương ứng tại các cơ sở giáo dục đại học uy tín trên thế giới. Ít nhất 50 chương trình được công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng bởi các tổ chức kiểm định quốc tế có uy tín.

Ngoài ra, mạng lưới hướng tới thu hút ít nhất 250 lượt chuyên gia quốc tế tham gia giảng dạy, nghiên cứu và trao đổi học thuật trong giai đoạn 2026-2030. Đề án cũng đặt mục tiêu tiếp nhận ít nhất 200 người học, học giả quốc tế đến học tập, nghiên cứu và có ít nhất 500 lượt người học được tham gia các chương trình học tập, thực tập, nghiên cứu ngắn hạn về AI ở nước ngoài.

Hình thành 20 nhóm nghiên cứu mạnh về trí tuệ nhân tạo

Không chỉ tập trung đào tạo, đề án còn đặt mục tiêu nâng cao năng lực nghiên cứu và làm chủ công nghệ trong nước.

Đến năm 2030, mạng lưới phấn đấu hình thành ít nhất 20 nhóm nghiên cứu mạnh về AI hoạt động ổn định, được phân vai theo lĩnh vực chuyên sâu và đánh giá độc lập.

Tổng số công bố khoa học về AI trong giai đoạn thực hiện đề án dự kiến đạt ít nhất 2.500 bài trên các tạp chí thuộc nhóm Q1, Q2 hoặc tại những hội nghị, hội thảo quốc tế có uy tín được xếp hạng CORE A*/A.

Các trung tâm cũng được giao định hướng phát triển ít nhất 50 mô hình, bộ dữ liệu, bộ chuẩn đánh giá, nền tảng hoặc công nghệ AI lõi phục vụ đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng.

Về chuyển giao công nghệ, mục tiêu đến năm 2030 là có ít nhất 50 công nghệ, sản phẩm AI được ứng dụng hoặc chuyển giao cho cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng.

Đề án đồng thời hướng tới hình thành ít nhất 25 doanh nghiệp khởi nguồn, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoặc dự án khởi nghiệp được ươm tạo từ kết quả nghiên cứu; phát triển ít nhất 10 trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp.

Đầu tư hạ tầng, chia sẻ dữ liệu và thu hút chuyên gia

Để đạt các mục tiêu trên, đề án xác định việc phát triển hạ tầng tính toán, dữ liệu và tài nguyên dùng chung là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Các cơ sở giáo dục đại học được định hướng chia sẻ chương trình đào tạo, học liệu, đội ngũ giảng viên, chuyên gia, dữ liệu, phòng thí nghiệm và kết quả nghiên cứu. Việc đầu tư phải gắn với nhiệm vụ cụ thể, chất lượng, tiến độ và sản phẩm đầu ra.

Đề án ưu tiên khai thác hiệu quả hạ tầng hiện có, hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp. Các trường cần xác định rõ thế mạnh chuyên môn để phân công lĩnh vực nghiên cứu, tránh tình trạng nhiều cơ sở cùng đầu tư vào một hướng mà thiếu sự phối hợp.

Bên cạnh đó, việc hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức quốc tế được chú trọng nhằm tiếp cận tri thức mới, nâng cao năng lực nghiên cứu và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Hai trường đại học hướng tới nhóm 150 cơ sở hàng đầu châu Á về AI

Một mục tiêu đáng chú ý khác là có ít nhất hai cơ sở giáo dục đại học tham gia đề án được xếp hạng trong nhóm 150 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á ở lĩnh vực AI theo bảng xếp hạng quốc tế có uy tín.

Đây là mục tiêu nhằm nâng cao vị thế của giáo dục đại học Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ mới, đồng thời tạo động lực để các trường cải thiện chất lượng đào tạo, nghiên cứu và hợp tác quốc tế.

Việc đánh giá không chỉ dựa trên quy mô tuyển sinh mà còn gắn với năng lực nghiên cứu, chất lượng chương trình, đội ngũ chuyên gia, công bố khoa học và khả năng đưa sản phẩm công nghệ vào thực tiễn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì triển khai đề án

Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và cơ sở đào tạo tổ chức thực hiện đề án.

Bộ có trách nhiệm xây dựng bộ tiêu chí xác định trung tâm đào tạo tiên tiến, chuyên sâu về AI; hướng dẫn các cơ sở xây dựng kế hoạch và lộ trình thực hiện hằng năm; đồng thời theo dõi, đánh giá kết quả triển khai.

Trước ngày 25/12 hằng năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải tổng hợp, báo cáo Thủ tướng về tình hình thực hiện. Đề án sẽ được sơ kết vào năm 2028 và tổng kết vào năm 2030.

Nguồn kinh phí thực hiện được huy động từ ngân sách nhà nước, nguồn thu hợp pháp của các cơ sở giáo dục đại học, đóng góp, tài trợ, viện trợ, vốn vay hợp pháp và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.

Với việc lựa chọn 10 cơ sở đào tạo ban đầu, đề án đặt nền móng cho mạng lưới đào tạo và nghiên cứu AI có sự liên kết giữa các trường đại học. Kết quả thực hiện trong những năm tới sẽ quyết định khả năng hình thành đội ngũ chuyên gia, phát triển công nghệ lõi và đưa các sản phẩm AI do Việt Nam nghiên cứu vào thực tiễn.